Tรผrkiye’de 57 milyon 93 bin 985 seรงmen sandฤฑk baลฤฑnda. 12 siyasi parti ile baฤฤฑmsฤฑz adaylarฤฑn katฤฑldฤฑฤฤฑ seรงimlerde 30 bรผyรผkลehir, 51 il, 519 bรผyรผkลehir ilรงesi, 403 ilรงe, 386 belde belediye baลkanฤฑ ile 50 bin 236 muhtar belirlenecek. Tรผrkiye’nin doฤusundaki 32 ilde oy verme iลlemi sona erdi, oy sayฤฑmฤฑna geรงiliyor.
50 bin 236 muhtardan 32 bin 46โsฤฑ mahalle, 18 bin 190โฤฑ kรถy muhtarฤฑndan oluลacak. 23 bin 44 belediye, bin 277 il genel meclisi, 128 bin 172 ihtiyar heyeti, 73 bin 506 ihtiyar meclisi รผyesi seรงilecek. 31 Mart gรผnรผ belediye baลkan adaylarฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra belediye ve il genel meclisi รผyeleri, muhtarlar ve ihtiyar heyetleri dรขhil olmak รผzere, 277 bin 624 koltuk sahibini bulacak.
23 Mart 2019 itibarฤฑyla yenilenen seรงim listelerine gรถre vefat eden, askere giden, vatandaลlฤฑk kaybeden toplam 146 bin 669 seรงmen oy kullanamaz hale geldi. รte yandan 31 Mart gรผnรผ 18 yaลฤฑnฤฑ dolduran 1 milyon 156 bin seรงmen ilk kez sandฤฑฤa gidiyor. Hasta ve engelli seรงmenler iรงin de 769 ilรงede seyyar sandฤฑk kurulacak. 15 bin 301 hasta veya engelli seรงmen, evlerine gelecek seyyar sandฤฑklarda oy kullanฤฑyor.
“Terรถr gerekรงesiyle seรงim gรผvenliฤinin saฤlanamayacaฤฤฑโ gerekรงesine dayanan baลvurular รผzerine YSK, Aฤrฤฑ, Batman, Bingรถl, Bitlis, Diyarbakฤฑr, Hakkari, Kars, Mardin, Muล, Siirt, Urfa, ลฤฑrnak, Van ve Dersimโde รงok sayฤฑdaki sandฤฑฤฤฑn taลฤฑnmasฤฑna karar vermiล, yine Doฤu ve Gรผneydoฤuโdaki bazฤฑ iller iรงin de sandฤฑk birleลtirme kararฤฑ vermiลti.
Oy pusulasฤฑ nasฤฑl ve kaรง tane olacak?
Yรผksek Seรงim Kurulunca (YSK), 31 Mart Mahalli ฤฐdareler Seรงimleri’nde kullanฤฑlmak รผzere basฤฑlan oy pusulalarฤฑ ve ลeffaf sandฤฑklarฤฑn gรถrรผntรผlerini basฤฑnla paylaลmฤฑลtฤฑ. Buna gรถre, 31 Mart’ta yapฤฑlacak yerel seรงimde YSK tarafฤฑndan basฤฑlan, “Tรผrkiye Cumhuriyeti Yรผksek Seรงim Kurulu” filigranlฤฑ sarฤฑ renkte tek zarf kullanฤฑlacak.
Birleลik oy pusulasฤฑnda, daha รถnce รงekilen kuraya gรถre sฤฑrayla siyasi partilerin adaylarฤฑnฤฑn isimleri, parti adlarฤฑ ile partilerin amblemleri yer alฤฑyor. Pusulanฤฑn sonunda baฤฤฑmsฤฑz adaylarฤฑn isimleri bulunacak.
Bรผyรผkลehir belediye baลkanlฤฑฤฤฑ seรงimi iรงin kullanฤฑlacak oy pusulasฤฑ “beyaz”, bรผyรผkลehir olmayan illerde “turuncu”, ilรงe belediyesi iรงin hazฤฑrlanan oy pusulasฤฑ “mavi”, belediye meclis รผyeliฤi iรงin kullanฤฑlacak oy pusulasฤฑ “sarฤฑ” renkte olacak. Seรงmenler, “Evet” veya “Tercih” yazฤฑlฤฑ mรผhรผrlerle oylarฤฑnฤฑ kullanacak.
Belediye baลkanlฤฑฤฤฑna dair pusulalarฤฑn รผzerinde, o seรงim รงevresinde seรงime katฤฑlacaฤฤฑnฤฑ bildiren partilerin logolarฤฑ ve altฤฑnda da baลkan adaylarฤฑnฤฑn isimleri yazฤฑlฤฑ olacak. Belediye meclis รผyeliฤi pusulalarฤฑnda ise, sadece parti logolarฤฑ yer alacak. ฤฐttifaklar kapsamฤฑnda, bazฤฑ il ve ilรงelerde siyasi partiler aday gรถstermeyeceklerini aรงฤฑklamฤฑลlardฤฑ. YSK’ya verilecek listelerde bu il ve ilรงelere iliลkin adaylar yer almayacak. YSK verilen listeler รผzerinden oy pusulalarฤฑnฤฑ ลekillendirecek. Yani aday gรถstermeyen partilerin logosu baลkanlฤฑk seรงim pusulasฤฑnda yer almayacak.
Oy pusulasฤฑnda siyasi partilerin sฤฑralamasฤฑ ลรถyle olacak: 1. Saadet Partisi 2. Baฤฤฑmsฤฑz Tรผrkiye Partisi 3. Tรผrkiye Komรผnist Partisi 4. Vatan Partisi 5. Bรผyรผk Birlik Partisi 6. Hรผr Dava Partisi 7. CHP 8. AK Parti 9. Demokrat Parti 10. Milliyetรงi Hareket Partisi 11. ฤฐyi Parti 12. HDP
Hangi illerde, hangi saatler arasฤฑnda oy kullanฤฑlabilecek?
Saat 07.00 – 16.00 arasฤฑ: Adฤฑyaman, Agฬrฤฑ, Artvin, Bingรถl, Bitlis, Diyarbakฤฑr, Elazฤฑgฬ, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Giresun, Gรผmรผsฬงhane, Hakkรขri, Kars, Malatya, Kahramanmarasฬง, Mardin, Musฬง, Ordu, Rize, Siirt, Sivas, Trabzon, Tunceli, Sฬงanlฤฑurfa, Van, Bayburt, Batman, Sฬงฤฑrnak, Ardahan, Igฬdฤฑr ve Kilis Iฬllerinde 07.00 ile 16.00 arasฤฑnda oy kullanฤฑlacak.
Saat 08.00 – 17.00 arasฤฑ: Yukarฤฑdaki illerin dฤฑsฬงฤฑnda kalan digฬer illerde 08.00 ile 17.00 arasฤฑnda oy kullanฤฑlacak.
Nasฤฑl oy kullanacaฤฤฑz?
Vatandaลlarฤฑn รถncelikle hangi okulda ve hangi sandฤฑkta oy kullanacaklarฤฑnฤฑ bilmeleri gerekiyor. Eฤer seรงim kaฤฤฑdฤฑnฤฑz kaybolduysa YSKโnฤฑn https://secmen.ysk.gov.tr/ysk/sitesine girerek Tรผrkiye Cumhuriyeti numaranฤฑz ile hangi okulda, hangi sandฤฑkta oy kullanacaฤฤฑnฤฑzฤฑ gรถrebilirsiniz.
* Seรงmen kaฤฤฑdฤฑ sadece seรงmeni yรถnlendirici, hangi okulda, hangi sandฤฑkta oy kullanacaฤฤฑ konusunda bilgilendirici bir vasฤฑf taลฤฑyor. Oy kullanacaฤฤฑnฤฑz sandฤฑฤฤฑ ve okulu รถฤrendiฤiniz takdirde seรงmen kaฤฤฑdฤฑna gerek yok.
* Oy vermeye giderken yanฤฑnฤฑza Tรผrkiye Cumhuriyeti Kimlik Kartฤฑ’nฤฑzฤฑ, nรผfus cรผzdanฤฑnฤฑzฤฑ gรถtรผrรผn. Eฤer kimliฤiniz kaybolduysa, Geรงici Kimlik Belgesi, resmรฎ dairelerce verilen sogฬuk damgalฤฑ kimlik kartฤฑ, pasaport, evlenme cรผzdanฤฑ, askerlik belgesi, sรผrรผcรผ belgesi, hรขkim ve savcฤฑlar ile yรผksek yargฤฑ organฤฑ mensuplarฤฑna verilen mesleki kimlik kartฤฑ, avukat, noter ve askerรฎ kimlik kartฤฑ gibi kimligฬini tereddรผtsรผz ortaya koyan resimli, resmรฎ nitelikteki belgeleriyle de oy verebilirsiniz. Ancak รผzerinde Tรผrkiye Cumhuriyeti kimlik numarasฤฑ olmayan resimli ve resmรฎ bir kimlik belgesi ibraz eden seรงmenin oy kullanabilmesi iรงin bu belgelerin yanฤฑnda ayrฤฑca seรงmen bilgi kรขgฬฤฑdฤฑnฤฑ veya nรผfus mรผdรผrlรผklerince verilmisฬง nรผfus kayฤฑt รถrnegฬini ibraz etmesi sฬงart. Bu belgelerden herhangi birini vermeyen seรงmen oy kullanamaz.
* Cep telefonu, fotoฤraf veya film makinesi gibi gรถrรผntรผ kaydedici veya haberleลme saฤlayฤฑcฤฑ cihazlarla oy verme yerine girilmesi yasak olduฤundan bu tรผr cihazlarฤฑn oy verme isฬงlemi bittikten sonra iade edilmek รผzere sandฤฑk kuruluna bฤฑrakฤฑlmasฤฑ gerekiyor.
* Sandฤฑk gรถrevlilerinden alacaฤฤฑnฤฑz oy pusulalarฤฑ ile tek zarf ile mรผhรผr basacaฤฤฑnฤฑz yere geรงeceksiniz.
* Birleลik oy pusulalarฤฑndan tercih ettiฤiniz bรถlรผme mรผhrรผ taลmayacak ลekilde basacaksฤฑnฤฑz. Oy pusulalarฤฑnฤฑ size verilen zarfฤฑn iรงine koyarak aฤzฤฑnฤฑ kapatarak ลeffaf sandฤฑฤa atacaksฤฑnฤฑz.
* Bir diฤer รถnemli nokta da oyunuzu kullandฤฑktan sonra, sandฤฑk gรถrevlisinin รถnรผnde duran seรงmen kaฤฤฑdฤฑnda adฤฑnฤฑzฤฑn karลฤฑsฤฑna imza atmanฤฑz.
* Gรถrme engelliler, felรงliler, elleri eksik olanlar veya bu gibi bedeni engelleri aรงฤฑkรงa belli olanlar o seรงim รงevresi seรงmeni olan ve o sฤฑrada sandฤฑk รงevresinde bulunan akrabalarฤฑndan birinin, akrabasฤฑ yoksa digฬer herhangi bir seรงmenin yardฤฑmฤฑ ile oylarฤฑnฤฑ kullanabilirler. !!! Ancak bir seรงmen birden fazla engelliye yardฤฑm edemez. Sandฤฑk kurulu basฬงkan veya รผyeleri, engelli seรงmenlere yardฤฑm etmek amacฤฑyla oy verme kabinine giremez, oy kullanma sฤฑrasฤฑnda yardฤฑm edemez.
(Yรผksek Seรงim Kurulu tarafฤฑndan yayฤฑmlanan “Nasฤฑl oy kullanacaksฤฑnฤฑz?” iรงeriฤi)
Oyunuz รงรถpe gitmesin
Her seรงimde on binlerce oy yanlฤฑล kullanฤฑm sebebiyle รงรถpe gidiyor. Son 24 Haziran 2018 seรงimlerinde 59 milyon 354 bin 840 kayฤฑtlฤฑ seรงmenden, 51 milyon 178 bin 630’u sandฤฑk baลฤฑna gitti ancak 1 milyon 53 bin 230 oy geรงersiz รงฤฑktฤฑ. Geรงersiz oylar, kullanฤฑlan oylarฤฑn yรผzde 2.1’ine denk dรผลtรผ. Bu sebepten oylarฤฑnฤฑzฤฑn geรงersiz kฤฑlฤฑnmamasฤฑ iรงin mรผhrรผn tercih edilen siyasi partinin adฤฑnฤฑn altฤฑndaki yuvarlak alana basฤฑlmasฤฑ gerekiyor. Mรผhrรผn, yuvarlak alanฤฑn yanฤฑndaki dรผz รงizgilerin dฤฑลฤฑna taลmamasฤฑ gerekiyor. Karalanmฤฑล, iลaret konulmuล veya yฤฑrtฤฑk pusulalar geรงersiz olacak. Bir pusulanฤฑn geรงersiz olmasฤฑ diฤerlerini etkilemeyecek. (รrneฤin, belediye meclisi iรงin verdiฤiniz oy pusulasฤฑ herhangi bir gerekรงeyle geรงersiz sayฤฑlmฤฑลsa, belediye baลkanlฤฑฤฤฑ iรงin aynฤฑ zarfa koyduฤunuz pusula bu durumdan etkilenmeyecek.)
YSK Genelgesi’ne gรถre oy pusulalarฤฑ ลu gerekรงelerle geรงersiz sayฤฑlacak:
– Sandฤฑk kurulunca verilen biรงim ve renkte olmayan, arkasฤฑnda sandฤฑk kurulu mรผhrรผ ve Tรผrkiye Cumhuriyeti Yรผksek Seรงim Kurulu filigranฤฑ bulunmayan oy pusulalarฤฑ.
– Hiรงbir yerine “evet” ya da “tercih” mรผhrรผ basฤฑlmamฤฑล oy pusulalarฤฑ.
– Siyasi partilere veya baฤฤฑmsฤฑz adaylara ayrฤฑlan alanlardan birden fazlasฤฑna mรผhรผr basฤฑlmฤฑล oy pusulalarฤฑ. (T24- Merve Bavra)
– Birden fazla siyasi partiye veya baฤฤฑmsฤฑz adaya ayrฤฑlan alana taลmฤฑล “tercih” veya “evet” mรผhrรผ basฤฑlan oy pusulalarฤฑ.
– Sandฤฑฤฤฑn ait olduฤu seรงim รงevresinden baลka bir seรงim รงevresi iรงin dรผzenlenmiล oy pusulalarฤฑ.
– Bรผtรผnlรผฤรผ bozulacak ลekilde yฤฑrtฤฑlmฤฑล veya koparฤฑlmฤฑล oy pusulalarฤฑ.
– “Tercih” veya “evet” mรผhrรผ dฤฑลฤฑnda herhangi bir รถzel iลaret, herhangi bir isim, imza kaลesi, mรผhรผr veya parmak izi basฤฑlmฤฑล oy pusulalarฤฑ.
– Siyasi partilere veya baฤฤฑmsฤฑz adaylara ait bรถlรผmleri belirgin bir ลekilde ve รถzel olarak karalanmฤฑล, รงizilmiล veya iลaretlenmiล oy pusulalarฤฑ.
– Pusulada yer alan matbu yazฤฑlarฤฑn ve ลekillerin dฤฑลฤฑnda yazฤฑlar, harfler, sayฤฑlar yazฤฑlmฤฑล veya ลekiller รงizilmiล birleลik oy pusulalarฤฑ.
YSK genelgesinde, oy pusulalarฤฑnฤฑ geรงersiz kฤฑlmayacak durumlar da ลรถyle sฤฑralandฤฑ:
– Zarflarฤฑn aรงฤฑlmasฤฑ veya oylarฤฑn okunmasฤฑ sฤฑrasฤฑnda oy pusulasฤฑnฤฑn yฤฑrtฤฑlmasฤฑ, bรผtรผnlรผฤรผ bozulmaksฤฑzฤฑn bir kฤฑsmฤฑnฤฑn kazayla yฤฑrtฤฑlmasฤฑ.
– Herhangi bir ลekilde pusulanฤฑn lekelenmiล olup da bunun รถzel olarak iลaret koymak amacฤฑyla yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑn anlaลฤฑlamamasฤฑ.
– Pusulanฤฑn katlanarak zarfa konulmasฤฑ sebebiyle “tercih” veya “evet” mรผhrรผ veya arkasฤฑna basฤฑlan sandฤฑk kurulu mรผhรผr izinin oy pusulasฤฑnฤฑn diฤer kฤฑsฤฑmlarฤฑna geรงmesi.
– Bir siyasi parti veya baฤฤฑmsฤฑz aday alanฤฑna basฤฑlan “tercih” veya “evet” mรผhrรผnรผn alanlarฤฑ ayฤฑran รงizgili bรถlgeye taลmฤฑล olmasฤฑ.
– Baลka bir siyasi parti veya baฤฤฑmsฤฑz adayฤฑn alanฤฑna taลmamak kaydฤฑyla siyasi parti veya baฤฤฑmsฤฑz aday alanฤฑna birden รงok “tercih” veya “evet” mรผhrรผ basฤฑlmasฤฑ.
Yetkili seรงim kurullarฤฑnca gรถnderilen ve Tรผrkiye Cumhuriyeti Yรผksek Seรงim Kurulu filigranฤฑ bulunan oy pusulalarฤฑnฤฑn arkasฤฑnฤฑn sandฤฑk kurullarฤฑnฤฑn ihmaliyle mรผhรผrlenmemiล olmasฤฑ.
