Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK) Baลkanlฤฑฤฤฑnca, Tรผketici Fiyat Endeksi (TรFE) sepetinin zincirleme Laspeyres formรผlรผ gereฤi her yฤฑl yeni verilere gรถre gรผncellendiฤi belirtilerek, TรFE’nin dรผลรผk gรถsterildiฤine dair ortaya atฤฑlan iddialarฤฑn tamamen asฤฑlsฤฑz, mesnetsiz ve yersiz olduฤu bildirildi.
TรฤฐK Baลkanlฤฑฤฤฑndan yapฤฑlan aรงฤฑklamada, son zamanlarda yazฤฑlฤฑ ve gรถrsel medyada, TรFE ile ilgili yapฤฑlan haberlerde, TรFE kapsamฤฑnda takip edilen madde sepetinde yapฤฑlan yenileme iลleminin endeksi sรผrekli dรผลรผk gรถsterdiฤi, ayrฤฑca Haziran 2015 TรFE’nin de bilerek dรผลรผk gรถsterildiฤine iliลkin yorumlarฤฑn yer aldฤฑฤฤฑ, bu nedenle kamuoyu aรงฤฑklamasฤฑnฤฑn yapฤฑlmasฤฑnฤฑn gerekli gรถrรผldรผฤรผ ifade edildi.
Tรผketici Fiyat Endeksi รงalฤฑลmalarฤฑnda, madde sepeti oluลturulurken, hane halklarฤฑnฤฑn yurtiรงinde mal ve hizmet tรผketmek amacฤฑyla yaptฤฑklarฤฑ tรผm nihai parasal tรผketim harcamalarฤฑnฤฑn esas alฤฑndฤฑฤฤฑna dikkat รงekilen aรงฤฑklamada, TรFE sepetine dahil edilecek tรผm kalemlerin uluslararasฤฑ norm ve standartlara uygun yรถntemlerle seรงildiฤi kaydedildi.
TรFE madde sepetinin, Hanehalkฤฑ Bรผtรงe Anketi ve idari kayฤฑtlardan faydalanฤฑlarak belirlendiฤi vurgulanan aรงฤฑklamada, kapsama dahil edilen tรผm maddelerin sahip olduklarฤฑ tรผketim harcamalarฤฑ oranฤฑnda aฤฤฑrlฤฑklandฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑ bildirildi.
TรFE sepetinin, 2003’ten bu yana kullanฤฑlan zincirleme Laspeyres formรผlรผ gereฤi her yฤฑl yeni verilere gรถre gรผncellendiฤinin belirtildiฤi aรงฤฑklamada, “Bu kapsamda, her yฤฑl tรผketim harcamalarฤฑ iรงerisinde รถnemli paya sahip olan รผrรผnler sepete dahil edilmekte, harcama payฤฑnฤฑn dรผลmesi sebebiyle รถnemini yitiren รผrรผnler TรFE kapsamฤฑndan รงฤฑkarฤฑlmaktadฤฑr.
Bu รงerรงevede 2015 yฤฑlฤฑ TรFE รงalฤฑลmalarฤฑnda, 2014 yฤฑlฤฑnda kapsamda bulunan 432 maddeden 7 tanesi harcama paylarฤฑnฤฑn dรผลmesi nedeniyle kapsamdan รงฤฑkarฤฑlmฤฑล ve bir yeni madde kapsama dahil edilmiลtir. ลeffaflฤฑฤฤฑn bir gereฤi olarak her yฤฑl olduฤu gibi bu yฤฑl da TรFE sepetine eklenen ve รงฤฑkarฤฑlan maddeler Ocak 2015 TรFE Haber Bรผlteninde detaylฤฑ olarak kamuoyu ile paylaลฤฑlmฤฑลtฤฑr” ifadesi kullanฤฑldฤฑ.
2015 yฤฑlฤฑnda TรFE kapsamฤฑndan รงฤฑkarฤฑlan maddelerin okul kitaplarฤฑ, elektrik sรผpรผrgesi toz torbasฤฑ, termosifon, dantel ipi, uyku seti, dikiล รผcreti ve semizotu, kapsama alฤฑnan yeni maddenin ise oyun konsolu olduฤunun ifade edildiฤi aรงฤฑklamada, TรFE sepetinden, 2015 yฤฑlฤฑnda รงฤฑkarฤฑlan 7 maddenin, 2014 yฤฑlฤฑnda TรFE kapsamฤฑnda yer alan 432 madde iรงindeki toplam aฤฤฑrlฤฑฤฤฑnฤฑn (tรผketim harcamasฤฑ payฤฑ) yรผzde 0,22, yaklaลฤฑk binde ikisi olduฤu, bu nedenle bu kadar dรผลรผk aฤฤฑrlฤฑฤa sahip olan 7 maddenin kapsamdan รงฤฑkarฤฑlmasฤฑnฤฑn TรFE sonuรงlarฤฑnฤฑ fark edilir seviyede etkilemesinin mรผmkรผn olmadฤฑฤฤฑ bildirildi.
Gerekli gรผncellemelerin ve metodolojik deฤiลikliklerin yalnฤฑzca her yฤฑlฤฑn aralฤฑk ayฤฑnda gerรงekleลtirildiฤi ve yฤฑl boyunca aynฤฑ kavram ve metodolojilerin izlendiฤi TรFE sonuรงlarฤฑnฤฑn, yalnฤฑzca haziranda รงarpฤฑtฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylemek son derece mesnetsiz bir iddia olup, kamuoyunu yanฤฑltmaktan รถteye gitmediฤinin vurgulandฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, ลunlar kaydedildi:
“Enflasyonun yรผksek รงฤฑktฤฑฤฤฑ aylarda TรFE hangi yรถntem ile hesaplanฤฑyorsa, Haziran’da da aynฤฑ yรถntem ve maddelerle hesaplanmaktadฤฑr. Haziran’da TรFE’deki aylฤฑk deฤiลimin negatif yรถnlรผ olmasฤฑnฤฑn temel gerekรงesi mevsimsel รถzellik barฤฑndฤฑran taze sebze ve meyvelerdeki fiyat dรผลรผลรผdรผr. Son derece hassas olan bu veriler hakkฤฑnda bilgisizce, taraflฤฑ ve รถn yargฤฑlฤฑ yapฤฑlan yorumlar kamuoyunu yanlฤฑล yรถnlendirmektedir.
Hiรง bir inceleme, araลtฤฑrma ve sorgulama ihtiyacฤฑ hissetmeksizin, maaล artฤฑลlarฤฑ TรFE’ye gรถre belirlenen kamu รงalฤฑลanlarฤฑ tarafฤฑndan hesaplanmakta olan TรFE’nin dรผลรผk gรถsterildiฤine dair ortaya atฤฑlan bu iddialar tamamen asฤฑlsฤฑz, mesnetsiz ve yersizdir. Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu, diฤer รงalฤฑลmalarฤฑnda olduฤu gibi enflasyon rakamlarฤฑnฤฑ da uluslararasฤฑ kavram ve yรถntemleri kullanarak hesaplamaya, รถnceden olduฤu gibi bugรผn de รผrettiฤi verileri ลeffaf ve zamanlฤฑ olarak kamuoyu ile paylaลmaya devam edecektir. Ayrฤฑca, konuya iliลkin gerekli tรผm bilgiler Kurumumuzun web sayfasฤฑnda ayrฤฑntฤฑlฤฑ olarak yer almakta olup, daha detaylฤฑ bilgi sahibi olmak isteyen baลta medya mensuplarฤฑ olmak รผzere herkese ilgili uzmanlarฤฑmฤฑz tarafฤฑndan bilgi verilebilecektir.”
