Tรผrkiye’de yaลayan Suriyeliler,15 bin 159 ลirketi ya kurdular ya da ortaฤฤฑ olarak yer aldฤฑlar. Bu ลirketleri kuran Suriyeli patronlar kendi vatandaลlarฤฑnฤฑ da unutmadฤฑ ve ลirketlerinde 44 bin Suriyeliyi istihdam etti. TEPAVโฤฑn araลtฤฑrmasฤฑna gรถre, Suriyeli giriลimcilerin yรผzde 72’si Suriye’deki savaล sona erse bile Tรผrkiye’den ayrฤฑlmayฤฑ dรผลรผnmรผyor.
3 milyon 649 bin 750 Suriyeliyi barฤฑndฤฑran Tรผrkiye’de Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn son verilerine gรถre Suriyelilerin ortak veya sahip olduฤu 15 bin 159 ลirket var.
Tรผrkiye Ekonomi Araลtฤฑrmalarฤฑ Vakfฤฑ’nฤฑn raporuna gรถre sรถz konusu Suriyeli ลirketler 44 bin Suriyeliyi de istihdam ediyor. “
“YAKLAลIK 250 BฤฐN SURฤฐYELฤฐ BU ลฤฐRKETLER SAYESฤฐNDE GEรฤฐMLERฤฐNฤฐ SAฤLIYOR”
TEPAV’a gรถre bu ลirketlerde ortalama รงalฤฑลan sayฤฑsฤฑ 7.3 kiลi olurken, ortalama bir Suriyeli ailenin 6 kiลiden oluลtuฤu gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda, yaklaลฤฑk 250 bin Suriyeli bu ลirketler sayesinde geรงimlerini saฤlฤฑyor. Bu da Tรผrkiye’deki Suriyelilerin yaklaลฤฑk yรผzde 7’sinin sahibi ya da ortaฤฤฑ Suriyeli ลirketlerden istihdam anlamฤฑnda faydalandฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koyuyor.
SURฤฐYELฤฐ GฤฐRฤฐลฤฐMCฤฐLER ‘GEรฤฐCฤฐ’ DEฤฤฐL
Araลtฤฑrmanฤฑn sonuรงlarฤฑna gรถre TEPAV’ฤฑn gรถrรผลtรผฤรผ Suriyeli giriลimcilerin yรผzde 72’si Suriye’deki savaล sona erse bile Tรผrkiye’den ayrฤฑlmayฤฑ dรผลรผnmรผyor. Araลtฤฑrmanฤฑn gerรงekleลtirildiฤi Suriye sฤฑnฤฑrฤฑnda ya da sฤฑnฤฑra yakฤฑn Gaziantep, Mersin, Hatay, ลanlฤฑurfa, Kilis, Adana, Kahramanmaraล ve Mardin’deki Suriyeli giriลimciler ‘geรงici’ olmadฤฑklarฤฑnฤฑ vurguluyor. Suriyelilerin geรงici olmadฤฑklarฤฑnฤฑ sรถylemelerinin altฤฑndaki en bรผyรผk neden ise iล hayatฤฑnda yaลanan gรถrece baลarฤฑ.
GAZฤฐANTEP VE MERSฤฐN ฤฐLK SIRADA
Rapora gรถre, sรถz konusu 8 kentte aktif toplamda 106 bin 545 ลirket bulunurken, bunlarฤฑn 2 bin 122’si (yรผzde 2) Suriyelilerin. 8 kent iรงinde Suriyelilerin en fazla ลirket kurduฤu ilk iki kent ise 802 ลirketle Gaziantep ve 647 ลirketle Mersin. Suriyelilerin istihdamฤฑ ile ilgili mevcut yasa ve dรผzenlemelerin, mรผlteciler tarafฤฑndan kurulan ลirketleri olumsuz yรถnde etkilediฤini ve Suriyelilerin resmi iล piyasasฤฑna entegrasyonunu sฤฑnฤฑrladฤฑฤฤฑ da ifade edildi.
“DIล TฤฐCARET KONUSUNDA POZฤฐTฤฐF BฤฐR ROL OYNAMASINA ฤฐZฤฐN VERฤฐLMESฤฐ MรMKรN”
TEPAV raporunun yazarฤฑ Omar Kadkoy, hem Suriyeliler hem de Tรผrkiye vatandaลlarฤฑ iรงin istihdam imkรขnฤฑ yaratan ลirketlere iliลkin verileri, Tรผrkiye’deki Suriyelilere yรถnelik yanlฤฑล ekonomik ve sosyal รถn yargฤฑlarฤฑn โpanzehiri’ olarak deฤerlendirdi. Kadkoy, buna karลฤฑn Suriyeli giriลimcilere yรถnelik yeni yasal dรผzenlemelerle, sรถz konusu ลirketlerin dฤฑล ticaret konusunda pozitif bir rol oynamasฤฑna izin verilmesinin mรผmkรผn olduฤunu belirtti.
GรVENLฤฐK รNCELฤฐฤฤฐ
Tรผrk-Alman รniversitesi Gรถรง ve Uyum Araลtฤฑrmalarฤฑ Merkezi Direktรถrรผ Prof. Dr. Murat Erdoฤan, Suriyelilerin รผlkede kalmayฤฑ tercih etmesinin ve ‘kalฤฑcฤฑ’ olma dรผลรผncesine kapฤฑlmasฤฑnฤฑn birinci nedeninin gรผvenlik ve gรถnรผllรผ dรถnรผล yapma isteklerinin sฤฑfฤฑra yakฤฑn’ olduฤunu รถne sรผrdรผ. Erdoฤan, son araลtฤฑrmalara gรถre, gรผndelik รผcretle รงalฤฑลan Suriyelilerin sayฤฑsฤฑnฤฑn azaldฤฑฤฤฑnฤฑ, maaลlฤฑ รงalฤฑลan Suriyelilerin ilk kez diฤer kesimin รผzerine รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ iลaret etti.
