BORSATEK – Altฤฑnbaล รniversitesi รฤretim รyesi Prof. Dr. Emre Alkin, enflasyon ve issizlik rakamlarฤฑna gรผvenilmesini saฤlamanฤฑn, verilerin nereden ve nasฤฑl toplandฤฑฤฤฑna dikkat etmekle mรผmkรผn hale geleceฤini sรถyledi.
Altฤฑnbaล รniversitesi รฤretim รyesi Prof. Dr. Emre Alkin, Tรผrkiyeโde son dรถnemde yoฤun ลekilde tartฤฑลฤฑlan resmi istatistiklerin gรผvenilirliฤi konusunu deฤerlendirdi. Merkez Bankasฤฑโnฤฑn Naci Aฤbalโฤฑn Baลkanlฤฑk gรถrevine geliลinden sonra sรถylem ve eylem uyumuyla gรผven saฤlamaya baลladฤฑฤฤฑna iลaret eden Alkin, enflasyon verileri รผzerindeki tartฤฑลmalara son verme gรถrevinin de Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumuโna (TรฤฐK) dรผลtรผฤรผnรผ sรถyledi.
GEREKLER ฤฐLELEBET GฤฐZLฤฐ KALMAZ
Dรถneminde Tรผrkiyeโnin รผnlรผ iktisatรงฤฑlarฤฑ arasฤฑnda yer alan babasฤฑ Prof. Dr. Erdoฤan Alkinโin kรถklรผ tarihe sahip kurumlarฤฑn eleลtirilmesini pek sevmediฤini ifade eden Emre Alkin โรรผnkรผ istatistik toplamanฤฑn o dรถnemin insanlarฤฑna gรถre her zaman bir adabฤฑ vardฤฑ. Babam Erdoฤan Alkin, รงok sayฤฑda insan รงalฤฑลtฤฑrฤฑlan bir kurumda ortaya รงฤฑkan rakamlarฤฑn ezilip bรผzรผlerek manipรผle edileceฤine de inanmazdฤฑ. รรผnkรผ รถnรผnde sonunda bu kurumda รงalฤฑลanlarฤฑn bu durumu dayanamayฤฑp ifลa edeceklerine dair bir gรผveni vardฤฑโ dedi.
RAHMETLฤฐ BABA ALKฤฐN: TARTIลMAK BฤฐLE TEHLฤฐKELฤฐ
Prof. Dr. Erdoฤan Alkin ve yaลฤฑtlarฤฑnฤฑn โahlak, vicdan ve rasyonelliฤin egemen olduฤu dรถnemlerdeโ yaลadฤฑklarฤฑnฤฑ ifade eden Emre Alkin, โErdoฤan Hoca, 2013 yฤฑlฤฑnda vefat edip aramฤฑzdan ayrฤฑlana kadar kendisiyle bu konuda ciddi tartฤฑลmalarฤฑmฤฑz olduฤunu hatฤฑrlฤฑyorum. O, bana (Bunun tartฤฑลฤฑlmasฤฑ bile tehlikeli) diye serzeniลte bulunurduโ diye konuลtu.
GรVENSฤฐZLฤฐK TOHUMU EKMEK
TรฤฐK rakamlarฤฑnฤฑn manipรผle edilip edilmediฤine dair tartฤฑลmalarฤฑn 2018 yฤฑlฤฑna kadar dedikodu ve altฤฑ รงok da dolu olmayan eleลtirilerden ibaret olduฤunu ifade eden Emre Alkin ลรถyle dedi:
โAncak son 2-3 yฤฑldan bu yana dรถviz rezervlerinden enflasyona, bรผyรผme rakamlarฤฑndan yabancฤฑ sermaye giriลlerine kadar gรผvensizlik tohumu atฤฑlan veri aรงฤฑklamalarฤฑ gelmeye baลladฤฑ. Mesela dolar kuru 1 yฤฑlda yรผzde 40โtan fazla yรผkselirken enflasyon oranlarฤฑnฤฑn yรผzde 14โte kalmasฤฑ Erdoฤan Hocaโnฤฑn kรผltรผrรผnden gelen benim gibi kiลilerin bile kaลlarฤฑnฤฑn kalkmasฤฑna sebep oldu. Aynฤฑ durum iลsizlik rakamlarฤฑnda da yaลanฤฑyor.โ
KรTร VERฤฐLERE RAฤMEN YรKSELฤฐล AรIKLAMALARI
โฤฐลsizlik tanฤฑmฤฑ ile hane halkฤฑ anketlerinde sorulan sorularฤฑn bilgisi ฤฑลฤฑฤฤฑnda maalesef iลsizlik rakamlarฤฑnฤฑn da tartฤฑลฤฑlabilir hale geldiฤini gรถrรผyoruzโ ifadesini kullanan รผnlรผ ekonomist ลรถyle devam etti:
โTabii iล aramaktan vazgeรงenleri iลsiz saymayan ve onlarฤฑ farklฤฑ bir iลsizlik tarifine doฤru sevk eden yaklaลฤฑm, iรงinde bulunduฤumuz ลartlar altฤฑnda ne kadar doฤruyu yansฤฑtฤฑyor? ฤฐลte bu da oldukรงa tartฤฑลฤฑlฤฑr bir durumdur. รzetle ekonominin iyi gitmediฤini, enflasyonun dรถviz kurlarฤฑ ve artan maliyetlerle kฤฑrฤฑlgan talebe raฤmen yรผkseldiฤi, ฤฐลKURโa normalin iki รผรง katฤฑ baลvuru aldฤฑฤฤฑmฤฑz bir ortamda ekonomi zirve yapฤฑyor, yรผkseliyor gibi aรงฤฑklamalarฤฑn gelmesi maalesef aรงฤฑklanan rakamlarฤฑn รผzerine gรถlge dรผลmesine yol aรงtฤฑ.โ
BฤฐLMEMEK YATIRIMLARI ENGELLER
TรฤฐKโin aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ verilerine gรผven duyulmamasฤฑnฤฑn sonuรงlarฤฑna da deฤinen Prof. Dr. Emre Alkin, ลรถyle dedi:
โDoฤal olarak bazฤฑ ekonomistler ve uzmanlar inisiyatif alarak, TรฤฐK verilerini de kullanarak kendi enflasyon oranlarฤฑnฤฑ aรงฤฑklamaya baลladฤฑlar. Elbette bu durum giderek kafa karฤฑลtฤฑrฤฑcฤฑ olmaya baลladฤฑ. รรผnkรผ รถzel sektรถr ya da kamu fark etmez, tรผm kurum ve kuruluลlar bรผtรงe, yatฤฑrฤฑm, personel, harcama ve diฤer politika ve yaklaลฤฑmlarฤฑnฤฑ devletin aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ rakamlarฤฑn referansฤฑyla belirlerler. Eฤer bu rakamlar gerรงeฤi yansฤฑtmฤฑyorsa o zaman bรผyรผk bir aรงmazฤฑn iรงine dรผลรผlmรผล demektir. Bu sebeple, yerli ya da yabancฤฑ kuruluลlar Tรผrkiyeโde herhangi bir yatฤฑrฤฑm yaparken, enflasyon oranฤฑnฤฑ kฤฑstas almak yerine doฤrudan dรถviz kurlarฤฑnฤฑ referans almak zorunda kalฤฑyorlar.โ
MERKEZ BANKASIโNDA YENฤฐ ANLAYIล
Yeni Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ Naci Aฤbal gรถreve baลlayana kadar faiz oranlarฤฑnฤฑn da piyasadan kopuk belirlenmesi yรผzรผnden yatฤฑrฤฑm kararlarฤฑnฤฑn hangi referans noktalarฤฑndan alฤฑnacaฤฤฑ konusunda bรผyรผk bir soru iลareti ortaya รงฤฑktฤฑฤฤฑna dikkat รงeken Prof. Dr. Alkin โNeyse ki yeni ekonomi yรถnetimi piyasa gerรงeklerini kabul eden ve arz-talep dengesine saygฤฑ gรถsteren bir yaklaลฤฑmla yola devam ediyor. Ancak enflasyon verileri รผzerindeki soru iลareti maalesef hala olduฤu gibi yerinde duruyor. Ve aรงฤฑklanan rakamlara neredeyse hiรง kimse inanmฤฑyorโ ifadelerini kullandฤฑ.
TรฤฐKโTE DEVRฤฐM GฤฐBฤฐ HAMLE BEKLENTฤฐSฤฐ
Prof. Dr. Emre Alkin, Merkez Bankasฤฑโndaki anlayฤฑล deฤiลikliฤinden sonra, yeni ekonomi yรถnetiminin devrim niteliฤindeki yeni hamlesinin, TรฤฐK ve rakamlarฤฑyla ilgili olabileceฤini ifade etti. รnlรผ ekonomist deฤerlendirmesini ลu cรผmlelerle tamamladฤฑ:
โBir istatistiฤin nasฤฑl yapฤฑlacaฤฤฑ uluslararasฤฑ kurumlar ve yฤฑllarฤฑn tecrรผbesiyle gayet iyi biliniyor. Burada sorun, รงฤฑkan sonuรงta deฤil, sonuca ulaลฤฑrken veriyi nereden topladฤฑฤฤฑnฤฑzdฤฑr. Dolayฤฑsฤฑyla bir istatistik kurumunun uluslararasฤฑ kabul gรถrmรผล metodlarฤฑ kullanฤฑrken itibarlฤฑ duruลunu devam ettirmesi iรงin mutlaka rakamlarฤฑn olumlu รงฤฑkmasฤฑ iรงin deฤil, gerรงekรงi รงฤฑkmasฤฑ iรงin uฤraลฤฑyor olmasฤฑ ve veriyi ona gรถre toplamasฤฑ gerekir diye dรผลรผnรผyorum.โ
