Bu an, hem bu karaktere ismini bahลetmiล hem de diฤer karakterlerin yolculuฤunda รถnemli bir geliลmenin yaลanmasฤฑnฤฑ saฤlamฤฑลtฤฑ.
BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre Bitcoin ve kripto para varlฤฑklarฤฑnda da stratejisini Hodor gibi kurgulayan รงok sayฤฑda yatฤฑrฤฑmcฤฑ var.
Her ne pahasฤฑna olursa olsun, inse de รงฤฑksa da piyasada dalgalanmalar yaลasa da ellerindeki kripto varlฤฑklara olan inanรงlarฤฑnฤฑ yitirmeden yatฤฑrฤฑmlarฤฑna tutunan รงok sayฤฑda kiลi var.
“Tut” (hold) stratejisinin รถnemli dayanaklarฤฑndan biri, kripto varlฤฑklarฤฑn kฤฑsa vadede yaลadฤฑฤฤฑ iniลli รงฤฑkฤฑลlฤฑ istikrarsฤฑz seyrin zararlarฤฑndan kaรงฤฑnmak.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar ellerindeki coin’leri alฤฑp satmak yerine uzun vadede getirisi olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnerek satฤฑn alฤฑp tutmak yรถnรผnde davranabiliyor.
Kripto para yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑnฤฑn “HODL” olarak adlandฤฑrdฤฑฤฤฑ bu stratejinin adฤฑ ise aslฤฑnda bir yazฤฑm hatasฤฑyla ortaya รงฤฑksa da daha sonra “Canฤฑn pahasฤฑna tutun” (Hold On for Dear Life) ifadesinin kฤฑsaltmasฤฑ olarak kullanฤฑlmaya baลlandฤฑ.
Ancak bu yatฤฑrฤฑm ลeklinin de birtakฤฑm riskleri var.
‘Dรผลรผลรผn geldiฤini gรถrรผyorsanฤฑz pozisyon azaltmakta sorun yok’
Bitcoin baลta olmak รผzere kripto varlฤฑklar, รถzellikle son gรผnlerde dalgalฤฑ bir seyir izliyor.
Son olarak รin’in finans ve รถdeme hizmeti veren kuruluลlarฤฑn kripto para iลlemi yapmasฤฑnฤฑ yasaklamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan bitcoin’de deฤer kaybฤฑ yรผzde 30’a yakฤฑn oldu.
Ancak bitcoin’e uzun zamandฤฑr yatฤฑrฤฑm yapan kiลiler bu iniล ve รงฤฑkฤฑลlara alฤฑลkฤฑn.
Bitcoin, 2017 yฤฑlฤฑnda fiyatฤฑ 20 bin dolara yaklaลtฤฑktan sonra bรผyรผk bir deฤer kaybฤฑ yaลayarak 2018’de 3 bin dolara kadar dรผลmรผลtรผ. Bu da yรผzde 85’lik bir deฤer kaybฤฑ demek.
Pandeminin baลฤฑnda da dรผลen bitcoin, bu nisan ayฤฑnda ise 63 bin dolara รงฤฑkarak rekor kaydetti.
Bitcoin’in altฤฑn gibi sฤฑnฤฑrlฤฑ sayฤฑda รผretilebilmesinden รถtรผrรผ dibe vurduฤu zamanlarda bile elde tutulmasฤฑ takdirinde yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑna kazandฤฑracaฤฤฑ iddia ediliyor.
Ancak bu her coin iรงin geรงerli olmayabilir.
ฤฐล Yatฤฑrฤฑm Uluslararasฤฑ Piyasalar Direktรถrรผ ลant Manukyan, “tut” stratejisine sadฤฑk kalmanฤฑn herhangi bir yatฤฑrฤฑm aracฤฑ iรงin izlenebilecek bir yol olduฤunu vurguluyor:
“รrneฤin 2000 yฤฑlฤฑndaki รงรถkรผลรผnde Nasdaq’ฤฑ tuttunuz ise bugรผn para yapar hale geldiniz; veya 2011’de Fed (Amerikan Merkez Bankasฤฑ) para basฤฑyor diye 1.950 dolardan altฤฑn aldฤฑnฤฑz ve 1040 dolara dรผลmesini seyrettiniz ise ลu anda maliyetinize geldi.”
Manukyan, bu durumun “hayatta kalma รถnyargฤฑsฤฑ” (survivorship bias) olarak adlandฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklฤฑyor.
Silinip giden fonlar, hisse senetleri ya da yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑ gรถzardฤฑ edilerek ลu an piyasada olan yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑnฤฑn performansฤฑ รผzerinden bir deฤerlendirme yapฤฑlmasฤฑ bu ลekilde tanฤฑmlanฤฑyor.
Buna gรถre bir fon ya da bir piyasa endeksinin genel deฤerlendirmesi, tarihi performansฤฑnฤฑn abartฤฑlarak yapฤฑlmasฤฑna neden olabiliyor.
Bu yรผzden Manukyan, “Nasdaq’da iลlem gรถren รงoฤu hisse battฤฑ; artฤฑk iลlem gรถrmรผyor. Bitcoin veya Ethereum uzun vadede deฤerlenmeye devam edeceฤi iรงin tutulabilir; ancak 10 bin coin iรงinde bu niteliฤe sahip รงok az coin var” yorumunu yapฤฑyor.
Manukyan gรผmรผล รถrneฤini vererek, “Gรผmรผล 2011’de 50 dolar olmuลtu, ลu anda 27 dolar. Bu durum arada geรงen 10 yฤฑl iรงinde ciddi bir fฤฑrsat maliyeti demek” diyor.
Aynฤฑ durumun bazฤฑ kripto varlฤฑklar iรงin de geรงerli olacaฤฤฑnฤฑ vurgulayan Manukyan, “Kฤฑsacasฤฑ dรผลรผลรผn geldiฤini gรถrรผyorsanฤฑz pozisyon azaltmakta sorun yok. Gรถremiyorsanฤฑz da kaliteli kripto varlฤฑklarฤฑ tutmanฤฑz gerek” uyarฤฑsฤฑnda bulunuyor.
‘Doฤru zamanda almak kadar doฤru zamanda satmak da รถnemli’
Bir kripto para borsasฤฑ olan Icrypex’ten Strateji Geliลtirme Mรผdรผrรผ Tuฤba รzay, hiรงbir varlฤฑฤฤฑn fiyatฤฑnฤฑn sonsuza kadar yรผkselemeyeceฤini vurgulayarak, “Bir varlฤฑฤฤฑ doฤru zamanda almak kadar doฤru zamanda satmak da รถnemlidir” aรงฤฑklamasฤฑnda bulunuyor.
“Tut” taktiฤiyle ilgili olarak รzay, “Kripto borsasฤฑnda bu stratejinin en bรผyรผk avantajฤฑ ve aynฤฑ zamanda dezavantajฤฑ, parayฤฑ bir gecede ikiye katlayabilir ya da tam tersi bir yarฤฑsฤฑnฤฑ kaybedebilirsiniz. Bu durum zaten bu stratejiyi en tartฤฑลmalฤฑ yapan konulardan biri” diyerek elindeki coini tutmak isteyen yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn doฤru coine doฤru zamanda girmesinin รถnemli olduฤunu vurguluyor.
“Uzun vadede coin tutmak doฤru ya da yanlฤฑล ลeklinde yorumlanamaz” diyen รzay’a gรถre tรผm yatฤฑrฤฑmฤฑn aynฤฑ araca yapฤฑlmamasฤฑ da kritik:
“Yatฤฑrฤฑmcฤฑ her ay ya da kendinin belirlediฤi baลka bir sรผrede yatฤฑrฤฑm olarak ayฤฑrabileceฤi paranฤฑn bir kฤฑsmฤฑnฤฑ uzun vadeli coin tutarak yapabilir. Ama yatฤฑrฤฑm yaparken de tรผm yatฤฑrฤฑm, aynฤฑ yatฤฑrฤฑm aracฤฑna yapฤฑlmamalฤฑ. Sepet oluลturarak risk daฤฤฑtฤฑmฤฑ yapฤฑlmalฤฑ.”
‘Hangi kripto varlฤฑฤa neden yatฤฑrฤฑm yapฤฑldฤฑฤฤฑ bilinmeli’
ฤฐล Yatฤฑrฤฑm’dan Manukyan’a gรถre hangi kripto varlฤฑฤa neden yatฤฑrฤฑm yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑn bilinmesi kritik.
Kripto varlฤฑklarฤฑn bazฤฑlarฤฑnฤฑn para, bazฤฑlarฤฑnฤฑn saklama aracฤฑ, bazฤฑlarฤฑnฤฑn merkeziyetsiz finansฤฑn temsilcisi olduฤunu, bu yรผzden farklฤฑ รถzellikler barฤฑndฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayan Manukyan, “Unutulmamasฤฑ gereken coinlerin tamamฤฑ hala aฤฤฑrlฤฑklฤฑ aynฤฑ yรถnde hareket ediyor. Bu nedenle yatฤฑrฤฑmcฤฑ bir, coin portfรถyรผnรผn yapฤฑsฤฑnฤฑ iki, bu portfรถyรผn ana portfรถy iรงindeki aฤฤฑrlฤฑฤฤฑnฤฑ iyi dรผลรผnmeli” tavsiyesini veriyor.
‘Fiyatฤฑ yรผkseliyor diye deฤil, projesi gรผven verdiฤi iรงin yatฤฑrฤฑm yapฤฑlmalฤฑ’
Icrypex kripto para borsasฤฑndan รzay da benzer bir uyarฤฑda bulunuyor.
“Makro geliลmeler ve kripto piyasalarฤฑ ilgilendiren haber akฤฑลฤฑ tรผm coinlerde benzer fiyat dalgalanmalarฤฑna sebep olabilir ancak bunun yanฤฑnda her coinin bir รงฤฑkฤฑล amacฤฑ var” diyen รzay’a gรถre bir coine fiyatฤฑ yรผkseliyor diye deฤil projesi gรผven verdiฤi iรงin yatฤฑrฤฑm yapฤฑlmalฤฑ.
รzay, kredi ve borรงla edinilen ya da ihtiyaรง duyulan parayla da yatฤฑrฤฑm yapฤฑlmamasฤฑ gerektiฤi gรถrรผลรผnde:
“รnemli olan nokta kฤฑsa vadede mucizeler beklemekten ziyade portfรถy bรผyรผklรผฤรผne ve yatฤฑrฤฑmda kalmayฤฑ planladฤฑฤฤฑnฤฑz vadeye gรถre doฤru stratejiler belirlemek.”
