Ekonomist ve eski Hazine Mรผsteลarฤฑ Mahfi Eฤilmez’e gรถre torba yasa olarak bilinen son dรผzenleme, hukuki ve ekonomik aรงฤฑdan eksiklik ve yanlฤฑลlฤฑklar barฤฑndฤฑrฤฑyor.
Mahfi Eฤilmez’in, kiลisel blogu http://www.mahfiegilmez.com’da yayฤฑmladฤฑฤฤฑ konu ile ilgili yazฤฑsฤฑ ลรถyle:
Torba Yasa Faciasฤฑ
Roma hukukunun รถnemli yasalarฤฑndan birisi olan Lex Caecilia Didia M.ร. 98 yฤฑlฤฑnda Romaโda Caecellius Metellus Nepos ve Titus Didius adlarฤฑndaki iki konsรผl tarafฤฑndan yรผrรผrlรผฤe sokulmuล. Yasa iki maddeden oluลuyor. ฤฐlk madde bir yasanฤฑn duyurulmasฤฑ ve oylanmasฤฑ iรงin gerekli en az sรผreyi belirliyor. ฤฐkinci madde ise; โฤฐnsanlar tek bir karmaลฤฑk yasada toplanmฤฑล farklฤฑ konular hakkฤฑnda bir sonuca varmaya zorlanamazlarโ hรผkmรผnรผ taลฤฑyor. Yani yasanฤฑn ikinci maddesi, farklฤฑ konularฤฑn tek bir yasada toplanmasฤฑnฤฑn doฤru olmadฤฑฤฤฑnฤฑ, bunlarฤฑn ayrฤฑ yasalarla รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ gerektiฤini kurala baฤlฤฑyor. Bรถylelikle insanlar tek bir yasada toplanmฤฑล farklฤฑ konulardan beฤendiฤini kaybetmemek iรงin beฤenmediฤini de kabul etmeye zorlanmamฤฑล oluyor.
Geliลmiล demokrasilerde bu ilkeye azami saygฤฑ gรถsteriliyor. Bizde ise รถzellikle 1980โler sonrasฤฑnda baลlayan torba yasa uygulamalarฤฑyla bu ilke รงoฤu kez รงiฤnenir oldu. Birbirinden รงok farklฤฑ yasal dรผzenlemeler, parlamentodan geรงiล kolaylฤฑฤฤฑ saฤlamak iรงin bir torba yasada toparlanฤฑyor ve รถylece gรถrรผลรผlรผyor. Bu torba yasalara herkesin onaylayacaฤฤฑ dรผzenlemelerin yanฤฑna tartฤฑลmalฤฑ konular da konuyor ve tartฤฑลmalฤฑ konulara yรถnelebilecek itirazlarฤฑn รถnรผ kesilmiล oluyor.
Hรผkรผmetรงe hazฤฑrlanฤฑp TBMMโye gรถnderilen son Torba Kanun Tasarฤฑsฤฑ (Bazฤฑ Vergi Kanunlarฤฑ ile Kanun ve Kanun Hรผkmรผnde Kararnamelerde Deฤiลiklik Yapฤฑlmasฤฑna Dair Kanun Tasarฤฑsฤฑ) Lex Caecilia Didia ilkesini รงiฤnemede doruk noktasฤฑ olarak kabul edilebilir. Bu torba yasayla, eฤer eksik saymadฤฑysam, 60 yasada deฤiลiklik yapฤฑlฤฑyor. Bunlar arasฤฑnda; Telgraf ve Telefon Kanunundan Atatรผrk Orman รiftliฤi Mรผdรผrlรผฤรผ Kuruluล Kanununa kadar uzanan yasalar var. รeลitli vergi kanunlarฤฑ, TCMB Kuruluล Kanunu, Kimlik Bildirme Kanunu, Tรผrk Sivil Havacฤฑlฤฑk Kurumu Kanunu, Terรถrle Mรผcadele Kanunu gibi birรงok ilgili ilgisiz yasadaki deฤiลiklik maddeleri aynฤฑ torbaya doldurulmuล. Hukuk Fakรผltelerinde yasalarฤฑn nasฤฑl yapฤฑlmamasฤฑ gerektiฤine รถrnek olarak okutulabilecek olan bu torba yasa tam olarak Lex Caecilia Didia ilkesinin karลฤฑ รงฤฑktฤฑฤฤฑ karmaลayฤฑ temsil ediyor.
ฤฐลin hukuk ilkeleri aรงฤฑsฤฑndan deฤerlendirilmesi bir yana yasanฤฑn iรงeriฤine bakฤฑlฤฑnca baลka sorunlar da ortaya รงฤฑkฤฑyor. Bunlardan iki tanesini รถrnek olarak dikkatinize sunuyorum. Torba yasanฤฑn 76โncฤฑ maddesindeki karmaลฤฑk ve รผstรผ kapalฤฑ cรผmleler Hazineโnin, bรผtรงeye konulacak รถdenekten, Bakanlar Kurulunca belirlenecek alt ve รผst sฤฑnฤฑrlara baฤlฤฑ olarak, Varlฤฑk Fonuna parasal destek saฤlayacaฤฤฑnฤฑ hรผkme baฤlฤฑyor. Hazine, Varlฤฑk Fonuโnun sahibi ya da ortaฤฤฑ deฤil. Buna karลฤฑlฤฑk Hazineโye ait bazฤฑ mallar ve bazฤฑ iลletmeler Hazineโden alฤฑnฤฑp Varlฤฑk Fonuโna konuldu. Buraya kadar yapฤฑlan uygulama zaten doฤru deฤildi. ลimdi bir adฤฑm daha atฤฑlarak Hazineโnin, kendisine ait olmayan bir kuruma parasal finansman desteฤi (borรง deฤil) saฤlamasฤฑ hรผkme baฤlanฤฑyor. Varlฤฑk Fonu, kendisine devredilen malฤฑ, mรผlkรผ, iลletmeyi iลletip para kazanฤฑp da Hazineโye destek olacaฤฤฑna Hazineโden destek alacak. Bunun adฤฑ hala varlฤฑk fonu olabilir mi?
Torba Yasanฤฑn 77โnci maddesi 4749 Sayฤฑlฤฑ Kamu Finansmanฤฑ ve Borรง Yรถnetiminin Dรผzenlenmesi Hakkฤฑnda Kanunโa bir geรงici madde ekleyerek (geรงici madde 29) ลu hรผkmรผ getiriyor: โ5โinci maddede dรผzenlenen net borรง kullanฤฑmฤฑ tutarฤฑ 2017 yฤฑlฤฑ iรงin, 1/1/2017 tarihinden geรงerli olmak รผzere, Bakan ve Bakanlar Kurulu tarafฤฑndan artฤฑrฤฑlan net borรง kullanฤฑm tutarฤฑna otuzyedi milyar Tรผrk Lirasฤฑ ilave edilerek uygulanฤฑr.โ Bu dรผzenleme birรงok aรงฤฑdan yanlฤฑล bir dรผzenleme. Her ลeyden รถnce sรถz konusu 5โinci maddede borรงlanma limiti deฤiลtirilemez hรผkmรผ var. Bu dรผzenleme bu hรผkรผmle รงeliลiyor. Dolayฤฑsฤฑyla yasa yapma tekniฤi aรงฤฑsฤฑndan รถnce bu hรผkmรผn kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ gerekiyor. รte yandan mevcut yasada net borรงlanma limiti bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑ olarak belirleniyor. Dolayฤฑsฤฑyla bu ลekilde belirlenen bir limite 37 milyar TL ilave yapฤฑldฤฑ denilerek borรง limiti artฤฑrฤฑmฤฑna gidilemez. ฤฐlave borรงlanma yapฤฑlmasฤฑ gerekiyorsa borรงlanma limitinin tanฤฑmฤฑnฤฑn deฤiลtirilmesi gerekir. Bir baลka konu da bu maddede deฤinilen Bakanlar Kurulu kararฤฑyla ilgili. Bildiฤim kadarฤฑyla bugรผne kadar limiti artฤฑracak bir Bakanlar Kurulu kararฤฑ รงฤฑkmadฤฑ. Dolayฤฑsฤฑyla ilk yรผzde 5โlik artฤฑrฤฑmdan sonraki borรงlanma halen yasa dฤฑลฤฑ yรผrรผyor.
ฤฐlkelere gรถre davranmak รถnemlidir. Onlarฤฑ รงiฤnemeye baลladฤฑฤฤฑnฤฑzda baลlangฤฑรงta bir takฤฑm kolaylฤฑklar elde eder gibi gรถrรผnseniz de iลlerin nereye varacaฤฤฑnฤฑ gรถremez hale gelmeniz ciddi bir risk oluลturur.
