Halka arzda son aลamaya gelen Kayseri ลeker, Tรผrkiye’de bir ilke imza atacak. Kayseri ลeker’in bรผyรผk ortaฤฤฑ konumundaki Kayseri Pancar Kooperatifi’nin Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Hรผseyin Akay, ilk kez bir kooperatifin halka arz edildiฤinin altฤฑnฤฑ รงizerek kรผresel bir ลirket olmayฤฑ hedeflediklerin sรถyledi.
Hakan Gรผldaฤ ve Kenan Sรถzbir ile GONG programฤฑna katฤฑlan Akay, Kayseri ลeker’in halka arz hikayesi, ลirketin hedefleri ve sektรถrdeki son durum ile ilgili halka arz รถncesi รถnemli aรงฤฑklamalarda bulundu.
โฤฐLK DEFA BฤฐR KOOPERATฤฐF HALKA ARZ OLUYORโ
Hakan Gรผldaฤ: Kayseri ลekerโin halka arzฤฑna nasฤฑl karar verdiniz?
Hรผseyin Akay: Kayseri Pancar Kooperatifi, Kayseri ลeker fabrikasฤฑnฤฑn yรผzde 58.6โlฤฑk hissesine sahip bir kuruluล. Kayseri ลeker Fabrikasฤฑ 30 tane kurumsal ortaฤฤฑ olan รผรง tane ลeker fabrikasฤฑyla faaliyet yรผrรผten Tรผrkiyeโdeki ลeker sektรถrรผ iรงerisinde yรผzde 17โlik paya sahip olan bir kuruluล. Bizim kurumsal ortaklarฤฑmฤฑz arasฤฑnda Tรผrkiye Varlฤฑk Fonu (yรผzde 11.07), Panko Birlik, Konya ลeker ve Amasya ลeker ลirketleri var.
Bizim 10 yฤฑllฤฑk gรถrev sรผremiz iรงinde Kayseri ลeker adeta kรผllerinden yeniden doฤdu, รถnemli bir รผretim baลarฤฑsฤฑ ortaya koydu. รiftรงisine en yรผksek seviyede gelir saฤlarken, ลirket de gelir saฤlamaya kar saฤlamaya baลladฤฑ. 1955โte kurulan ลirket tarihinde ilk defa ortaklarฤฑna รผรง sene รผst รผste kar payฤฑ daฤฤฑttฤฑ. Bunun รผzerine รงiftรงilerimiz “biz neden bu kar payฤฑndan gelir saฤlamฤฑyoruz” diye sorular. Biz de Kayseri ลekerโe ortak olmadฤฑklarฤฑnฤฑ belirterek bu kardan faydalanamayacaklarฤฑnฤฑ sรถyledik. Kayseri ลekerโe hissedar olursanฤฑz o zaman bu paydan faydalanabilirsiniz dedik.
Dรผnyada kooperatif kuruluลlarฤฑ nerdeyse รผรงรผncรผ sektรถr olarak bรผyรผk bir performans ortaya koyuyor. Tรผrkiyeโde kooperatif kuruluลlarฤฑnda maalesef yeterli bir geliลme saฤlanamadฤฑ. Tarฤฑmsal amaรงlฤฑ kooperatifler yeterince denetime tabii deฤil ve maalesef profesyonelce yรถnetilemiyor. O nedenle de sorunlarฤฑnฤฑ รงรถzemiyor. Keyfi yรถnetim sonucunda da hepsi adeta yardฤฑma muhtaรง durumunda kalฤฑyor.
Bu sorunlarฤฑn รงรถzรผlmesi gรผรงlรผ bir denetim mekanizmasฤฑnฤฑn oluลarak profesyonelce yรถnetimle olabiliyor . Biz bu sorunlarฤฑ gerekli makamlara aktardฤฑk ve bu adฤฑmฤฑmฤฑz sonucu yasal bir dรผzenleme yoluna gidildi. Kooperatifler halka aรงฤฑk ลirket statรผsรผne kavuลtu. Bu kanunla birlikte SPK da mevzuat dรผzenlemesi gerรงekleลtirdi. 2019 yฤฑlฤฑndan itibaren halka aรงฤฑk ลirketlerin uymasฤฑ gereken hususlara biz de uymaya baลladฤฑk ve bununla ilgili dรผzenlemeler yaptฤฑk.
ลirketi nasฤฑl daha gerรงek anlamda halka aรงarฤฑz diye รงalฤฑลmalar yaptฤฑk ve sonuรงlarฤฑ ortaklarฤฑmฤฑzla paylaลtฤฑk. Ortaklarฤฑn rรผรงhan hakkฤฑ kฤฑsฤฑtlanarak yapฤฑlacak bir sermaye artฤฑลฤฑ ve artฤฑล tutarฤฑnฤฑn borsada iลlem gรถrmesi iรงin gerekli iลlemlerin yapฤฑlmasฤฑna karar verdik. Ortaklarฤฑmฤฑz da bunu kabul ettiler. Bunun รผzerine Kayseri ลekerโin kayฤฑtlฤฑ sermayesi 600 milyon TLโden 750 milyon TLโye รงฤฑkarฤฑldฤฑ ve kayฤฑtlฤฑ sermaye sistemine geรงildi. Bu artฤฑrฤฑlan 150 milyon liralฤฑk sermayenin 106 milyon lirasฤฑ รถdendi. Bรผtรผn hazฤฑrlฤฑklarฤฑmฤฑzฤฑ tamamladฤฑk ve Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu’na (SPK) sunum yaptฤฑk. ลimdi SPK tarafฤฑndan Kayseri ลekerโin halka arzฤฑnฤฑn onaylanmasฤฑnฤฑ bekliyoruz. ฤฐlk defa Tรผrkiyeโde ลeker sektรถrรผnde faaliyet yรผrรผten bir kooperatif kuruluลu bรถyle bir teลebbรผsรผ gerรงekleลtirme noktasฤฑna geldi. Tรผrkiyeโdeki ลeker sektรถrรผnde faaliyet gรถsteren diฤer ลirketlere ve kooperatif kuruluลlarฤฑna รถrnek olacaฤฤฑmฤฑza inanฤฑyoruz. Biz kรผresel bir ลirket olma iddiasฤฑndayฤฑz bunun zeminini hazฤฑrlฤฑyoruz.
Hakan Gรผldaฤ: Halka arzla elde edilecek gelir nasฤฑl kullanฤฑlacak?
Hรผseyin Akay: Elde edeceฤimiz gelir en baลta ลirkete finansal bir katkฤฑ saฤlayacak. ลirketin รถz kaynak yapฤฑsฤฑnฤฑ gรผรงlendirecek. Bu finansal giriล, ลirketin bundan sonra geleceฤi ile ilgili รถnemli uygulamalara vesile olacaktฤฑr. Kayseri ลeker, kendisini sรผrekli geliลtiren ve bรผyรผtmeye รงalฤฑลan bir ลirket. Bu sektรถrde bรผyรผyebilmek iรงin kota sahibi olmak lazฤฑm. Tรผrkiyeโde kota sahibi olmanฤฑn yolu fabrika almaktan geรงiyor, Kayseri ลeker de รผรง sene รถnce bu baลarฤฑyฤฑ ortaya koydu. Sektรถrde gรผรงlรผ kuruluลlara, Tรผrk ลekerโin fonksiyonunu รผstlenecek ve sektรถrรผ ayakta tutacak kuruluลlara ihtiyaรง var. Bunun iรงin de kooperatif kuruluลlarฤฑ bu iลe aday. Biz de halka arzdan elde edilecek gelir ile ilgili yatฤฑrฤฑmlarฤฑ รถnceliklendireceฤiz. Ayrฤฑca finansal maliyetlerimiz azalacaฤฤฑ iรงin ลirket bundan da pozitif olarak etkilenecek. Bu ลekilde hissedarฤฑmฤฑz kardan pay alma noktasฤฑnda รถnemli bir avantaj elde edecektir. Bunun dฤฑลฤฑnda organik gรผbre konusunda, tarฤฑmฤฑn sรผrdรผrรผlebilirliฤine katkฤฑ amacฤฑyla, adฤฑmlar atmak istiyoruz.
Hakan Gรผldaฤ: Gelir tahminlerinde artฤฑล รถn gรถrรผyor musunuz?
Hรผseyin Akay: Tรผrkiyeโde ลeker sektรถrรผ 2001 yฤฑlฤฑnda รงฤฑkarฤฑlan kanun รงerรงevesinde dรผzenleniyor. 2011 yฤฑlฤฑ รถncesinde Tรผrkiyeโdeki ลeker fiyatlarฤฑ yurtdฤฑลฤฑndaki ลeker fiyatlarฤฑnฤฑn dolar bazฤฑnda รผรง katฤฑ seviyesindeydi. 2009 yฤฑlฤฑnda dรผnyadaki ลeker fiyatlarฤฑ dรถrt yรผz dolarฤฑn altฤฑndayken Tรผrkiyeโdeki ลeker fiyatlarฤฑ bin รผรง yรผz dolar seviyesindeydi. Bu 2018 รถzelleลtirme iลlemlerinden sonra bu durum dengelendi. Bu sene itibariyle Tรผrkiye ve Avrupaโdaki ลeker fiyatlarฤฑ neredeyse eลit. Verimlilik dรผลรผk olunca รงiftรงinin korunabilmesi iรงin ลeker fiyatฤฑnฤฑn mutlaka yรผkselmesi gerekiyor. Pancar fiyatฤฑnฤฑn tekrar yรผkselmesi ลeker fiyatlarฤฑnฤฑn yรผkselmesiyle mรผmkรผn. ลeker sektรถrรผnรผn fiyat politikasฤฑnฤฑn yeniden ele alฤฑnacaฤฤฑ bir zamandayฤฑz. Bu fiyat politikasฤฑ sonucunda ลeker fiyatlarฤฑnฤฑn normal bir seviyeye yaklaลacaฤฤฑ kanaatindeyim. Bu da bizim gelirimizi normalleลtirecek ve artฤฑracak. Onun iรงin yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑmฤฑzฤฑn maฤdur olmayacaฤฤฑnฤฑ sรถylรผyoruz. รnรผmรผzdeki dรผzenlemeler ลeker sektรถrรผnde yeniden bir bรผyรผmeyi ortaya koyacak. Bundan da รงiftรงilerimiz, fabrikalarฤฑmฤฑz ve yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑmฤฑz faydalanacaktฤฑr.
Kenan Sรถzbir: Halka arz nasฤฑl bir yรถntemle gerรงekleลtirilecek, bu belli oldu mu? รzellikle nasฤฑl bir tahsis yรถntemi belirleyeceksiniz? Halka arzฤฑnฤฑn sonucuyla ilgili tahmininiz nedir?
Hรผseyin Akay: Son dรถnemde halka arz sayฤฑsฤฑnda ciddi artฤฑล var. Kayseri ลeker bir seneyi aลkฤฑn bir zamandฤฑr halka arz ile ilgili รงalฤฑลmalarฤฑna devam ediyor. Kayseri ลeker, borsada รถrneฤi olan bir kuruluล deฤil. ลeker sektรถrรผnden ilk defa bir halka arz gerรงekleลecek. Kooperatif kuruluลu olmasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan da farklฤฑ bir durum arz ediyor Kayseri ลeker. Bu รถzellikleriyle nedeniyle arzฤฑn ilgiyle karลฤฑlanacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum.
Halka arzlardaki yoฤunlaลmanฤฑn bizim halka arzฤฑmฤฑzฤฑ olumsuz etkileyeceฤini dรผลรผnmรผyorum. Kayseri ลekerโin hesap dรถnemi de farklฤฑ, 31 Aralฤฑk deฤil 1 Mayฤฑs – 30 Nisan arasฤฑnda bir hesap dรถnemimiz var. Bu hesap dรถneminin farklฤฑlฤฑฤฤฑ borsanฤฑn duraฤanlaลtฤฑฤฤฑ dรถnemde borsaya ivme kazandฤฑracak bir รถzellik olabilir. Biz yรถntem olarak mevcut ortaklarฤฑn kazanmasฤฑndan ziyade ลirketin รถz kaynaฤฤฑnฤฑn gรผรงlenmesini รถnemsedik. Bu nedenle ortak satฤฑลฤฑ yรถntemini deฤil sermaye artฤฑrฤฑmฤฑ ve ortaklarฤฑn rรผรงhan hakkฤฑnฤฑn kฤฑsฤฑtlanmasฤฑ ile halka arz yรถntemini benimsedik. ลirketin gรผรงlenmesi ve bu sayede deฤerinin artmasฤฑ ortaklarฤฑn elinde kalan hisselerinin de deฤerinin artmasฤฑna katkฤฑ saฤlayacak. Yani ortaklarฤฑmฤฑz da tabiki bir avantaj kazanmฤฑล olacak.
Kenan Sรถzbir: Tahsis yรถntemiyle ilgili bir netlik var mฤฑ, orantฤฑsal mฤฑ eลit mi daฤฤฑtacaksฤฑnฤฑz? Yabancฤฑ kurumsal ve bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑlara yรถnelik รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑz var mฤฑ?
Hรผseyin Akay: Eลit daฤฤฑtฤฑm sistemine gรถre daฤฤฑtฤฑlacak. Yabancฤฑlarla ilgili รงok bรผyรผk bir รงalฤฑลma ortaya koymadฤฑk iลin doฤrusu. ฤฐlerleyen zaman iรงerisinde yabancฤฑlarฤฑn hisselerimize ilgi duyacaฤฤฑna inanฤฑyoruz. Birlikte รงalฤฑลtฤฑฤฤฑmฤฑz kurumlar iรงerisinde uluslararasฤฑ kuruluลlar da var. Bu kuruluลlar Kayseri ลekerโi kendi firmalarฤฑ nezdinde bulunduklarฤฑ รผlkede duyuruyorlar. Kayseri ลekerโin ismini her platformda olumlu bir ลekilde anฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ biliyoruz. ฤฐlerleyen zaman iรงerisinde yรผzde 15โlik pay iรงerisinden yabancฤฑlarฤฑn da alฤฑm yapabileceฤini dรผลรผnรผyorum. Biz tahsis konusunu eลit bir ลekilde yapฤฑlmasฤฑ konusunda deฤerlendirme yaptฤฑk.
โKAMUNUN MENFAATฤฐ, ลฤฐRKETฤฐN TOPLAM MENFAATฤฐYLE MรMKรN OLABฤฐLฤฐRโ
Kenan Sรถzbir: Kamu da sizin ลirketinizde pay sahibi. Alฤฑnacak kararlarda โkamusal faydaโ tercihi, ลirketin karlฤฑlฤฑฤฤฑ รผzerinde baskฤฑ yaratacak bir faktรถr mรผdรผr?
Hรผseyin Akay: Kayseri ลeker bir รงiftรงi kuruluลu. Bir รงiftรงi kuruluลu olarak bรผtรผn kararlarฤฑnฤฑ alฤฑyor ve uyguluyor. รiftรงilerin aleyhine bir durum sรถz konusu deฤil. ลeker fiyatฤฑnฤฑ, pancar fiyatฤฑnฤฑn รถnรผne geรงirecek bir anlayฤฑล iรงerisinde deฤiliz. Bu iล, รงiftรงiler olmadan yapฤฑlacak bir iล deฤil. รiftรงi odaklฤฑ รงรถzรผmler รผretilmesi lazฤฑm. รiftรงi รผretimden uzaklaลฤฑrsa bir daha kimse รงiftรงiyi รผretime dรถndรผremez. Biz bunu korumak durumundayฤฑz. Kamu ortaklฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑn olmasฤฑ bizim aslฤฑnda iyi รถzelliklerimizden bir tanesi. Buranฤฑn ne kadar geniล bir yelpazede ortaklฤฑฤฤฑnฤฑn olduฤunun bir ifadesi. Farklฤฑ farklฤฑ noktalardan denetime tabi oluyoruz bu da keyfi bir uygulamanฤฑn รถnรผne geรงiyor. Kamunun menfaati ลirketin toplam menfaati ile ancak mรผmkรผn olabilir. Kamu endeksli bir politika uygulanmasฤฑ sรถz konusu deฤil. Aksine kamuyu bilgilendirerek doฤru politikalarฤฑn uygulanmasฤฑ konusunda katkฤฑ saฤlamaya รงalฤฑลฤฑyoruz.
Kenan Sรถzbir: Satฤฑn almada politikalarฤฑnda yaptฤฑฤฤฑnฤฑz deฤiลiklikle ลirket artฤฑk daha likit durumda. Alacaklarฤฑn vadesi dรผลรผrรผlรผrken borรงlarฤฑn vadesi uzamฤฑล durumda. Bu da karlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑzฤฑ artฤฑrฤฑyor. Bu politika iรงinde bulunduฤumuz dรถneme mi รถzgรผ bir durum mudur?
Hรผseyin Akay: Kayseri ลeker yerine gรถre daha sฤฑcak bir satฤฑล politikasฤฑ izleyebilen bir ลirket. Geรงtiฤimiz kampanya dรถneminde รถnemli bir uygulama gerรงekleลtirdik. Kampanya dรถneminde satฤฑlan รถrnek vermek gerekirse iki ton ลekerden bir tonunu Kayseri ลeker satma baลarฤฑsฤฑnฤฑ gรถsterdi. Bu sฤฑcak satฤฑล politikasฤฑ sayesinde oldu. Uyguladฤฑฤฤฑmฤฑz standart politikalarฤฑ sebebiyle ลirketler bizden ลeker almak istiyor. Bunlar, zamanฤฑn ลartlarฤฑna gรถre esnek davranma kabiliyetimizden kaynaklanan uygulamalar. Faizlerin yรผkseldiฤi ortamda sฤฑcak satฤฑลlarla finans giriลini saฤlayฤฑp o faiz yรผkรผnden kurtarmaya รงalฤฑลฤฑyoruz ลirketi. ฤฐskontolarฤฑn yรผksek olduฤu dรถnemde satฤฑลta frene basarak olumsuz etkiyi en aza indirgemeye รงalฤฑลฤฑyoruz. Bunlar รถnรผmรผzdeki dรถnem iรงerisinde de saฤlฤฑklฤฑ bir ลekilde devam edecek. Zamanฤฑn ลartlarฤฑ neyi gerektiriyorsa ona uyum saฤlamaya รงalฤฑลฤฑyoruz. Kamunun bir etkisi olsaydฤฑ belki bu kadar hฤฑzlฤฑ hareket etme imkanฤฑmฤฑz olmazdฤฑ. Kamudan olumsuz hiรงbir etkilenmemiz sรถz konusu deฤil. รzel sektรถr anlayฤฑลฤฑyla daha pratik รงรถzรผmler รผreten uygulamalar gerรงekleลtiriyoruz.
โTEMEL HEDEFฤฐMฤฐZ YERLฤฐ VE MฤฐLLฤฐ PANCAR TOHUMU รRETMEK
Hakan Gรผldaฤ: Siz โsรผrdรผrรผlebilirlik ve akฤฑllฤฑ tarฤฑmโa vurgu yapan ลirketsiniz. Artฤฑk dijitalleลmeyle birlikte tarฤฑm da akฤฑllฤฑ tarฤฑm tarafฤฑna yรถneliyor. Halka arzdan elde edeceฤiniz gelirin bir kฤฑsmฤฑnฤฑ bu yรถnde Ar-Ge รงalฤฑลmalarฤฑna aktaracak mฤฑsฤฑnฤฑz?
Hรผseyin Akay: Kayseri ลeker sรผrdรผrรผlebilir ve modern tarฤฑm konusunda uygulamalar yapan bir ลirket. Sektรถrde ilk Ar-Ge merkezi kuran ลirket Kayseri ลekerโdir. Bu merkezi kurmamฤฑzdaki temel hedefimiz Tรผrkiye iรงin yerli ve milli pancar tohumunu geliลtirmekti. Bu Tรผrkiye aรงฤฑsฤฑndan รถnemli bir ihtiyaรง. Biz Avrupaโdan ลeker oranฤฑ itibariyle pancarda yรผzde on iki buรงuk gerideyiz. Aynฤฑ tohumu ektiฤimizde ton farkฤฑ da oluลuyor. Pancar maliyetleri sulama maliyetleri de artฤฑyor. Bizim dรผnyayla aynฤฑ dรผzeyde rekabet edebilmemiz iรงin kendi tohumumuzu รผretmemiz gerekiyor. รnรผmรผzdeki dรถrt beล sene iรงerisinde bunu inลallah gerรงekleลtireceฤiz. Bu ลekilde sektรถr iรงin devrim niteliฤinde bir adฤฑm atmฤฑล olacaฤฤฑz. Bu รงalฤฑลmalarฤฑmฤฑzฤฑ zaten sรผrdรผrdรผฤรผmรผz iรงin halka arzdan elde edeceฤimiz kaynaฤฤฑn bir kฤฑsmฤฑ elbette Ar-Geโye ayrฤฑlabilir. ลirketin geleceฤi ve karlฤฑlฤฑฤฤฑ aรงฤฑsฤฑndan bu en รถnemli unsurlardan bir tanesidir.
