S&P 500 endeksi, yapay zeka (AI) patlamasının ekonomi, şirket kârlılıkları ve iş gücü piyasası üzerindeki etkilerine dair artan belirsizliklerin tetiklediği sert satış dalgasının ardından Cuma günü %1,97 oranında yükselerek geçtiğimiz Mayıs ayından bu yana en iyi günlük performansını sergiledi.
Haftalık bazda teknoloji devlerinin devasa yatırım planları piyasalarda volatiliteyi artırsa da, haftanın son işlem gününde gelen alımlarla Nasdaq Bileşik endeksi %2,18 değer kazandı. Ancak bu genel yükseliş, hafta boyunca piyasa değerinden yaklaşık 310 milyar dolar kaybeden Amazon gibi dev isimlerin yaşadığı sarsıntıyı gizlemeye yetmedi.
Yatırımcılar, teknoloji şirketlerinin yapay zeka altyapısına ayırdığı yüz milyarlarca dolarlık bütçenin geri dönüş süresini sorgularken, bu harcamaların doğrudan faydalanıcısı olan enerji ve sanayi sektörlerine yöneldi.
Teknoloji devlerinin devasa harcama planları ve S&P 500 üzerindeki baskısı
Haftanın en çok konuşulan konusu, dünyanın en büyük beşinci halka açık şirketi olan Amazon’un önümüzdeki yıl için 200 milyar dolarlık bir sermaye harcaması planladığını duyurması oldu. Şirketin bulut bilişim birimi AWS’nin kapasitesini artırmayı hedefleyen bu rekor bütçe, yatırımcılar tarafından “fazla agresif” bulunarak hisselerin %5,58 oranında gerilemesine yol açtı.
Benzer bir kaderi paylaşan Microsoft ve Meta’nın da aralarında bulunduğu dört büyük teknoloji devinin (Amazon, Microsoft, Meta ve Alphabet) bu yılki toplam yapay zeka yatırımlarının 650 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Söz konusu dört şirket, sadece son beş işlem gününde piyasa değerinden toplamda yaklaşık 1 trilyon dolar kaybederek S&P 500 ve Nasdaq endekslerinin haftayı negatif bölgede kapatmasına neden oldu.
Piyasadaki bu sarsıntının bir diğer tetikleyicisi ise yapay zeka geliştiricisi Anthropic’in, veri analitiği gibi karmaşık görevleri yerine getirebilen yeni “AI ajanlarını” tanıtması oldu. Bu gelişme, gayrimenkulden bankacılığa kadar pek çok sektöre veri analizi hizmeti sunan yazılım şirketlerinin iş modellerinin tehdit altında olduğu endişesini yaratarak sektör genelinde paniğe yol açtı.
Özellikle bu yazılım ve veri devlerine finansman sağlayan özel kredi kuruluşları da satış baskısından nasibini aldı. Ancak Apple, bulut bilişim kapasitesini kendi veri merkezlerini kurmak yerine diğer firmalardan satın aldığı için bu maliyet artışlarından ve AI kaynaklı satışlardan büyük ölçüde etkilenmeyerek haftayı %7 yükselişle tamamlamayı başardı.
Sanayi ve enerji sektöründe yeni talep dalgası
Teknoloji sektöründeki belirsizliğe rağmen, S&P 500 içerisindeki sanayi ve enerji şirketleri haftanın parlayan yıldızları oldu. Caterpillar gibi sanayi devleri ve enerji firmaları, yapay zeka veri merkezlerinin inşası ve işletilmesi için gereken devasa altyapı ve enerji ihtiyacının kendi hizmetlerine olan talebi patlatacağı beklentisiyle güçlü bir ralli sergiledi.
Cuma günkü işlemlerde sanayi ve enerji sektörleri endeksin en iyi performans gösteren birimleri arasında yer alırken, çip üreticilerinden gelen olumlu haberler de bu yükselişi destekledi. Özellikle Nvidia, %8’e yakın bir artışla piyasa değerini 4,5 trilyon doların üzerine taşıyarak yapay zeka donanımı konusundaki rakipsiz konumunu bir kez daha tescilledi.
Nvidia CEO’su Jensen Huang, CNBC’ye yaptığı açıklamada, sektördeki satış dalgasını “dünyanın en mantıksız şeyi” olarak nitelendirerek yapay zeka uygulamalarına olan talebin “inanılmaz derecede yüksek” olduğunu ve devasa yatırımların bu talebi karşılamak için gerekli olduğunu savundu.
Öte yandan, orta ve küçük ölçekli şirketlerin yer aldığı Russell 2000 endeksi de Cuma günü %4’e yakın yükselerek dev rakiplerini geride bıraktı. Bank of America analistleri, teknoloji devlerinin üzerindeki baskı devam ederken yatırımcıların “Wall Street’ten Main Street’e” (büyük finans merkezlerinden reel ekonomiye) bir rotasyon başlattığını ve bu durumun yerel odaklı küçük şirketlere yaradığını bildirdi.
Dow Jones 50.000 puanı aşarken S&P 500 için beklentiler
Cuma gününün en çarpıcı manşetlerinden biri de Dow Jones endeksinin tarihte ilk kez 50.000 puan sınırını aşması oldu. Her ne kadar bu tarihi milat büyük yankı uyandırsa da, uzmanlar Dow Jones’un sadece 30 hisse içermesi nedeniyle piyasanın genel gücünü yansıtma konusunda S&P 500 kadar kapsamlı bir barometre olmadığını hatırlatıyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Truth Social üzerinden “Tebrikler Amerika!” mesajıyla kutladığı bu rekora rağmen, piyasanın daha geniş bir kesimini temsil eden S&P 500 endeksi yıl başından bu yana sadece %1’in altında bir getiri sağlayabildi. Bu durum, borsa genelinde yükselişin ne kadar dar bir alana sıkıştığını ve ana endeksin teknoloji dışındaki sektörlerin desteğine ihtiyaç duyduğunu kanıtlıyor.
Kripto para piyasalarında ise Bitcoin fiyatları son 24 saat içinde 10.000 dolarlık bir bantta dalgalanarak Perşembe gecesi 60.000 dolara geriledikten sonra Cuma günü tekrar 70.000 dolar seviyesine ulaştı. UBS Global Wealth Management ekonomistleri, kripto varlıkların genel tüketici davranışları üzerinde hisse senetleri veya tahviller kadar doğrudan bir etkisinin olmadığını, ancak piyasadaki genel risk iştahını ölçmek için bir gösterge olarak takip edildiğini belirtiyor.
Gelecek projeksiyonları, yapay zeka yatırımlarının rasyonalize edilmesi ve enflasyon verilerinin Fed üzerindeki baskıyı hafifletmesi durumunda S&P 500 endeksinin 2026 yılı genelinde daha dengeli bir büyüme sergileyebileceği yönünde.
