ABD Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ Danฤฑลmanฤฑ Sitilides, “Ankara S-400’รผ alฤฑrsa F-35’ler teslim edilmez” dedi. Tรผrkiye’ye ekonomik tehdidi de dillendiren danฤฑลman, “Trump Tรผrkiyeโyi ekonomik olarak cezalandฤฑracaฤฤฑ konusunda รงok kesin konuลtu. Tรผrkiye bunu kaldฤฑracak durumda deฤil. IMF’ye gitmek zorunda kalabilir” dedi.
ABD Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ danฤฑลmanฤฑ stratejist John Sitilides, Washington ile Tรผrkiye arasฤฑnda yรผkselmeye devam eden S-400 krizi, F-35’lerin durumu ve ekonomik ambargo konularฤฑnda Amerika’nฤฑn Sesi’nden Dilge Timoรงin’in sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtladฤฑ.
Sitilides, ABD-Tรผrkiye iliลkilerinin geleceฤiyle ilgili โAmerika ve Tรผrkiye hatta birรงok aรงฤฑdan NATO ittifakฤฑ ve Tรผrkiye, kendi hedeflerine ulaลmak iรงin birbirlerinden uzaklaลan yollara yรถnelmiลe benziyor. ฤฐkili iliลkiler aรงฤฑsฤฑndan bakarsak Amerika ve Tรผrkiyeโnin amaรงlarฤฑnฤฑn ve deฤerlerinin artan biรงimde farklฤฑlaลtฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz. รzellikle Doฤu Akdeniz ve Ortadoฤuโda farklฤฑ hedeflerin peลindelerโฆ Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan ya da hรผkรผmetinin ne yapacaฤฤฑ hakkฤฑnda hiรงbir fikrim yok. Kimsenin fikri olduฤunu da sanmฤฑyorum” dedi.
Rรถportajdan bazฤฑ bรถlรผmler ลรถyle:
‘Amerikaโdan Tรผrkiyeโye bir yaptฤฑrฤฑm tehdidi gรถrรผyor musunuz?’
– Gรถrdรผฤรผm daha รงok Amerikan savunma endรผstrisini de olumsuz etkileyecek bir durum. ลรถyle ki, Trump yรถnetimi Tรผrkiyeโyle olan F-35 savaล uรงaklarฤฑ anlaลmasฤฑnฤฑ sona erdirme konusunda รงok ciddi. Arizonaโdaki รผsse รผรง adet F-35 gรถnderildi. Tรผrk pilotlarฤฑnฤฑn da eฤitimi sรผrรผyor. Ancak Tรผrkiyeโye teslim edilmedi bu uรงaklar. Ve Ankara S-400 anlaลmasฤฑnฤฑ hayata geรงirirse teslim edileceklerini de sanmฤฑyorum. F-35โlerin kรผresel tedarik zincirinde de sorunlar yaลanacak zira uรงaklarฤฑn birรงok parรงasฤฑnฤฑn ortak รผretimi sรถz konusu. F-35 parรงalarฤฑnฤฑn Tรผrkiyeโde รผretimi iptal edilirse bunun sonucunda dรผnyanฤฑn baลka yerlerinde baลka รผretim merkezleri iรงin arayฤฑล baลlayacak, bu sรผreรงte parรงa รผretimleri de aksayacak ve mali kayฤฑp yaลanacak.
‘Peki Washington yรถnetimi, Amerikalฤฑ rahibin Tรผrkiyeโde hukuksuz biรงimde haksฤฑz yere hapsedilmesinde olduฤu gibi, Ankaraโya karลฤฑ baลka mali รถnlemler alacak mฤฑ?’
โ Baลkan Trump Tรผrkiyeโyi ekonomik olarak cezalandฤฑracaฤฤฑ konusunda รงok kesin konuลtu. Tรผrkiye bu tรผr yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ kaldฤฑrabilecek durumda deฤil. Resmi olarak resesyona girerse, ekonomiyi kurtarmak iรงin IMFโden kredi almak zorunda kalabilir. Kontroldan รงฤฑkmฤฑล bir enflasyon, denetimsiz bir iลsizlik ve รงok ciddi bir borรง krizi kapฤฑnฤฑzda. Bence ekonomik olarak Tรผrkiye son 20 yฤฑlฤฑn en zayฤฑf dรถnemini yaลฤฑyor.
โ Bu nedenle bence Sayฤฑn Erdoฤan, iรง politikada puan toplamak ya da Tรผrk halkฤฑnda Amerika ve NATO karลฤฑtlฤฑฤฤฑnฤฑ kรถrรผklemek adฤฑna Tรผrk ekonomisinde yฤฑkฤฑm yaratmamaya รงok dikkat etmeli.
‘Suudi Arabistanโฤฑn S-400 satฤฑn almaya yรถnelik ilgisini nasฤฑl deฤerlendiriyorsunuz? Sizce Amerika, Suudi Arabistanโa da yaptฤฑrฤฑm uygular mฤฑ?’
– Hindistan gibi Amerikan teknolojisini tehlikeye sokmayacak รผlkelerin S-400 alฤฑmlarฤฑnฤฑ, Amerika bir dereceye kadar gรถrmezden gelmeye hazฤฑr. Ancak Suudi Arabistan bir baลka konu. Zira yanฤฑ baลฤฑndaki ฤฐsrailโde Amerikan F-35โleri var. Bence ister Suudi Arabistanโda, ister Tรผrkiyeโde konuลlu olsun F-35 teknolojisini tehlikeye sokacak her tรผrlรผ S-400 sistemi Amerikaโnฤฑn kฤฑrmฤฑzฤฑ รงizgisidir, hiรงbir mรผttefikimizin geรงmemesini tercih ederiz. รlkelerin savunma hedefleri iรงin baลka รงรถzรผmler bulmaya รงalฤฑลmaya hazฤฑrฤฑz. Ancak F-35โlere karลฤฑ S-400โler, hangi รผlkede olursa olsun Amerikaโnฤฑn kฤฑrmฤฑzฤฑ รงizgisidir.
‘Sayฤฑn Sitilides, sizce ลu teori yakฤฑn gelecekte hayata geรงer mi? Tรผrkiye S-400 sistemini alฤฑr ve NATOโnun isteฤi doฤrultusunda eฤitim amaรงlฤฑ kullanฤฑma aรงar. Yunanistanโฤฑn S-300โlerle yaptฤฑฤฤฑ gibi. Bu mรผmkรผn mรผ?’
โ Bence mรผmkรผn deฤil. Bu, Putin ile Erdoฤan arasฤฑnda geliลen iliลkinin olaฤandฤฑลฤฑ biรงimde ihlali anlamฤฑna gelir. Bu alฤฑลveriลin temelinde Vladimir Putinโin S-400 teknolojisini tehlikeye atmayacaฤฤฑ ve NATOโnun hizmetine aรงmayacaฤฤฑ konusunda Erdoฤanโa olan gรผveni var. Ki biz, Rusyaโnฤฑn S-300โleri ve daha eski teknolojilerini baลarฤฑyla inceledik. Rusya uรงaksavar ve fรผzesavar sistemlerin ihracatฤฑnda sรถzรผ geรงen bir รผlke olmak istiyor. Ve bence S-400โlerle de Amerikan รผretimi Patriotlarla ya da olasฤฑ baลka รผlke sistemleriyle rekabete girmek istiyor. Bu yรผzden hayฤฑr, askeri benzerlik anlamฤฑnda Putin, S-400lerin liste baลฤฑ kalmasฤฑnฤฑ istiyor. Ayrฤฑca Rusya, uรงaksavar fรผzesavar sistemlerini geliลtirmek isteyen her รผlke iรงin S-400lerin Amerikan Patriotlarฤฑna tercih edilebilecek derecede iyi bir sistem olduฤunu dรผลรผnรผyor. Yani aslฤฑnda burada iki silah รผreticisinin basit bir rekabeti de mevcut ve eฤer Tรผrkiye, Rusyaโnฤฑn zirve teknolojisi olan S-400lerle ilgili anlaลmasฤฑnฤฑ ihlal ederse, bu Rusya-Tรผrkiye iliลkilerinde ciddi bir kฤฑrฤฑlmaya neden olur. O nedenle kimsenin S-400โlerle ilgili bรถyle bir yรถne kayacaฤฤฑnฤฑ sanmฤฑyorum.







