Yükseltmeyi düşündüğünüz eski bir Apple cihazınız varsa, muhtemelen yeni açıklanan tarifelerin ileriye dönük fiyatları nasıl etkileyebileceğini ve fiyat artışı olmadan önce şimdi satın almaya değip değmeyeceğini merak ediyorsunuzdur.
Analistlerin ve ekonomistlerin gümrük tarifelerine, piyasadaki paniğe ve Trump‘ın mevcut finansal kaos karşısındaki tutumuna verdikleri yanıtlar göz önüne alındığında, işler değişmezse hemen bir satın alma yapmak ileride bir iPhone için daha fazla para harcamanızı önleyebilir.
iPhone’lar Çok Daha Pahalı Olabilir
Trump, Çin’e yüzde 34’lük bir gümrük vergisi uygulayacağını açıkladı ve bu oran, daha önceki yüzde 20’lik gümrük vergisiyle birleşerek Çin’den yapılan ithalata toplamda yüzde 54’lük bir vergi getirecek. Çin hala Apple’ın başlıca tedarikçilerinden biri ve Reuters‘in görüşüne başvurduğu sektör analistleri iPhone fiyatlarının yüzde 43’e kadar artabileceğini öne sürüyor.
Şu anda en uygun fiyatlı mevcut nesil iPhone olan iPhone 16e’nin fiyatı 599 dolardan (Türkiye’de yaklaşık 50 bin TL) başlıyor. Apple bir tür muafiyet almazsa ya da tarifeler değişmezse, iPhone 16e 856 dolardan başlayan fiyatlarla satışa sunulabilir. 799 dolarlık iPhone 16, iPhone 16 Pro Max’in başlangıç fiyatına yakın bir fiyat olan 1.142 dolara mal olabilir. Elbette bu artışları Türkiye’de de görmemiz kuvvetle muhtemel.
Apple’ın ürünlerine ne oranlarda zamlar gelebilir?
Hisse senedi araştırma şirketi Rosenblatt Securities, Apple’ın tarifeleri karşılamak için iPhone ve Apple Watch fiyatlarını yüzde 43, iPad fiyatlarını yüzde 42 ve Mac ve AirPod fiyatlarını yüzde 39 artırması gerektiğine inanıyor. Counterpoint Research kurucu ortağı Neil Shah, Apple’ın tarifeleri dengelemek için fiyatları ortalama olarak en az yüzde 30 artırması gerektiğini düşünüyor.
Morgan Stanley analisti Erik Woodring CNBC ‘ye yaptığı açıklamada Apple’ın fiyatları muhtemelen yüzde 17 ila 18 oranında artırması gerekeceğini söyledi.
Apple, üretiminin bir kısmını Vietnam, Hindistan, Tayland ve Malezya gibi diğer ülkelere taşıdı, ancak tüm bu yerler de tarifelere tabi. Yüzde 40’ın üzerinde bir fiyat artışı en kötü durum senaryosu ve yakın gelecekte değişebilecek pek çok değişken ve faktör var, ancak fiyatlar sabit kalacak gibi görünmüyor.
Apple Bu Fiyat Artışını Karşılayabilir mi?
Trump gümrük vergileri uygulayacağını söyledi ve Apple gibi teknoloji şirketleri bunun geleceğini biliyordu. Muhtemelen Apple, fiyatları yükseltmekten geçici olarak kaçınabilmek için mevcut cihazların ABD tedarikini artırıyor. Gümrük vergisi kararnamesi hükümleri uyarınca Apple, 9 Nisan’da varış noktasına ulaşan malları için gümrük vergisi ödemek zorunda kalmayacak, bu nedenle şirketin mümkün olduğunca fazla stok yapmak için birkaç günü daha var.
Amerika Birleşik Devletleri’ndeki mevcut stok azalmaya başladığında, Apple’ın vermesi gereken zor kararlar olacak. Fiyatları önemli ölçüde yükseltmek, insanların ekonomik belirsizlik nedeniyle zaten harcama yapmaktan çekindiği bir pazarda iPhone’a olan talebi etkileyecek, ancak bu kadar yüksek tarifeler Apple’ın kar marjını önemli ölçüde tüketecek ve hisselerini daha da düşürebilir.
Apple, iPhone 17 modelleri piyasaya çıkana kadar fiyat artışlarından kaçınmak için yeterince iPhone 16 modeline sahip olabilir, ancak iPhone 17 fiyatlarının en azından bir miktar artmadığı bir senaryo hayal etmek zor.
CFRA Research analisti Angelo Zino, Apple’ın tüketici maliyetlerini yüzde 5 ila 10’dan daha fazla artırmakta zorlanabileceğini söyledi. Zino, “Apple’ın, planlı fiyat artışlarını genellikle bu şekilde ele aldığı için, iPhone 17’nin piyasaya sürüleceği bu sonbahara kadar telefonlarda herhangi bir büyük artış yapmamasını bekliyoruz” dedi.
Bank of America menkul kıymetler analisti Wamsi Mohan, Apple’ın tüm etkiyi üstüne alması durumunda, 2026 yılında hisse başına kazançta 1,24 dolarlık bir azalma olabileceğini söyledi. Mohan’a göre Apple fiyatları ayarlayabilir, tedarik zincirlerini optimize edebilir ve tarifelerle başa çıkmak için muafiyetler arayabilir, bu nedenle Apple’ın çok yönlü bir stratejiye sahip olması mümkün.
Analist Martha Gimbel New York Times’a yaptığı açıklamada şirketlerin maliyetlerini arttırmak zorunda kalacaklarını söyledi. “Bunlar gerçekten büyük gümrük vergileri” diyen Gimbel, “Bunlar şirketlerin kolayca sindirmesini bekleyebileceğimiz şeyler değil.” dedi.
Trump Geri Adım Atacak mı?
Trump bugün Truth Social sitesinde yaptığı açıklamada politikalarını değiştirmeyi planlamadığını söyledi. Dün ise “Bence her şey çok iyi gidiyor, piyasalar uçacak” demişti. Bununla birlikte, Vietnam ile gümrük tarifelerinin düşürülmesi konusunda “verimli bir görüşme” yaptığını ve “yakın gelecekte” bir toplantı yapmayı dört gözle beklediğini de söyledi.
Trump, Kanada ve Meksika’ya karşı uygulanan gümrük vergileri konusunda bir ileri bir geri gitti, bu nedenle bundan sonra ne yapacağını söylemek zor. Başkanlık kararnamesi, misillemeye dayalı olarak gümrük tarifelerini artırabileceğini ya da genişletebileceğini veya ülkelerin “karşılıklı olmayan ticaret düzenlemelerini düzeltmek ve ekonomik ve ulusal güvenlik konularında ABD ile yeterince uyum sağlamak için önemli adımlar atması” halinde tarifelerin kapsamını azaltabileceğini ya da sınırlayabileceğini belirtiyor.
Kongre Ne Yapacak?
Kongre harekete geçebilir, ancak Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Kongre’nin önünde engeller var. Senato, Kanada ürünlerine yönelik gümrük vergilerini engelleyecek bir karar tasarısını kabul etti, ancak bu tasarı Temsilciler Meclisi’nde reddedilecek. Cumhuriyetçi Senatör Chuck Grassley, Trump’ın yeni gümrük vergilerini Kongre’ye bildirmesini ve Kongre’nin de bunları onaylamak için 60 günlük bir süre vermesini öngören iki partili bir yasa tasarısı önerdi, ancak yeterli sayıda Cumhuriyetçi desteğe sahip değil. İlerleme kaydedilip kaydedilmeyeceği net değil ve kaydedilmesi halinde de başkanlık vetosunu aşması gerekecek.
Apple Muafiyet Alacak mı?
Trump son kez göreve geldiğinde iPhone’a uygulanmayan gümrük vergileri koymuş ve Apple Watch gibi ürünler için Apple’a muafiyet tanımıştı.
Bu kez Trump hiçbir muafiyet tanımadı ve tanıyıp tanımayacağı da belli değil. Cook Şubat ayında Trump ile bir araya geldi ve hatta Trump’ın yemin törenine 1 milyon dolar bağışta bulundu. Cook hiç şüphesiz Apple’ın muaf tutulması için Trump’a kur yapıyordu ama şimdiye kadar işe yaramadı.
Trump gümrük vergilerini uygulamak için Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasasını kullandı, bu nedenle herhangi bir muafiyetin doğrudan Trump’tan gelmesi gerekiyor. Bireysel ürün muafiyetleri için bir mekanizma bulunmadığından, Apple’ın bir istisna için dilekçe vermesinin bir yolu bile yok.
Fiyatlar Ne Zaman Artacak?
Apple’ın fiyatları artırması gerekiyorsa, şirketin iPhone fiyat artışlarını iPhone 17 ile başlatması en mantıklısı olacak, ancak Apple’ın bu kadar uzun süre bekleyip bekleyemeyeceği veya diğer cihazların fiyatlarının ne zaman artabileceği belli değil.
