Tesla Inc. yatırımcıların Elon Musk’ın otonom araç vizyonuna artan inancıyla geçen yılı başarılı bir şekilde tamamladı. Ancak gerçek otomobil alıcılarını ikna etmek şirket için daha zorlu bir süreç oldu.
Dünyanın en değerli otomobil üreticisinin hisseleri yılın ikinci yarısında CEO’nun yapay zeka ve robotik alanındaki gelişmeleri övmesiyle yükselişe geçti. Musk’ın övündüğü bu teknolojik ilerlemeler satış rakamlarına yansımadı. Şirket üçüncü çeyrekte yüksek teslimat rakamlarına ulaşsa da son altı ayda geçen yıla kıyasla daha az araç sattı.
Bloomberg verilerine göre şirketin dördüncü çeyrekte yaklaşık 440.900 araç teslim ettiği tahmin ediliyor. Bu rakam bir önceki yıla göre yüzde 11 oranında bir düşüşe işaret ediyor. Tesla bu hafta alışılmadık bir adım atarak daha karamsar bir tablo çizdi ve yüzde 15’lik bir düşüş öngören kendi analist tahminlerini yayınladı.
Wall Street beklentileri düşürüyor
Wall Street analistleri 2026 yılı beklentileri konusunda da benzer şekilde karamsar bir tutum sergiliyor. İki yıl önce analistler şirketin 3 milyondan fazla araç teslim edeceğini öngörüyordu. Bu yılki teslimatlara ilişkin ortalama tahmin ise 1,8 milyon seviyesine geriledi.
CFRA Research hisse senedi analisti Garrett Nelson yatırımcıların şirketin 5 veya 10 yıl sonraki durumuna odaklandığını belirtti. Nelson kısa vadeli olumsuzlukların göz ardı edildiğini ve finansal sonuçlardaki bozulmanın sürdürülebilir olup olmadığının sorgulandığını ifade etti.
Tesla için çalkantılı bir yıl geride kaldı
Musk ve Tesla standartlarına göre bile 2025 yılı oldukça hareketli geçti. Otomobil üreticisinin satışları Model Y üretim hatlarındaki düzenlemeler nedeniyle yıla kötü bir başlangıç yaptı. CEO’nun Trump için yürüttüğü çalışmalar da kamuoyunda tepki topladı.
Nisan ayı başında hisseler yıl içinde yüzde 45 değer kaybetmişti. Musk hükümetle ilgili tartışmalardan uzaklaşarak uzun vadeli hedeflere yöneldi ve toparlanma sürecini hızlandırdı. Bu strateji otonom araçlarla hizmet verecek bir araç çağırma ağını kapsıyordu.
Şirket haziran ayında Austin’de kısıtlı bir Robotaxi hizmeti başlattı. Araçlarda güvenlik operatörleri bulunmasına rağmen trafik kuralları ihlalleri yaşanmış ve federal düzenleyicilerin dikkatini çekmişti. Yatırımcılar ise güvenlik endişelerini bir kenara bırakarak şirketin vizyonuna odaklandı.
Yönetim kurulu eylül ayında Musk için yeni bir tazminat paketi önerdi. Bu gelişmenin ardından Tesla hisseleri yıl boyunca yükseliş trendine girdi. Hisse senedi 16 Aralık tarihinde tüm zamanların en yüksek seviyesinde kapanmıştı. Şirket sekiz ay gibi kısa bir sürede piyasa değerine 915 milyar dolardan fazla katkı sağladı.
Tüketiciler temkinli yaklaşıyor
Robot taksi beklentileri yatırımcıları heyecanlandırsa da otomobil alıcıları nispeten ihtiyatlı davranıyor. Musk tüketicileri insan gözetimi gerektiren otonom sürüş özelliklerini satın almaya ikna etmenin zorluğunu kabul etti. Şirketin otonom sürüş yeteneklerini abarttığı iddiaları bazı yasal süreçleri beraberinde getirdi.
Şirketin sürücü destek fonksiyonlarıyla Çin pazarında fark yaratma girişimi beklenen etkiyi yaratmıyor. BYD Co. ve Xiaomi Corp. gibi rakipler benzer sistemleri standart özellik olarak sunuyor.
Analistler BYD’nin Çin’deki yüksek satış hacmi ve Avrupa’daki ivmesi nedeniyle üst üste beşinci çeyrekte de dünya çapında en çok elektrikli araç satan marka olmasını bekliyor. Tesla ise Avrupa’da otonom sürüş onayı almakta zorlanıyor.
Sektörde görünüm ve gelecek planları
Yaygın olarak beklenen yıllık satış düşüşünün ardından Tesla 2026 yılında yeni engellerle karşı karşıya kalacak. ABD yönetimi elektrikli araç alımları için vergi kredisini durdurdu. Musk bu durumun birkaç zorlu çeyreğe yol açabileceği uyarısında bulundu.
Bazı uzmanlar politika desteğinin çekilmesini büyük üreticilerin yatırımlarını azaltması nedeniyle bir fırsat olarak görüyor. Ford Motor Co. geçen ay zarar getirmesi muhtemel elektrikli araç projelerinden vazgeçilmesiyle ilgili yaklaşık 19,5 milyar dolarlık bir maliyet açıklamıştı.
Musk yılı Cybercab beklentilerini artırarak tamamladı. 2024 sonunda tanıtılan prototipte direksiyon veya pedal bulunmamasına rağmen şirket başkanı Robyn Denholm gerekirse bu bileşenlerin eklenebileceğini söylemişti.
Deepwater Asset Management ortağı Gene Munster yatırımcıların Musk’ın otonom vizyonunu benimsediğini belirtti. Elektrikli araç pazarındaki belirsizliklere rağmen şirketin teknoloji odaklı stratejisi genel piyasa trendini ve yatırımcı algısını şekillendirmeye devam ediyor.
