Deneyimli ekonomist Steve Hanke, teknoloji şirketlerinin iddialı büyüme tahminlerini karşılayamaması durumunda yapay zeka alanında yaşanan mevcut patlamanın dot-com balonu gibi bir çöküşle sonuçlanabileceğini belirterek yatırımcıları dikkatli olmaları konusunda uyardı. Hanke, bu hızlı yükselişin sürdürülebilirliğinin ciddi şekilde sorgulanması gerektiğini vurguladı.
Johns Hopkins Üniversitesi’nde uygulamalı ekonomi profesörü olan Hanke, yaptığı açıklamada, “Yapay zeka alanına büyük bir para akışı olurken, piyasadaki bu coşkunun rasyonel mi yoksa irrasyonel mi olduğunu ayırt etmek zor,” ifadelerini kullandı. Bu durum, teknoloji ve internete yönelik büyük heyecanın yaşandığı ve ABD hisse senetlerinin 1982 ile 1999 arasında 13 kat arttığı dönemi akıllara getirdi. O dönemde Federal Rezerv Başkanı Alan Greenspan, piyasadaki havayı tanımlamak için “irrasyonel coşku” terimini kullanmıştı.
Dot-com balonu tekrar edebilir mi?
1995 yılında dünyanın en iyi performans gösteren piyasa yatırım fonu olan Toronto Trust Argentina’nın başkanlığını yapmış olan Hanke, dot-com coşkusunun sonunda irrasyonel seviyelere ulaştığını ve “balonun patlamasıyla sona erdiğini” söyledi. O dönemde teknoloji ağırlıklı Nasdaq Bileşik endeksi, Mart 2000’deki zirvesinden Ekim 2002’deki en düşük seviyesine kadar yaklaşık %80 değer kaybetti. S&P 500 endeksindeki kayıp ise aynı dönemde %45 civarında gerçekleşti.
Yapay zeka şirketlerinin büyüme hedefleri
1980’lerde Başkan Ronald Reagan’ın ekonomi danışmanlarından biri olan Hanke, piyasanın bu kez rasyonel olup olmadığı sorusunun cevabının, büyük ölçüde yapay zeka şirketlerinin ortaya koyduğu olağanüstü gelir tahminlerinin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğine bağlı olduğunu belirtti. Hanke’nin dikkat çektiği bazı önemli büyüme tahminleri ise şu şekilde sıralandı:
Nvidia, bu çeyrekte gelirinin yıllık bazda yaklaşık %54 artışla 54 milyar dolara ulaşmasını beklediğini açıkladı. ChatGPT‘nin geliştiricisi OpenAI, gelirinin bu yıl üç kattan fazla artarak 13 milyar dolara ulaşacağını öngördü. Oracle, bulut altyapısı gelirinin beş yıl içinde 14 kat artarak 144 milyar dolara çıkacağını tahmin etti. Palantir ise yıllık gelirinin bu yıl %45 artarak 4,1 milyar doları aşmasını beklediğini duyurdu.
Yatırımcılara ‘kemerlerinizi bağlayın’ uyarısı
Hanke, bu devasa beklentilerin karşılanamaması halinde piyasada büyük bir hayal kırıklığı yaşanabileceğini ve bunun da sert bir düşüşü tetikleyebileceğini ifade etti. Yatırımcılara önlerindeki yolun zorlu olabileceğini hatırlatan Hanke, sözlerini “Emniyet kemerinizi takmanız akıllıca olabilir,” diyerek noktaladı. Bu uyarı, mevcut piyasa coşkusuna temkinli yaklaşılması gerektiğinin altını çizdi.
