TSPB tarafฤฑndan hazฤฑrlanan Tรผrkiye Sermaye Piyasasฤฑ 2019 Raporu’na gรถre, 2019 yฤฑlฤฑnda, yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑndaki yatฤฑrฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑ 125 bin kiลi artarak 3 milyon kiลiye yaklaลฤฑrken emeklilik fonlarฤฑnda yatฤฑrฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑ ise 11 milyon kiลiyi aลtฤฑ. Raporda ayrฤฑca, enflasyondaki dรผลรผล ve ekonominin toparlanmasฤฑyla yurtiรงi finansal piyasalarฤฑn da olumlu bir yฤฑl geรงirdiฤine dikkat รงekildi.
Tรผrkiye Sermaye Piyasalarฤฑ Birliฤi tarafฤฑndan hazฤฑrlanan Tรผrkiye Sermaye Piyasasฤฑ 2019 Raporu yayฤฑmlandฤฑ. Makroekonomi ve sermaye piyasalarฤฑnda 2019 yฤฑlฤฑnda yaลanan geliลmelerin ayrฤฑntฤฑlฤฑ bir ลekilde yer aldฤฑฤฤฑ Tรผrkiye Sermaye Piyasasฤฑ 2019 Raporu’na gรถre, ABD ile รin arasฤฑndaki ticaret gรถrรผลmeleri ve ฤฐngiltere’nin Avrupa Birliฤi’nden รงฤฑkmasฤฑna iliลkin belirsizliklere raฤmen 2019 kรผresel pay piyasalar aรงฤฑsฤฑndan, kรผresel finansal krizden bu yana en iyi performansฤฑn sergilendiฤi yฤฑl olduฤu belirtildi.
Raporda, geliลmiล ve geliลmekte olan รผlkelerin ลirket performanslarฤฑnฤฑ yansฤฑtan MSCI ACWI endeksinin geรงen yฤฑlฤฑ yรผzde 24 artฤฑลla, 2009 yฤฑlฤฑndan bu yana en yรผksek getiri seviyelerinde kapattฤฑฤฤฑ vurgulandฤฑ. Tรผrkiye finansal piyasalarฤฑnฤฑn ise enflasyonda yaลanan dรผลรผล ve ekonominin yeniden toparlanmaya baลlamasฤฑyla olumlu bir yฤฑl yaลadฤฑฤฤฑna dikkat รงekildi. Raporda 2019 yฤฑlฤฑnda, BIST-100 endeksinin yรผzde 25 yรผkseldiฤi, TCMB’nin faiz indirimlerinin de etkisiyle yฤฑlbaลฤฑnda yรผzde 20 seviyelerinde olan gรถsterge tahvil faizinin ise yฤฑlsonunda yรผzde 12’ye gerilediฤine dikkat รงekildi.
Raporda ayrฤฑca yurtiรงi pay senedi piyasasฤฑnฤฑn hฤฑzlฤฑ yรผkseliลine paralel olarak pay senedi yatฤฑrฤฑmlarฤฑna aฤฤฑrlฤฑk veren yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk yรผzde 40’lฤฑk performansla 2019’un en รงok getiri saฤlayan araรงlarฤฑ olduฤu da ifade edildi.
Halka aรงฤฑk ลirketlerin piyasa deฤeri yรผzde 39 arttฤฑ
Tรผrkiye Sermaye Piyasalarฤฑ Birliฤi tarafฤฑndan hazฤฑrlanan Tรผrkiye Sermaye Piyasasฤฑ 2019 raporuna gรถre, 2019 yฤฑlฤฑnda Borsa ฤฐstanbul’da iลlem gรถren ลirketlerin piyasa deฤeri yรผzde 39 artฤฑลla 1 trilyon TL’yi aลtฤฑ. Raporda, “Pay senetlerinde iลlem hacmi bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 7 artarak 2 trilyon TL seviyesinde gerรงekleลti. 6 adet ลirketin birincil halka arzฤฑnฤฑn gerรงekleลtiฤi Borsa ฤฐstanbul’da, 2019 yฤฑlฤฑ halka arz hasฤฑlatฤฑ 263 milyon TL’de kaldฤฑ. Bununla beraber halka aรงฤฑk ลirketler, 2019 yฤฑlฤฑnda bedelli sermaye artฤฑลฤฑ ile 6,5 milyar TL’lik yeni finansman saฤladฤฑ. Bรถylelikle birincil piyasa iลlemlerinde, halka arz ve sermaye artฤฑrฤฑmฤฑ vasฤฑtasฤฑyla 2019 yฤฑlฤฑnda toplam 6,7 milyar TL ลirketlere finansman saฤlandฤฑ. 2019 yฤฑlฤฑnda vadeli iลlem hacmi ise รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 14 artarak 1,4 trilyon TL oldu” denildi.
รzel sektรถr 206 milyar TL’lik tahvil ihraรง etti
รzel sektรถr tahvil ihraรงlarฤฑnฤฑn gรผรงlรผ bir ลekilde devam ettiฤinin belirtildiฤi raporda yer alan bilgilere gรถre, 2019 yฤฑlฤฑnda รถzel sektรถr tarafฤฑndan 206 milyar TL’lik tahvil ihraรง edilirken, รถzel sektรถr borรงlanma aracฤฑ stoku 2019 yฤฑlฤฑnda bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 26 artฤฑลla 77 milyar TL’yi buldu. Raporda, 2019 yฤฑlฤฑnda repo iลlem hacminin de รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 250’den fazla artarak 16,5 trilyon TL olduฤu bilgisi yer aldฤฑ.
Yatฤฑrฤฑm ve emeklilik fonlarฤฑnฤฑn toplam portfรถyรผ yรผzde 71 artฤฑลla 250 milyar TL’yi buldu
Faizlerin gerilemesiyle yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn kolektif yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑna yรถneldiฤine ve 2019’un yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑnฤฑn yฤฑlฤฑ olduฤuna dikkat รงekilen raporda ลunlara yer verildi “2019’da mevduat faizlerindeki gerileme para piyasasฤฑ fonlarฤฑna olan ilgiyi arttฤฑrdฤฑ ve para piyasasฤฑ yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑna toplam 21 milyar TL’lik giriล oldu. Alternatif getiri arayฤฑลฤฑndaki yatฤฑrฤฑmcฤฑlar nispeten daha รงeลitli yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑ iรงeren fonlara da raฤbet gรถsterdi. Nitelikli yatฤฑrฤฑmcฤฑlara yรถnelik olan serbest fonlara toplam 12 milyar TL’lik giriล olurken, bu fonlarฤฑn portfรถyรผ 3 kat artarak 22 milyar TL’ye yaklaลtฤฑ. Menkul kฤฑymet yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑnฤฑn portfรถyรผ yรผzde 137 bรผyรผyerek 114 milyar TL’ye ulaลtฤฑ. Son yฤฑllarda giderek yaygฤฑnlaลan gayrimenkul ve giriลim sermayesi yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑnฤฑn portfรถy bรผyรผklรผฤรผ de yรผzde 67 yรผkseliลle 8 milyar TL’ye ulaลtฤฑ. Yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑndaki bรผyรผmeye benzer ลekilde emeklilik yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑnฤฑn portfรถyรผ de yรผzde 37 artฤฑลla 128 milyar
TL’ye ulaลtฤฑ.”
Yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑna 125 bin yeni yatฤฑrฤฑmcฤฑ geldi, emeklilik fonlarฤฑnda yatฤฑrฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑ 11 milyon kiลiyi aลtฤฑ
Raporda yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑndaki yatฤฑrฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑnฤฑn bir รถnceki yฤฑla gรถre yaklaลฤฑk 125 bin kiลi artarak 3 milyon kiลiye yaklaลtฤฑฤฤฑ, 6 milyonu gรถnรผllรผ BES, 5.3 milyonu ise Otomatik Katฤฑlฤฑm Sistemi olmak รผzere emeklilik fonlarฤฑna 11.3 milyon kiลinin yatฤฑrฤฑm yaptฤฑฤฤฑ ifade ediliyor.
2019 yฤฑlฤฑnda borsa endeksi iyi bir performans gรถsterirken, yatฤฑrฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑnฤฑn 25 bin artarak 1,2 milyon kiลiye รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑn belirtildiฤi Tรผrkiye Sermaye Piyasasฤฑ 2019 raporunda ลunlara dikkat รงekildi “Endeksteki yรผkseliลe raฤmen yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn halka aรงฤฑk pay senetlerindeki payฤฑ รถnceki yฤฑla gรถre 4 puan azalarak yรผzde
61’e geriledi. Bu geliลmede hem yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn net satฤฑcฤฑ olmasฤฑ hem de kottan รงฤฑkan ลirketler etkili oldu. 10 yabancฤฑ ลirket ve 10 yabancฤฑ fon Borsa ฤฐstanbul’daki halka aรงฤฑk pay senetlerinin yรผzde 27’sini elinde tutuyor.”
TSPB tarafฤฑndan yapฤฑlan aรงฤฑklamada, bu oranฤฑn รถnceki yฤฑla gรถre 4 puan yรผkseldiฤi belirtiliyor.
Raporda yer alan bilgilere gรถre yerli bireyler pay senetlerinin yรผzde 19’unu elinde tutuyor. Bu tutarฤฑn yarฤฑsฤฑndan fazlasฤฑ pay senedi portfรถyรผ 1 milyon TL’nin รผzerinde olan 9 bin 232 yatฤฑrฤฑmcฤฑya ait. 1 milyon TL รผzerinde varlฤฑฤฤฑ olan yatฤฑrฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑ รถnceki yฤฑla gรถre dikkat รงekici ลekilde 3 bin 589 kiลi arttฤฑ. Yabancฤฑ tรผzel kiลilerin portfรถy bรผyรผklรผฤรผ รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 60 artarak 154 milyar TL’ye ulaลtฤฑ. Yabancฤฑ fonlarฤฑn bรผyรผklรผฤรผ ise yรผzde 26 artarak 135 milyar TL oldu. Yabancฤฑ tรผzel kiลilerin portfรถy bรผyรผklรผฤรผ 2007 yฤฑlฤฑndan beri ilk defa fonlarฤฑn bรผyรผklรผฤรผnรผ geรงti. Yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn pay senetlerini ortalama elde tutma sรผresi 133 gรผnden 140 gรผne รงฤฑkarken yerli yatฤฑrฤฑmcฤฑlarda bu sรผre 31 gรผnde kaldฤฑ.
Yurtiรงi tasarruflar 4,2 trilyon TL’ye ulaลtฤฑ
Yurtiรงi tasarruflara da yer verilen raporda, yurtiรงindeki toplam tasarruflarฤฑn 2019 sonunda รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 32 artarak 4,2 trilyon TL’ye ulaลtฤฑฤฤฑ belirtildi. Raporda, “Yurtiรงi tasarruflarda 2.6 trilyon TL ile en yรผksek paya sahip olan mevduatฤฑn payฤฑ รถnceki yฤฑla gรถre 3 puan azalarak yรผzde 61 oldu. Altฤฑn cinsinden mevduat รถnceki yฤฑlฤฑn iki katฤฑna รงฤฑkarak 82 milyar TL’ye ulaลtฤฑ. Dรถviz cinsi mevduat ise dolar cinsinden yรผzde 15 artarken, kurdaki artฤฑลฤฑn da etkisiyle yรผzde 29 bรผyรผyerek 1,2 trilyon TL oldu. Yurtiรงi yerleลiklerin toplam yatฤฑrฤฑmlarฤฑ yรผzde 33 artarak 3,6 trilyon TL oldu. Bu yatฤฑrฤฑmlarฤฑn yรผzde 66’sฤฑ mevduattan oluลuyor. Yurtiรงi yerleลiklerin pay senedi portfรถyรผ ise yรผzde 67 artarak 186 milyar TL seviyesine รงฤฑktฤฑ” denildi.
Yurtdฤฑลฤฑ yerleลiklerin Tรผrkiye’deki finansal yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn bir รถnceki yฤฑla gรถre dolar bazฤฑnda yรผzde 9, TL bazฤฑnda ise yรผzde 23 artarak 563 milyar TL’ye รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑn belirtildiฤi raporda, yurtdฤฑลฤฑ yerleลiklerin yatฤฑrฤฑmlarฤฑn 290 milyar TL’sinin pay senedi yatฤฑrฤฑmlarฤฑndan oluลtuฤuna dikkat รงekildi.
