Dรผnya ve Tรผrkiye’nin bir numaralฤฑ gรผndem maddesi haline gelen koronavirรผs ile ilgili aรงฤฑklamalarda bulunan Bahรงeลehir รniversitesi Tฤฑp Fakรผltesi Halk Saฤlฤฑฤฤฑ Anabilim Dalฤฑ Baลkanฤฑ Dr. Melike Yavuz, sigara kullananlar bireylerde hastalฤฑฤฤฑn daha aฤฤฑr seyrettiฤini sรถyledi. Dr. Yavuz, “Sigara iรงin gรผvenli bir dรผzey yoktur” dedi.
Henรผz aลฤฑsฤฑ bulunmayan ve dรผnyada binlerce kiลinin รถlรผmรผne neden olan koronavirรผs, en รงok kronik hastalฤฑklarฤฑ bulunan kiลileri etkiliyor.
รin’deki salgฤฑn sฤฑrasฤฑnda yรผrรผtรผlen bilimsel รงalฤฑลmalar virรผsรผn bir noktada mutasyon geรงirdiฤi ve insandan insana bulaลacak bir zincir olduฤunu ortaya koyuyor.
Hayvanlardaki koronavirรผsรผn nadiren insanlarฤฑ infekte ettiฤini sรถyleyen Bahรงeลehir รniversitesi Tฤฑp Fakรผltesi Halk Saฤlฤฑฤฤฑ Anabilim Dalฤฑ Baลkanฤฑ Dr. Melike Yavuz, risk gruplarฤฑndan doฤru bilenen yanlฤฑลlara kadar birรงok konuda uyarฤฑlarda bulundu.
‘Sigarayฤฑ azaltmayฤฑ deฤil bฤฑrakmayฤฑ รถneriyorum’
Virรผsรผn sigara iรงen bireyleri daha รงok etkilediฤinin altฤฑnฤฑ รงizen Dr. Yavuz, “Koronavirรผs solunum yollarฤฑnฤฑ etkileyen bir hastalฤฑktฤฑr. Aฤฤฑr vakalarda solunum yetmezliฤi ve akciฤer organ yetmezliฤi geliลir. รlรผme neden olan da daha รงok bu durumlardฤฑr. Sigara bilindiฤi รผzere en รงok akciฤerlerimizi etkiler. Sigara iรงenlerin akciฤerlerinde iรงilen sigara miktarฤฑ ve sรผresine gรถre deฤiลken olmakla birlikte hasar geliลir. Hastalฤฑฤฤฑn sigara iรงenlerde daha aฤฤฑr seyretmesinin temel nedeni budur. Sigarayฤฑ azaltmak bu riski azaltmaz. Bilimsel รงalฤฑลmalar sigara bฤฑrakma ne kadar erken gerรงekleลirse sigarayla iliลkili hastalฤฑk riskinin de o kadar azaldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถstermektedir. 30 yaลฤฑndan รถnce sigara bฤฑrakanlarฤฑn sigarayla iliลkili hastalฤฑk riski zaman iรงinde hiรง sigara iรงmemiลlerle aynฤฑ seviyeye inmektedir. Sigarayฤฑ azaltmayฤฑ deฤil bฤฑrakmayฤฑ รถneriyorum. รรผnkรผ sigara iรงin gรผvenli bir dรผzey yoktur. Gรผnlรผk bir sigaranฤฑn bile kalp damar hastalฤฑฤฤฑ riskini artฤฑrdฤฑฤฤฑna dair yayฤฑnlar vardฤฑr” uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
‘Bilimsel olmayan hiรงbir ลeye itibar edilmemeli’
Dr. Yavuz, virรผsle ilgili doฤru bilinen yanlฤฑลlarฤฑ ise ลu sรถzlerle sฤฑraladฤฑ:
“Bu konuda en รถnemlisi ve etkilisinin el yฤฑkama olduฤunu sรถyleyebiliriz. รok basit ve kliลe geldiฤi iรงin pek itibar gรถrmรผyor. Onun yerine virรผsten korunmada etkisi ispatlanmamฤฑล baลka ลeylere daha รงok itibar ediliyor. Sarฤฑmsak, sirke, burnun tuzlu suyla yฤฑkanmasฤฑ gibi birรงok ลeyden bahsediliyor. Bilimsel olmayan hiรงbir ลeye itibar edilmemeli. Tรผm virรผs, bakteri ve mantarlara karลฤฑ etkisi kanฤฑtlanmฤฑล en etkin korunma yรถntemi el yฤฑkamadฤฑr. Bol su ve sabunla sฤฑk sฤฑk ve en az 20 saniye etkin el yฤฑkamak. En รถnemli diฤer bir yanlฤฑล ise herkesin bilinรงsizce maske kullanmasฤฑ. Maske รงok etkin bir yรถntem. Ancak doฤru kullanฤฑlฤฑrsa etkili olur. Oysa maske รงoฤunlukla bilinรงsizce kullanฤฑlฤฑyor. Maske takmadan รถnce ellerin iyice yฤฑkanmฤฑล olmasฤฑ gerekir. Maskeyi dรผzeltmek iรงin sฤฑk sฤฑk elimizi yรผzรผmรผze gรถtรผrmememiz gerekir. Aksi durumda maskede biriken mikroplarla temas etmiล oluruz. Maskenin kullanฤฑldฤฑktan sonra hemen รงรถpe atฤฑlmasฤฑ ve sonra da ellerin yine etkin bir ลekilde yฤฑkanmasฤฑ gerekir. Oysa bu maskeler gรผn boyu tekrar tekrar kullanฤฑlฤฑyor, sฤฑk sฤฑk dรผzeltmek ya da hava almak iรงin elle temas ediliyor. Maske kullanฤฑmฤฑ รถncesi ve sonrasฤฑnda da el yฤฑkama alฤฑลkanlฤฑฤฤฑmฤฑz olduฤunu pek dรผลรผnmรผyorum. Bu ลekilde yanlฤฑล kullanฤฑldฤฑฤฤฑnda da bir korunma yรถntemi, infeksiyonu yayan bir bulaลma kaynaฤฤฑ haline geliyor. Doฤrusu maskeyi hasta olanlarฤฑn kullanmasฤฑ. Bรถylece daha az maske kullanฤฑmฤฑ ile daha etkin bir korunma saฤlanacaktฤฑr.”
