Deneyimli ekonomist Steve Hanke, teknoloji ลirketlerinin iddialฤฑ bรผyรผme tahminlerini karลฤฑlayamamasฤฑ durumunda yapay zeka alanฤฑnda yaลanan mevcut patlamanฤฑn dot-com balonu gibi bir รงรถkรผลle sonuรงlanabileceฤini belirterek yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ dikkatli olmalarฤฑ konusunda uyardฤฑ. Hanke, bu hฤฑzlฤฑ yรผkseliลin sรผrdรผrรผlebilirliฤinin ciddi ลekilde sorgulanmasฤฑ gerektiฤini vurguladฤฑ.
Johns Hopkins รniversitesi’nde uygulamalฤฑ ekonomi profesรถrรผ olan Hanke, yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, “Yapay zeka alanฤฑna bรผyรผk bir para akฤฑลฤฑ olurken, piyasadaki bu coลkunun rasyonel mi yoksa irrasyonel mi olduฤunu ayฤฑrt etmek zor,” ifadelerini kullandฤฑ. Bu durum, teknoloji ve internete yรถnelik bรผyรผk heyecanฤฑn yaลandฤฑฤฤฑ ve ABD hisse senetlerinin 1982 ile 1999 arasฤฑnda 13 kat arttฤฑฤฤฑ dรถnemi akฤฑllara getirdi. O dรถnemde Federal Rezerv Baลkanฤฑ Alan Greenspan, piyasadaki havayฤฑ tanฤฑmlamak iรงin “irrasyonel coลku” terimini kullanmฤฑลtฤฑ.
Dot-com balonu tekrar edebilir mi?
1995 yฤฑlฤฑnda dรผnyanฤฑn en iyi performans gรถsteren piyasa yatฤฑrฤฑm fonu olan Toronto Trust Argentina’nฤฑn baลkanlฤฑฤฤฑnฤฑ yapmฤฑล olan Hanke, dot-com coลkusunun sonunda irrasyonel seviyelere ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ ve “balonun patlamasฤฑyla sona erdiฤini” sรถyledi. O dรถnemde teknoloji aฤฤฑrlฤฑklฤฑ Nasdaq Bileลik endeksi, Mart 2000’deki zirvesinden Ekim 2002’deki en dรผลรผk seviyesine kadar yaklaลฤฑk %80 deฤer kaybetti. S&P 500 endeksindeki kayฤฑp ise aynฤฑ dรถnemde %45 civarฤฑnda gerรงekleลti.
Yapay zeka ลirketlerinin bรผyรผme hedefleri
1980’lerde Baลkan Ronald Reagan’ฤฑn ekonomi danฤฑลmanlarฤฑndan biri olan Hanke, piyasanฤฑn bu kez rasyonel olup olmadฤฑฤฤฑ sorusunun cevabฤฑnฤฑn, bรผyรผk รถlรงรผde yapay zeka ลirketlerinin ortaya koyduฤu olaฤanรผstรผ gelir tahminlerinin gerรงekleลip gerรงekleลmeyeceฤine baฤlฤฑ olduฤunu belirtti. Hanke’nin dikkat รงektiฤi bazฤฑ รถnemli bรผyรผme tahminleri ise ลu ลekilde sฤฑralandฤฑ:
Nvidia, bu รงeyrekte gelirinin yฤฑllฤฑk bazda yaklaลฤฑk %54 artฤฑลla 54 milyar dolara ulaลmasฤฑnฤฑ beklediฤini aรงฤฑkladฤฑ. ChatGPT‘nin geliลtiricisi OpenAI, gelirinin bu yฤฑl รผรง kattan fazla artarak 13 milyar dolara ulaลacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrdรผ. Oracle, bulut altyapฤฑsฤฑ gelirinin beล yฤฑl iรงinde 14 kat artarak 144 milyar dolara รงฤฑkacaฤฤฑnฤฑ tahmin etti. Palantir ise yฤฑllฤฑk gelirinin bu yฤฑl %45 artarak 4,1 milyar dolarฤฑ aลmasฤฑnฤฑ beklediฤini duyurdu.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlara ‘kemerlerinizi baฤlayฤฑn’ uyarฤฑsฤฑ
Hanke, bu devasa beklentilerin karลฤฑlanamamasฤฑ halinde piyasada bรผyรผk bir hayal kฤฑrฤฑklฤฑฤฤฑ yaลanabileceฤini ve bunun da sert bir dรผลรผลรผ tetikleyebileceฤini ifade etti. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlara รถnlerindeki yolun zorlu olabileceฤini hatฤฑrlatan Hanke, sรถzlerini “Emniyet kemerinizi takmanฤฑz akฤฑllฤฑca olabilir,” diyerek noktaladฤฑ. Bu uyarฤฑ, mevcut piyasa coลkusuna temkinli yaklaลฤฑlmasฤฑ gerektiฤinin altฤฑnฤฑ รงizdi.
