ABD Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (Fed) bu yฤฑl yaptฤฑฤฤฑ 3 faiz artฤฑrฤฑmฤฑ ve bilanรงosunu kรผรงรผltmeye baลlamasฤฑ euronun dolar karลฤฑsฤฑnda deฤer kazanmasฤฑna engel olamadฤฑ.
Fed’in parasal geniลlemeye son vermesi ve faiz artฤฑrฤฑmฤฑ sinyali vermeye baลladฤฑฤฤฑ 2014’ten 2016’ya kadar geรงen sรผrede 3 yฤฑl รผst รผste deฤer kaybeden euro/dolar paritesi, Fed’in bu yฤฑl 3 faiz artฤฑrฤฑmฤฑ yapmasฤฑna karลฤฑn deฤer kazanmayฤฑ baลardฤฑ.
Bu yฤฑla 1,05 seviyelerinden baลlayan ve piyasalardaki genel kanฤฑ olarak bire bir olmasฤฑ beklenen euro/dolar paritesi, yaลanan geliลmeler ve aรงฤฑklanan ekonomik verilerin etkisiyle yรผkseliลe geรงti ve 1,21 sฤฑnฤฑrฤฑna kadar yรผkseldi. Yฤฑl baลฤฑndan bu yana yรผzde 12,6 deฤer kazanan paritede analistler, yรผkseliลlerin devam edebileceฤini kaydetti.
Fed bu yฤฑl politika faizini 3 kez artฤฑrarak yรผzde 1,25-1,50 aralฤฑฤฤฑna รงฤฑkarฤฑrken, Avrupa Merkez Bankasฤฑ (ECB) faizlerde herhangi bir deฤiลikliฤe gitmedi. ECB varlฤฑk alฤฑm programฤฑnฤฑ aylฤฑk 80 milyar eurodan 60 milyar euroya indirerek Aralฤฑk 2017 sonuna kadar aylฤฑk 60 milyar euro seviyesinde devam edeceฤini aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ.
Analistler, Euro Bรถlgesi’ndeki siyasi belirsizliklerin azalmasฤฑ ile Euro Bรถlgesi bรผyรผme beklentilerinin yukarฤฑ yรถnlรผ revize edilmesinin euroyu gรผรงlendirdiฤini, Fed’in faiz artฤฑrฤฑmlarฤฑ ve gelecek yฤฑla iliลkin faiz artฤฑrฤฑm beklentilerinin piyasalar tarafฤฑndan รงok fazla fiyatlanmamasฤฑnฤฑn da dolarฤฑn diฤer geliลmiล รผlke para birimlerine karลฤฑ deฤer kaybetmesine neden olduฤunu sรถyledi.
“Tรผrkiye’nin dฤฑล ticaret yapฤฑsฤฑnฤฑn euro/dolar paritesinin gรผรงlenmesini ister”
Ziraat Bankasฤฑ ekonomisti Bora Tamer Yฤฑlmaz yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede, euronun dolarฤฑ karลฤฑsฤฑndaki hak ettiฤi seviye konusunda รงeลitli รงalฤฑลmalarฤฑn olduฤunu, uluslararasฤฑ kuruluลlarฤฑn euronun dolarฤฑ karลฤฑsฤฑnda hak ettiฤi deฤer olarak 1,20 seviyesinin รผzerini iลaret ettiฤini kaydetti.
Yฤฑlmaz, geรงen yฤฑl euro/dolar paritesinin 1,05 seviyesi civarฤฑndayken kamuoyunu uyardฤฑklarฤฑnฤฑ anฤฑmsatarak, “Paritenin 1,05 deฤerine geldiฤi zaman Avrupa siyasetine yรถnelik belirsizlikler hat safhadaydฤฑ. Popรผlist dalga Hollanda ve Fransa รผzerinden Avrupa Birliฤi’nin geleceฤini tehdit ettiฤi iรงin euronun piyasadaki spot fiyatฤฑ hak ettiฤi seviyeden kayda deฤer ลekilde uzaklaลmฤฑลtฤฑ. Euroda ciddi bir siyasi iskonto sรถz konusuydu. Popรผlist dalganฤฑn kฤฑrฤฑlmasฤฑyla siyasi risk primi hฤฑzlฤฑca ortadan kayboldu ve euro, hak ettiฤi seviyeye doฤru yaklaลtฤฑ.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Euro Bรถlgesi ve ABD’de enflasyon oranlarฤฑnฤฑn birbirlerine yakฤฑn olduฤunun bilgisini veren Yฤฑlmaz, yฤฑllar mertebesinde paritenin hak ettiฤi seviye de ciddi bir deฤiลim gรถstermeyeceฤini ve รถnemli รถlรงรผde istikrarlฤฑ olduฤunu sรถyledi.
Yฤฑlmaz, รถnรผmรผzdeki sรผreรงte euro/dolar paritesinin 1,20 seviyesinden iลlem gรถrebileceฤini ifade ederek,Tรผrkiye’nin dฤฑล ticaret yapฤฑsฤฑnฤฑn euro/dolar paritesinin gรผรงlenmesini isteyeceฤini kaydetti.
Euro/dolar paritesinin deฤer kaybettiฤi dรถnemde Tรผrkiye’nin ihracatฤฑnฤฑn olumsuz etkilendiฤini bildiren Yฤฑlmaz, “Geรงen yฤฑl paritenin yukarฤฑ yรถnlรผ hareketi dฤฑล ticareti pozitif destekledi. รรผnkรผ, Tรผrkiye’nin ithalatฤฑ dolarฤฑ bazlฤฑ, ihracatฤฑ ise euro bazlฤฑdฤฑr. Tรผrkiye, ihracatฤฑnฤฑn รถnemli bรถlรผmรผnรผ Euro Bรถlgesi’ne sevk etmektedir.” dedi.
Yฤฑlmaz, รถnรผmรผzdeki dรถnemde euro/dolar paritesinde siyasi geliลmeler, ECB ve Fed’in adฤฑmlarฤฑnฤฑn ile vergi reform tasarฤฑsฤฑnฤฑn etkilerinin belirleyici olacaฤฤฑnฤฑ ifade ederek ลunlarฤฑ kaydetti:
“Avrupa’da siyasi iklimde bozulma ortaya รงฤฑkarsa euro yeniden deฤer kaybedebilir. Buna karลฤฑn mevcut ekonomik canlanma beklenin รถtesine geรงer ve enflasyonist baskฤฑlarla sonuรงlanฤฑrsa ECB para politikasฤฑnฤฑ normalleลtirmede aceleci davranabilir. Bu durumda euroaลฤฑrฤฑ deฤer kazanma eฤilimine girebilir. ABD tarafฤฑnda vergi reformunun Fed’in รถngรถrรผlenden daha fazla faiz arttฤฑrฤฑmฤฑ ile sonuรงlanฤฑrsa dolar lehine paritede hareket gรถrebiliriz.”
“Deฤer kaybeden dolar Tรผrkiye’nin risk iลtahฤฑnฤฑ destekleyecek”
QNB Finansinvest Baลekonomisti Burak Kanlฤฑ da, euronun dolar karลฤฑsฤฑnda deฤer kazanmasฤฑnฤฑn nedeni olarak, Avrupa Bรถlgesi iรงin bรผyรผme beklentilerinin sรผrekli olarak yukarฤฑya gรผncellenmesini, ABD’nin bรผyรผme beklentisinde ise herhangi bir olumlu revizyonun olmamasฤฑndan kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Finansal piyasalarda beklentilerin seviyesinden รงok beklentilerdeki deฤiลimin รถnemli olduฤuna dikkati รงeken Kanlฤฑ, “AB ekonomisi, 2016 yฤฑlฤฑnฤฑn ardฤฑndan, bรผyรผk ihtimalle 2017 yฤฑlฤฑnda da ABD ekonomisinden daha yรผksek bir oranda bรผyรผmรผล olacak. Piyasa Fed’in 2018 yฤฑlฤฑnda birden fazla sayฤฑda faiz artฤฑracaฤฤฑna inanmฤฑyor. Ekonomistlerin bรถyle bir beklentisi var ancak finansal enstrรผmanlarฤฑn fiyatlanmasฤฑ piyasanฤฑn buna inanmadฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koyuyor.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Euro/dolar paritenin รถnรผmรผzdeki yฤฑl 1,10-1,20 bandฤฑndan dalgalanmasฤฑnฤฑ, yฤฑlฤฑn sonunda ise 1,15 civarlarฤฑnda dengelenmesini beklediฤini ifade eden Kanlฤฑ, euro cinsi ticaretin Tรผrkiye’nin ihracatฤฑ iรงindeki payฤฑnฤฑn, ithalata kฤฑyasla daha yรผksek olduฤu, ticaret kanalฤฑndan gรผรงlรผ euronun Tรผrkiye ekonomisine bir miktar olumlu etkisinin olabileceฤini kaydetti.
Kanlฤฑ, gรผรงlรผ euro/dolar paritesinin sermaye akฤฑmlarฤฑ รผzerinde de olumlu katkฤฑsฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ belirterek, dolarฤฑn deฤer kaybetmesinin geliลmekte olan รผlkeler, ve Tรผrkiye’ye dair risk iลtahฤฑnฤฑ destekleyen bir durum olduฤunu ifade etti.
