Elektrikli araç pazarının öncü ismi Tesla küresel satış yarışında liderliği Çinli rakibi BYD firmasına devretti. ABD merkezli üretici Tesla için 2025 yılı satış rakamları açısından oldukça zorlu bir dönemi geride bıraktı. 2011 yılında Elon Musk Çinli elektrikli araç üreticisi BYD şirketini henüz bir rakip olarak görmemişti.
İki rakip şirketin bu hafta açıkladığı 2025 yılı bilanço verilerine göre Çinli otomobil devi Tesla markasını geçerek dünyanın en büyük elektrikli araç satıcısı oldu. BYD Perşembe günü yaptığı açıklamada bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 28 artışla 2,26 milyon elektrikli araç sattığını duyurdu.
Tesla satışlarında tarihin en büyük düşüşü yaşanıyor
Diğer taraftan Tesla satışlarının ikinci yıl üst üste düştüğünü Cuma günü bildirdi. Şirketin teslimatları yüzde 8,6 oranında gerileyerek 1,6 milyon seviyesinde kaldı ve şirket tarihindeki en büyük yıllık düşüş kaydedildi. BYD elektrikli araçlarını Amerika pazarında satmamasına rağmen Tesla markasını geride bırakmayı başardı.
Dördüncü çeyrekte Tesla satışları yaklaşık 418 bin adet olarak gerçekleşti. Bu rakam bir önceki yıla göre yüzde 15,6 oranında bir düşüşe işaret etti. Amerikan sürücülerin vergi indirimi sona ermeden önce araç satın almak için acele ettikleri üçüncü çeyrekteki rekor küresel satışlara göre daha sert bir düşüş yaşandı.
Tesla satışlarını diğer otomobil üreticilerinin aksine pazar bazında raporlamıyor ve sadece küresel rakamları kamuoyuyla paylaşıyor. Ancak şirket tarafından açıklanan bilanço verilerine göre ABD pazarı toplam gelirin neredeyse yarısını oluşturuyor. Pazartesi günü açıklanacak diğer bilanço verileri de 2025 yılının son üç ayında ABD genelindeki elektrikli araç satışlarının zayıf olduğunu kanıtladı.
Vergi indirimleri ve küresel bilanço verileri
Tesla teslimatları geçmişte yılda yaklaşık yüzde 50 oranında artmıştı. Ancak şirket 2024 yılında yıllık satışlarında ilk kez düşüş yaşamıştı ve yüzde 1 oranında mütevazı bir gerileme kaydetmişti. 2025 yılının ilk altı ayında BYD ve geleneksel üreticilerin elektrikli araç teklifleriyle rekabetin artması satışları olumsuz etkiledi.
Elon Musk tarafından yürütülen siyasi faaliyetlere yönelik tepkiler birçok potansiyel alıcıyı markadan uzaklaştırdı. Musk yılın başında Trump yönetiminin Hükümet Verimliliği Departmanı başında görev alırken Avrupa ve ABD genelindeki galerilerin önünde protestolar düzenlendi. Tesla tesislerine yönelik bazı vandalizm olayları da kayıtlara geçti.
Sona eren vergi kredisinden yararlanmak için yapılan hamleler üçüncü çeyrek satışlarına geçici bir destek vermişti. Ancak bu durum yılın ilerleyen dönemlerinde Tesla satın alabilecek alıcıların talebini aylar öncesine çekti. Şirket vergi kredisinin kaybını telafi etmek amacıyla Model 3 ve Model Y otomobillerinin daha ucuz versiyonlarını piyasaya sürdü.
Çin pazarındaki agresif rekabet ve fiyat savaşları
BYD kendi pazarındaki şiddetli rekabet ve amansız fiyat savaşlarıyla boğuşurken bu önemli dönüm noktasına ulaştı. Çin içindeki yoğun baskı Shenzhen merkezli şirketi yurt dışına daha fazla yayılmaya itti ancak düşük fiyat stratejisi bazı pazarlarda yeni gümrük vergilerine yol açtı. BYD toplam satışlarındaki büyüme geçen yıl son beş yılın en zayıf seviyesine geriledi.
Dünyanın en büyük otomobil pazarı olan Çin genelinde BYD şirketinin yaşadığı zorluklar bilanço verilerine de yansıdı. Şirket 2025 yılının ikinci ve üçüncü çeyrek dönemlerinde kâr düşüşü bildirdi. Çin otomobil pazarı yaklaşık 150 marka ve 50’den fazla elektrikli araç üreticisi ile rekabetin çok sıkı olduğu bir yer haline geldi.
Geely ve Xiaomi gibi rakipler BYD şirketinin iç pazar payını kademeli olarak eritti. BYD kurucusu Wang Chuanfu Aralık ayındaki yatırımcı toplantısında iç satışlardaki yavaşlamayı teknolojik liderliğin azalmasına bağladı. Ancak şirket yetkilileri yakında yeni teknolojileri tanıtacaklarını da sözlerine ekledi.
Yatırımcılar zayıf satış rakamlarını görmezden gelerek Musk tarafından vaat edilen robot taksi filosu ve insansı robot planlarına odaklandı. Bu beklentiyle Tesla hisseleri 2025 yılını yüzde 18,6 artışla kapattı. Tesla [TSLA] 3,25 puan ve yüzde 1,20 oranında artış ile 274,50 seviyesinden işlem görüyor.
Şirket, şu ana kadar robot taksi hizmetinin yaygınlaştırılması verilen vaatlerin oldukça gerisinde kaldı. Tesla için 2026 yılı yapay zeka ve otonom sürüş projelerinin satış rakamlarındaki düşüşü telafi edip edemeyeceğinin görüleceği bir denge yılı olacak.
