Tรผrkiyeโde dรถviz kuruna baฤlฤฑ olarak artan fiyatlarฤฑn yanฤฑ sฤฑra รTV oranlarฤฑ ve taksit sฤฑnฤฑrฤฑ, baลta iPhone gibi รผst segment telefonlar olmak รผzere yurt dฤฑลฤฑ cihazlara ilgiyi artฤฑrdฤฑ.
Tรผrkiye ile iki kata yaklaลan fiyat farkฤฑ nedeniyle yurt dฤฑลฤฑna iPhone turlarฤฑnda rekor kฤฑrฤฑlฤฑrken, yurt dฤฑลฤฑna รงฤฑkฤฑล imkanฤฑ bulamayan vatandaลlar ise baลka bir yol olarak sigortalฤฑ uรงak biletlerine yรถneldi.
Ekonomim.com’dan Yener Karadeniz’in haberine gรถre, kaรงak yollarla รผlkeye giren telefonlarฤฑ Tรผrkiye fiyatฤฑnฤฑn yรผzde 60โฤฑ fiyatla satฤฑn alan vatandaลlar, kimlik kartฤฑ ile girilebilen รผlkelere sigortalฤฑ bilet alarak pasaport kontrolรผnden geรงiyor, ardฤฑndan sadece sigorta masrafฤฑnฤฑ รถdeyerek bileti iptal ettiriyor. Bu ลekilde gรผmrรผksรผz alana giren tรผketiciler bu yol ile hem vergisiz alฤฑveriล imkanฤฑndan faydalanฤฑyor hem de giriล-รงฤฑkฤฑล belgesi ile yurt dฤฑลฤฑ telefonlarฤฑnฤฑ kaydettirebiliyor. Bu yol ile yฤฑlda 10 binden fazla iลlem yapฤฑldฤฑฤฤฑ tahmin ediliyor.
Sรถz konusu iลlemin pasaport kayฤฑt รผcretinin 6 bin 91 TLโye รงฤฑkacaฤฤฑ ocak ayฤฑ รถncesinde daha da arttฤฑฤฤฑ tahmin ediliyor. Sektรถr temsilcileri, bu ลekilde illegal yolla รผlkeye giren telefon sayฤฑsฤฑnฤฑn ilk kez yasal yolla giren telefon sayฤฑsฤฑnฤฑ geride bฤฑraktฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiriyor.
Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu verileri de bu durumu doฤruluyor. Sรถz konusu istatistiklere gรถre, 2019โda 12 milyona kadar รงฤฑkan cep telefonu ithalat adedi, geรงen yฤฑl 4,3 milyona geriledi. Bu yฤฑlฤฑn ocak-ekim dรถneminde ise sรถz konusu rakam 2,3 milyona kadar dรผลtรผ. Mobil ฤฐletiลim Araรงlarฤฑ ve Bilgi Teknolojileri ฤฐล ฤฐnsanlarฤฑ Derneฤi (MOBฤฐSAD) Baลkanฤฑ Mustafa Kemal Turnacฤฑ, artan vergi yรผkรผ ve taksit sฤฑnฤฑrฤฑ gibi kararlarฤฑn yasal telefon satฤฑลlarฤฑnda dรผลรผลe yol aรงarken yolcu beraberi ve illegal yollarla รผlkeye giren telefonda ise tam tersi oranda artฤฑลa yol aรงtฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti. Turnacฤฑโya gรถre sรถz konusu yollarla รผlkeye giren telefon sayฤฑsฤฑ en iyimser tahminle 1,5 milyonu, yolcu beraberi olmak รผzere 5 milyonu geรงti.
Bu duruma yol aรงan en รถnemli etken elbette fiyat avantajฤฑ olarak รถne รงฤฑkฤฑyor. Son rakamlara gรถre, Appleโฤฑn en son รงฤฑkardฤฑฤฤฑ modellerden iPhone 14 Pro Max, ลirketin online sitesinde 43 bin 999 TLโye satฤฑlฤฑrken, hali hazฤฑrda aynฤฑ cihaz, online ikinci el satฤฑล sitelerinde ya da cadde maฤazalarฤฑnda pasaport kaydฤฑ olmaksฤฑzฤฑn en dรผลรผk 25 bin, en yรผksek 32 bin TL civarฤฑ fiyatla satฤฑn alฤฑnabiliyor. Cihazฤฑ, kaydettirmek iรงin ise รถrneฤin Kฤฑbrฤฑsโa bilet alan vatandaลlar, kimlik kartฤฑ ile harรง pulu da รถdemeden pasaport kontrolรผnden geรงiyor. Ardฤฑndan sigortalฤฑ biletini iptal ettirerek bilete รถdediฤi fiyatฤฑn yรผzde 90โฤฑnฤฑ geri almanฤฑn yanฤฑ sฤฑra isterse vergisiz alandan alฤฑลveriล imkanฤฑndan da faydalanฤฑp, yeniden รงฤฑkฤฑล yapฤฑyor. Bรถylece gerรงek anlamda yurt dฤฑลฤฑna รงฤฑkmadan, alฤฑnan yurt dฤฑลฤฑ giriล-รงฤฑkฤฑล belgesi ile pasaport kayฤฑt รผcreti รถdenerek 20 bin TLโye varan fiyat avantajฤฑ ile sรถz konusu telefona sahip olunabiliyor.
MOBฤฐSAD Baลkanฤฑ Mustafa Kemal Turnacฤฑ, yรผzde 80โi aลan vergi yรผkรผ nedeni ile yurt dฤฑลฤฑ ile aรงฤฑlan fiyat makasฤฑ ve taksit sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑn yasadฤฑลฤฑ telefonlarda รถzelikle bu yฤฑl patlamaya yol aรงtฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Bu durumun Tรผrkiyeโde biliลim sektรถrรผne bรผyรผk zarar vermesinin yanฤฑ sฤฑra devletin de vergi kaybฤฑna uฤradฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Turnacฤฑ, รงรถzรผm iรงin ise ya vergi yรผkรผnรผn dรผลรผrรผlerek yurt dฤฑลฤฑ ile fiyat makasฤฑnฤฑn kapanmasฤฑ, ya da vergi yรผkรผ ile pasaport kayฤฑt รผcretinin eลitlenmesi gerektiฤini savundu. Baลkan Turnacฤฑ, uzun sรผredir verdikleri taksit mรผcadelesi konusunda da fiyat fark etmeksizin 12 ay taksit รถnerisini yineledi.
Geride kalan dรถnemde klonlanmฤฑล telefon ve yurt dฤฑลฤฑ cihaz satฤฑลฤฑnฤฑn รถnรผne geรงmek iรงin รถnemli sayฤฑlabilecek kฤฑsฤฑtlama kararlarฤฑ alฤฑndฤฑ. Bunlardan ilki sinyal alฤฑnamayan telefonlarฤฑn 1 yฤฑl iรงinde pasife alฤฑnmasฤฑ diฤeri ise yolcu beraberinde getirilen telefon sayฤฑsฤฑnฤฑn 3 yฤฑl iรงinde 1 adet ile sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑlmasฤฑ. รte yandan kararlara yurt dฤฑลฤฑndan getirilen telefonun “yolcunun kimlik numarasฤฑna kayฤฑtlฤฑ hatlarla kullanฤฑlma ลartฤฑโ da eklenmiลti. Tรผm bunlar da Yunan Adalarฤฑ, Gรผrcistan ve Kฤฑbrฤฑs gibi kimlik kartฤฑ ile girilebilen รผlkelere iPhone turlarฤฑnda patlamaya yol aรงmฤฑลtฤฑ.
