ABD’de enflasyonun Temmuz ayฤฑnda yฤฑllฤฑk bazda yavaลlamasฤฑ, gelecek ay aรงฤฑklanacak Fed faiz kararฤฑ รถncesinde merkez bankasฤฑnฤฑn politika faizini sabit tutma olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ belirgin ลekilde yรผkseltti. รalฤฑลma ฤฐstatistikleri Bรผrosu tarafฤฑndan yayฤฑmlanan resmi verilere gรถre Tรผketici Fiyat Endeksi (TรFE), Temmuz ayฤฑ sonu itibarฤฑyla yฤฑllฤฑk yรผzde 3,4 artฤฑล gรถstererek Haziran ayฤฑndaki yรผzde 3,5 seviyesinden geriledi ve piyasa beklentilerine tam uyum saฤladฤฑ.
Oynak gฤฑda ve enerji kalemleri hariรง tutularak hesaplanan รงekirdek tรผketici fiyat endeksi ise bir รถnceki aydaki yรผzde 2,6 seviyesinden yฤฑllฤฑk yรผzde 2,5 seviyesine indi. ABD Merkez Bankasฤฑ (Fed) politika yapฤฑcฤฑlarฤฑ, enflasyonun รผst รผste ikinci ayda da yavaลlama kaydetmesiyle Eylรผl ayฤฑnda politika faizini artฤฑrma konusunda daha az baskฤฑ hissetse de para politikasฤฑnฤฑn dezenflasyon sรผrecini sรผrdรผrmek adฤฑna yeterince sฤฑkฤฑ olup olmadฤฑฤฤฑ konusunda temkinli kalmayฤฑ sรผrdรผrรผyor.
Aรงฤฑklanan verilerin detaylarฤฑ incelendiฤinde enflasyon baskฤฑlarฤฑnฤฑn genele yayฤฑldฤฑฤฤฑna dair bazฤฑ sinyaller gรถze รงarpฤฑyor. Otel fiyatlarฤฑnda gรถzlenen ve kalฤฑcฤฑ olmasฤฑ beklenmeyen sert dรผลรผล, aylฤฑk รงekirdek enflasyondaki gerilemenin ana sรผrรผkleyicisi olarak รถne รงฤฑkarken, Haziran ayฤฑna kฤฑyasla fiyatฤฑ artan รงekirdek mal kategorilerinin sayฤฑsฤฑnda artฤฑล yaลandฤฑ. Yapay zeka teknolojilerine yรถnelik yรผksek talep nedeniyle teknoloji รผrรผnlerinin fiyatlarฤฑnda belirgin bir sฤฑรงrama kaydedildi.
Benzin fiyatlarฤฑndaki gerileme manลet enflasyon รผzerinde aลaฤฤฑ yรถnlรผ bir baskฤฑ oluลtursa da Orta Doฤu’daki รงatฤฑลmalarฤฑn sรผrmesi nedeniyle kรผresel yakฤฑt fiyatlarฤฑ yeniden yรผkseliลe geรงti. รatฤฑลmalarฤฑn baลladฤฑฤฤฑ ลubat ayฤฑ รถncesinde dรผnya petrol sevkiyatฤฑnฤฑn beลte birini karลฤฑlayan Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nda ulaลฤฑm bรผyรผk รถlรงรผde kapalฤฑ kalmaya devam ediyor. Bu durum, kรผresel enerji fiyatlarฤฑ รผzerindeki yukarฤฑ yรถnlรผ risklerin canlฤฑ kalmasฤฑna yol aรงฤฑyor.
Fed faiz kararฤฑ ve piyasalardaki beklentiler
Merkez bankasฤฑ yetkilileri, geรงen ay gerรงekleลen son toplantฤฑda politika faizini yรผzde 3,50-3,75 aralฤฑฤฤฑnda sabit bฤฑrakma yรถnรผnde 3’e karลฤฑ 9 oyla karar almฤฑลtฤฑ. Sรถz konusu kararฤฑn ardฤฑndan geรงen iki haftalฤฑk sรผreรงte, toplantฤฑda karลฤฑ oy kullanan รผรง รผye ile bu yฤฑl oy hakkฤฑ bulunmayan bazฤฑ bรถlgesel Fed baลkanlarฤฑ, halen yรผksek seyreden enflasyon nedeniyle yeni bir faiz artฤฑลฤฑ yapฤฑlmasฤฑ gerektiฤini savundu. New York Fed Baลkanฤฑ John Williams ise geรงen yฤฑl uygulanan gรผmrรผk vergisi artฤฑลlarฤฑnฤฑn ve Orta Doฤu’daki savaลฤฑn etkileri azaldฤฑkรงa enflasyonun gerilemeye devam edeceฤini, bu durumun da politika faizini mevcut seviyede tutmaya imkan tanฤฑyacaฤฤฑnฤฑ deฤerlendirdi. Fed Baลkanฤฑ Kevin Warsh ise faiz politikasฤฑnda deฤiลikliฤe gidilmesi konusunda temkinli ve tarafsฤฑz duruลunu koruyor.
Aรงฤฑklanan son enflasyon verisinin ardฤฑndan piyasalar, Fed’in 15-16 Eylรผl tarihlerinde gerรงekleลtireceฤi toplantฤฑda politika faizini deฤiลtirmeyeceฤi yรถnรผndeki beklentilerini kuvvetlendirdi. Bu gรถrรผล, ABD ekonomisinin geรงen ay beklenmedik ลekilde istihdam kaybฤฑ yaลadฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteren raporun ardฤฑndan piyasalarda aฤฤฑrlฤฑk kazanmaya baลlamฤฑลtฤฑ. CME Group bรผnyesinde iลlem gรถren vadeli iลlem kontratlarฤฑ, gelecek ay 25 baz puanlฤฑk bir faiz artฤฑลฤฑna gidilme olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ hรขlen yรผzde 38 seviyesinde fiyatlฤฑyor. Piyasa aktรถrleri, enflasyonun son beล yฤฑldฤฑr yรผzde 2’lik hedefin รผzerinde seyretmesi nedeniyle merkez bankasฤฑnฤฑn 2026 yฤฑlฤฑ sonuna kadar ek bir faiz artฤฑลฤฑna ihtiyaรง duyabileceฤi รถngรถrรผsรผnรผ sรผrdรผrรผyor. Ekonomi uzmanlarฤฑ, hizmet enflasyonunda kalฤฑcฤฑ bir yavaลlama gรถrรผlmeden merkez bankasฤฑnฤฑn faiz artฤฑrma seรงeneฤini masadan tรผmรผyle kaldฤฑrmayacaฤฤฑnฤฑ belirtiyor.
Kรผresel piyasalarda dezenflasyon sรผreci ve para politikasฤฑ dinamikleri
Merkez bankasฤฑnฤฑn temel enflasyon gรถstergesi olarak takip ettiฤi Kiลisel Tรผketim Harcamalarฤฑ (PCE) Fiyat Endeksi aรงฤฑsฤฑndan bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, TรFE’deki yavaลlamaya raฤmen รงekirdek PCE’nin yฤฑllฤฑk bazda yรผzde 3 seviyesinin รผzerinde kalmaya devam edeceฤi tahmin ediliyor. Bu durum, manลet verilerdeki gerilemeye karลฤฑn รงekirdek enflasyon katฤฑlฤฑฤฤฑ konusundaki endiลelerin varlฤฑฤฤฑnฤฑ koruduฤunu gรถsteriyor. Para otoritesi yetkilileri, faiz kararlarฤฑnฤฑ ลekillendirirken yalnฤฑzca tek bir aylฤฑk veriye odaklanmak yerine orta vadeli eฤilimleri dikkate aldฤฑklarฤฑnฤฑ her fฤฑrsatta dile getiriyor. Dolayฤฑsฤฑyla tek bir iyileลme iลareti, para politikasฤฑnฤฑn gevลetilmesi ya da sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma dรถngรผsรผnรผn tamamen sona erdirilmesi iรงin yeterli bir gerekรงe sunmuyor.
รte yandan, iล gรผcรผ piyasasฤฑnda gรถzlenen son zayฤฑflama emareleri ve ekonomik aktivitedeki soฤuma sinyalleri, merkez bankasฤฑnฤฑn karar alma sรผrecini daha karmaลฤฑk bir hale getiriyor. Bir yanda jeopolitik risklerin tetiklediฤi arz yรถnlรผ maliyet artฤฑลlarฤฑ, diฤer yanda ise iรง talepteki dengelenme รงabalarฤฑ arasฤฑnda hassas bir denge kurulmasฤฑ gerekiyor. Analistler, Eylรผl ayฤฑndaki toplantฤฑya kadar aรงฤฑklanacak yeni istihdam ve fiyat endeksi verilerinin, kurul รผyelerinin oylama davranฤฑลlarฤฑ รผzerinde doฤrudan belirleyici olacaฤฤฑnฤฑ kaydediyor. Finansal piyasalar ve yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, aรงฤฑklanacak her yeni ekonomik veriyi merkez bankasฤฑnฤฑn patikasฤฑna dair ek bir ipucu olarak deฤerlendirmeye devam edecek.
