Tรผrkiye gibi tรผm dรผnyanฤฑn โ1 numaralฤฑโ derdi enflasyon. Pandemiyle bฤฑรงak gibi kesilen talebin aลฤฑ sonrasฤฑ hฤฑzla geri gelmesi, Rusya-Ukrayna savaลฤฑnฤฑn yarattฤฑฤฤฑ enerji ve tahฤฑl arzฤฑ sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ, dรผnyanฤฑn tedarik zincirinin en bรผyรผk halkasฤฑ olan รinโin โsฤฑfฤฑr vakaโ politikasฤฑyla tedarik zincirinde yaลanan aksaklฤฑk kรผresel anlamda fiyatlarฤฑ fฤฑrlattฤฑ.
Baลta ABD Merkez Bankasฤฑ (Fed) olmak รผzere birรงok รผlke enflasyonu dizginlemek iรงin faiz artฤฑrฤฑmlarฤฑna baลlamฤฑล durumda. Bizde ise durum tam tersi. Diฤer รผlkelerin aksine bizde faiz indirimleri yapฤฑlฤฑyor.
Dรผnya’nฤฑn haberine gรถre amaรง yeni ekonomi modeliyle รผretim ve ihracatฤฑ artฤฑrmak; bรถylelikle yakalanacak bรผyรผmeyle hem istihdam artฤฑลฤฑ saฤlanacak hem de enflasyon dรผลecek. Bu modelin baลarฤฑya ulaลฤฑp ulaลmadฤฑฤฤฑnฤฑ hep birlikte gรถreceฤiz.
Alฤฑm gรผcรผ korunmak isteniyor
Biz gelelim yaลanฤฑlan bu ortamda tasarruf sahiplerinin durumuna. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn temel amacฤฑ alฤฑm gรผรงlerini dรผลรผrmeden artฤฑrabilmek. Bunun iรงin geรงmiลten bu yana iki kriter oluลmuล durumda. ฤฐlki dรถviz diฤeri enflasyon karลฤฑsฤฑnda birikimlerini korumak.
Bu nedenle Tรผrkiyeโde dolarizasyon รงok yรผksek seviyelerde. Yฤฑlbaลฤฑndan bu yana geรงen sรผrede yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑnฤฑn performansฤฑna bir bakalฤฑmโฆ
Alฤฑm gรผcรผnรผn karลฤฑlaลtฤฑrฤฑlacaฤฤฑ temel kriter aslฤฑnda enflasyon. Ancak aรงฤฑklanan enflasyonun tรผm Tรผrkiyeโnin ortalamasฤฑ olduฤunu her bir bireyin ihtiyaรงlarฤฑnฤฑn farklฤฑlฤฑฤฤฑndan dolayฤฑ aslฤฑnda herkesin kendi enflasyonunun farklฤฑlaลtฤฑฤฤฑnฤฑ unutmamak gerekir.
Kur artฤฑลฤฑ enflasyonun altฤฑnda
TรฤฐKโin aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ ortalama rakamlardan gidelim. Son aรงฤฑklanan temmuz ayฤฑ rakamlarฤฑna gรถre yฤฑlฤฑn baลฤฑndan bu yana Tรผketici Fiyatlarฤฑ Endeksiโnde (TรFE) yรผzde 45.72โlik artฤฑล oldu. Aฤustos ayฤฑ iรงin ise beklentiler aylฤฑk yรผzde 1 civarฤฑ bir artฤฑล olacaฤฤฑ yรถnรผnde. Dolayฤฑsฤฑyla aฤustos rakamฤฑ beklentiler doฤrultusunda gerรงekleลirse 8 aylฤฑk artฤฑล yรผzde 47.2 olacak. Yฤฑlbaลฤฑndan bu yana dolardaki yรผkseliล yรผzde 36.5 oldu. Yani kurdaki artฤฑล 8 ay itibarฤฑyla enflasyondaki artฤฑลฤฑn altฤฑnda kaldฤฑ.
Kur Korumalฤฑ Mevduatฤฑ (KKM) seรงen yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn da bakiyelerinde 8 aylฤฑk artฤฑล kurlarda yaลanan yรผkseliล kadar.
Hisse senedi rakipsiz durumda
BฤฐST 100 Endeksiโnde bu yฤฑl yaลanan yรผkseliล ise yรผzde 70โe yaklaลtฤฑ.
Borsa ฤฐstanbul bu performansฤฑyla dรผnyada en yakฤฑn rakibi Portekiz Borsasฤฑโna 6 kat fark atmฤฑล durumda.
Yani bu rakamlara baktฤฑฤฤฑmฤฑzda BฤฐST 100 Endeksinin enflasyonun รผzerinde bir performans sergilemiล olduฤu gรถrรผlรผyor. Ancak bu endeksteki 100 hissenin hepsi bunu baลarmฤฑล demek deฤil.
Biraz ayrฤฑntฤฑya indiฤimizde BฤฐST 100โde yer alan hisselerin sadece 54 tanesi enflasyonun รผzerinde getiri saฤlamฤฑล. Endeks รผzeri getiri saฤlayanlarฤฑn sayฤฑsฤฑ ise 43. Bu durum BฤฐST Tรผm Endeksi iรงin de aynฤฑ.
Borsadaki 426 hisseden sadece 125โi endeksin รผzerinde getiri sunmuล. Borsa ฤฐstanbul enflasyona karลฤฑ koruma saฤlayabilme anlamฤฑnda rakipsiz durumda olmasฤฑna karลฤฑn bunu her hisse iรงin sรถylemek mรผmkรผn deฤil.
Dolayฤฑsฤฑyla seรงici davranan, konjonktรผrรผ lehine รงeviren ya da konjonktรผrden olumlu etkilenecek ลirket hisselerine yatฤฑrฤฑm yapanlar hedeflerine ulaลabilir.
Evet yฤฑlbaลฤฑndan bu yana rakamlara baktฤฑฤฤฑmฤฑzda Borsa ฤฐstanbul, hisse bazฤฑndan seรงici davranan yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑnฤฑ enflasyona karลฤฑ korumuล durumda. Peki hangi hisselerin seรงileceฤi konusunda yeterli finansal okuryazarlฤฑฤa sahip deฤilseniz ne yapacaksฤฑnฤฑz? Bu noktada piyasa uzmanlarฤฑ tarafฤฑndan hazฤฑrlanan araลtฤฑrma raporlarฤฑnฤฑ takip etmek size bir fikir verecektir. Ancak aracฤฑ kurumlarฤฑn araลtฤฑrma bรถlรผmlerinin hazฤฑrladฤฑฤฤฑ raporlar genellikle BฤฐST 30 hisseleriyle sฤฑnฤฑrlฤฑ kalฤฑyor. Dolayฤฑsฤฑyla bu 30 hisse dฤฑลฤฑnda bir ลirket raporu bulmak pek kolay deฤil.
Hisse fonlar cazip
Hem borsadaki getiri fฤฑrsatlarฤฑnฤฑ yakalamak isteyen ama yeterli zamanฤฑ ve finansal okuryazarlฤฑฤฤฑ olmayanlar iรงin profesyoneller tarafฤฑndan yรถnetilen yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑ รถnemli getiriler sunuyor. Hisse fonlarฤฑn getirilerine baktฤฑฤฤฑmฤฑzda yฤฑlbaลฤฑndan bu yana yรผzde 100 civarฤฑ getiri saฤlayan fonlar var. Bu fonlarฤฑ yรถnetenler sadece endekse dahil olanlar deฤil tรผm hisseler arasฤฑnda mali yapฤฑsฤฑ gรผรงlรผ bir hikayesi olan hisselerden oluลan bir sepet oluลturuyor. Tรผm fon guruplarฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda yรผzde 500โe varan getirilerin oluลtuฤu gรถrรผlรผyor.
