Cumhurbaลkanฤฑ ve AK Parti Genel Baลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan, โDรผn son olarak Merkez Bankasฤฑ sรผrekli gรผndeme getirilen faiz artฤฑrฤฑmฤฑnฤฑ da รผstelik oldukรงa yรผksek bir oranla gerรงekleลtirdi. Diyor ya baฤฤฑmsฤฑzlฤฑk, hadi buyur baฤฤฑmsฤฑzlฤฑk. ลimdi bakalฤฑm baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑn neticesini gรถreceฤiz. ลu an ลahsen benim sabฤฑr safhamdฤฑr ve bu sabฤฑr
bir yere kadar. รรผnkรผ biz sรถmรผrรผ manivelalarฤฑna eyvallah edemeyiz. Sadece bir kur manivelasฤฑyla bir รผlke terbiye edilemez” dedi.
Cumhurbaลkanฤฑ ve AK Parti Genel Baลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan, partisinin Geniลletilmiล ฤฐl Baลkanlarฤฑ Toplantฤฑsฤฑ’na katฤฑldฤฑ. AK Parti Genel Merkezi’nde gerรงekleลen toplantฤฑda konuลan Erdoฤan, Tรผrkiyeโnin 24 Haziran seรงimlerini baลarฤฑyla geride bฤฑrakarak demokratik olgunluฤunu tรผm dรผnyaya bir kez daha gรถsterdiฤini vurgulayarak, โMilletimiz cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑnda ลahsฤฑma teveccรผh gรถstererek Mecliste de partimizi 1โinci parti yaparak tercihini bir kez daha istikrardan, gรผvenden, bรผyรผmeden, kalkฤฑnmadan yana kullanmฤฑลtฤฑr. Milletimize layฤฑk olabilmek iรงin hemen kabinemizi oluลturduk. 100 gรผnlรผk eylem programฤฑmฤฑzฤฑ ilan ederek kollarฤฑ sฤฑvayarak iลe baลladฤฑk. Orta Vadeli Program’la ve 2019-2023 stratejik planฤฑmฤฑzla ilgili hazฤฑrlฤฑklarฤฑmฤฑzฤฑ son sรผrat devam ettirdik. Yeni yรถnetim sistemimizin verdiฤi imkanlarฤฑ en iyi ลekilde kullanarak hedeflerimize doฤru adฤฑm adฤฑm yรผrรผme kararฤฑyla yola koyuldukโ ifadelerini kullandฤฑ.
โDรถvizin Aฤustos’ta bir anda 7 lira seviyesine kadar yรผkselmesi baลlฤฑ baลฤฑna bir ekonomik suikast giriลiminin delilidirโ
Seรงim รถncesi bir parรงa yรผkselen dรถviz kurunun makul bir seviyeye dรผลmesini veya en azฤฑndan yatay seyre geรงmesini beklediklerini ancak tam tersi bir durumla karลฤฑlaลtฤฑklarฤฑnฤฑ ifade eden Erdoฤan, โAmerikan yรถnetiminin รผlkemizle ilgili ardฤฑ ardฤฑna aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ olumsuz kararlar bahane edilerek Tรผrkiye ekonomisini hedef alan alรงak bir saldฤฑrฤฑ ile karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑk. Dรถviz kuru gece yarฤฑsฤฑ operasyonlarฤฑyla ne ekonomik gerekรงelerle ne de mantฤฑklฤฑ bir baลka sebeple izah edilemeyecek ลekilde yรผkseltildi. Aรงฤฑk konuลmak gerekirse yฤฑlbaลฤฑnda 3,8 olan, Mart baลฤฑnda yine bu durumu koruyan, Nisan baลฤฑnda yaklaลฤฑk 4 olan, Mayฤฑs baลฤฑnda 4,12 olan, Haziran’da seรงimlerin ertesi gรผnรผ
4,6โyฤฑ bulan dรถviz kurunun yรผkseliลini buraya kadar anlayabilirdik.
Seรงim รถncesinin belirsizlikleri sebebiyle bรถyle bir kฤฑpฤฑrdanma olabilir diye baktฤฑk. Buna karลฤฑlฤฑk daha sonraki geliลmeleri aynฤฑ hรผsnรผniyetle deฤerlendiremiyoruz. Temmuz ayฤฑ boyunca da aynฤฑ seviyelerde seyreden dรถvizin Aฤustos’ta bir anda 7 lira seviyesine kadar yรผkselmesi baลlฤฑ baลฤฑna bir ekonomik suikast giriลiminin delilidir. Aฤustos ayฤฑnda bu รผlkede ne siyasi istikrarsฤฑzlฤฑk yaลandฤฑ ne harp oldu ne afete maruz kalฤฑnฤฑ ne baลka herhangi bir fevkaladelik gรถrรผldรผ. Amerikan yรถnetiminin รผlkemizin egemenlik haklarฤฑna aรงฤฑkรงa saygฤฑsฤฑzlฤฑk olan taleplerine cevap vermedik diye bรถyle bir sonucun ortaya รงฤฑkmasฤฑ meselenin tamamen siyasi olduฤuna iลaret ediyorโ dedi.
โลu an ลahsen benim sabฤฑr safhamdฤฑr ve bu sabฤฑr bir yere kadarโ
Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan, konuลmasฤฑna ลรถyle devam etti:
โHer ลeyden รถnce ลunun bilinmesi lazฤฑm, Tรผrkiye bir hukuk devletidir, bir kabile devleti deฤildir. Tรผrkiye’nin yaลadฤฑฤฤฑ bu hadise dรผnyada artฤฑk hiรงbir รผlkenin siyasi ve ekonomik gรผvenliฤinin kalmadฤฑฤฤฑnฤฑn ifadesidir. Nitekim bu konuda Avrupa Birliฤi, รin, Rusya, Hindistan baลta olmak รผzere dรผnyanฤฑn pek รงok yerinden ciddi rahatsฤฑzlฤฑk iลaretleri gelmeye baลladฤฑ. รlkemize yรถnelik saldฤฑrฤฑ diฤerlerinden รงok daha sinsi รงok daha can sฤฑkฤฑcฤฑ รงok daha kasฤฑtlฤฑ bir ลekilde gerรงekleลti. ฤฐล ekonomi sฤฑnฤฑrlarฤฑnฤฑ aลtฤฑ ve Tรผrkiye’nin topyekun cezalandฤฑrฤฑlmasฤฑ boyutuna ulaลtฤฑ. Ekonomi yรถnetimimiz baลta olmak รผzere tรผm kurumlarฤฑmฤฑzda elimizdeki araรงlarฤฑ kullanarak bu saldฤฑrฤฑyฤฑ belirli bir noktada durdurduk. Bununla birlikte mรผcadelemiz her alanda amansฤฑz bir ลekilde sรผrรผyor. Maruz kaldฤฑฤฤฑmฤฑz saldฤฑrฤฑnฤฑn manivelasฤฑ kur gibi gรถzรผkse de asฤฑl kalฤฑcฤฑ darbeleri enflasyon ve faizler konusunda alฤฑyoruz. Bu sฤฑkฤฑntฤฑnฤฑn รงรถzรผmรผ iรงin ekonomi yรถnetimimiz kendi programฤฑnฤฑ uyguluyor. Fakat ลunu sรถylemem lazฤฑm, faizi yรถneticiler belirler ama enflasyonu yรถnetici belirlemez. Enflasyon faizin akฤฑลฤฑ ile oluลur. Bugรผne kadar Merkez Bankasฤฑ defalarca ลu 16 yฤฑllฤฑk baลbakanlฤฑk ve cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑm dรถneminde enflasyonu herkes aรงฤฑklamฤฑลtฤฑr. Ama hiรงbir kez enflasyon Merkez
Bankasฤฑnฤฑn aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ gibi gerรงekleลmemiลtir. Bakฤฑyorsunuz yฤฑl ortasฤฑnda Merkez Bankasฤฑ enflasyonu tekrar revize ediyor. รรงรผncรผ รงeyrekte tekrar revize ediyor. Niye? Madem biliyorsun bu iลi, faizi belirlerken tutuyor da enflasyonu aรงฤฑklarken niye tutmuyor? Bu gerรงekleri ลimdi Ekim ayฤฑnda da gรถreceฤiz. Dรผn son olarak Merkez Bankasฤฑ sรผrekli gรผndeme getirilen faiz artฤฑrฤฑmฤฑnฤฑ da รผstelik oldukรงa yรผksek bir oranla gerรงekleลtirdi. Diyor ya baฤฤฑmsฤฑzlฤฑk, hadi buyur
baฤฤฑmsฤฑzlฤฑk. ลimdi bakalฤฑm baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑn neticesini gรถreceฤiz. ลu an ลahsen benim sabฤฑr safhamdฤฑr ve bu sabฤฑr bir yere kadar. รรผnkรผ biz sรถmรผrรผ manivelalarฤฑna eyvallah edemeyiz. Sadece bir kur manivelasฤฑyla bir รผlke terbiye edilemez. Ben yatฤฑrฤฑmcฤฑma bakarฤฑm. Acaba benim yatฤฑrฤฑmcฤฑm yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ yapabiliyor mu? Finans kuruluลlarฤฑna gittiฤi zaman acaba kapฤฑdan onlara โbuyurun gelin yapฤฑlandฤฑralฤฑmโ diyorlar mฤฑ, yoksa kusura bakma mฤฑ diyorlar. ลu ana kadar hiรงbir zaman gelin bunu yapฤฑlandฤฑralฤฑm diye bir yaklaลฤฑm birkaรง bankanฤฑn dฤฑลฤฑnda yok. Bรถyle
olunca bizim giriลimcimiz, bizim yatฤฑrฤฑmcฤฑmฤฑz istenilen performansฤฑ ortaya koyabiliyor mu, rekabet piyasasฤฑnฤฑn iรงerisinde yer alabiliyor mu? Alamadฤฑฤฤฑ gibi รผretim yapabiliyor mu?โ
โHazine ve Maliye Bakanlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑn tรผm birimleriyle bu kontrol mekanizmalarฤฑnฤฑ รงok iyi รงalฤฑลtฤฑrmasฤฑ lazฤฑmโ
โBir รผlkenin kalkฤฑnmasฤฑ รผretim, รผretim, รผretimdirโ diyen Erdoฤan, โรretim durduฤu anda รงarklar iลlemediฤi anda her ลey durur. Finans kuruluลlarฤฑnฤฑn iลi ne? Bu รผretim รงarkฤฑnฤฑ dรถndรผrmektir. ลunu bileceฤiz ki, tabi ki finans kuruluลlarฤฑna ihtiyacฤฑmฤฑz var. Tabii ki onlarsฤฑz bir ekonomi dรผลรผnemeyiz. Ama ลunu da bilmemiz lazฤฑm, finans kuruluลlarฤฑnฤฑn ayakta kalฤฑลฤฑ da รถzellikle bizim reel ekonominin, yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn gรผรงlรผ olmasฤฑna baฤlฤฑdฤฑr. Onlarฤฑn ayakta kalฤฑลฤฑna baฤlฤฑdฤฑr. Biz o tulumbaya suyu koymamฤฑz lazฤฑm ki tulumbadan su gelsin. Tulumbadan su gelmediฤi zaman susuz kalฤฑrsฤฑnโ ลeklinde konuลtu.
Faiz meselesine bakฤฑลฤฑnฤฑ defalarca paylaลtฤฑฤฤฑnฤฑ anlatan Erdoฤan, en son dรผn Tรผrkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu Genel Kurulunda gรถrรผลlerini tekraren ifade ettiฤini belirtti. Erdoฤan, โฤฐลte buradan hemen ลรถyle gazฤฑ alan bastฤฑrฤฑp gidiyor. รnรผne gelen bakฤฑyorsun zam รผstรผne zam yapฤฑyor. Faizle iliลkisi olsun olmasฤฑn o fฤฑrsatฤฑ yakalฤฑyor ya oradan giriyor. Onun iรงin burada รถzellikle de Hazine ve Maliye Bakanlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑn tรผm birimleriyle bu kontrol mekanizmalarฤฑnฤฑ รงok iyi รงalฤฑลtฤฑrmasฤฑ lazฤฑm. ฤฐlgili bakanlฤฑklarฤฑmฤฑzฤฑn bu konuda bunu รงok iyi รงalฤฑลtฤฑrmasฤฑ lazฤฑm. Bu suistimalleri yapanlara da gereken dersi vermemiz lazฤฑm .Yeter ki enflasyonu, dรถviz kurunu ve piyasa faizlerini
kontrol altฤฑna alabileceฤimiz bir iklime kavuลabilelim. Geliลmeleri takip ediyoruz, bekleyip gรถreceฤizโ aรงฤฑklamasฤฑnda bulundu.
โKim ki dรถviz talep ediyor hemen ilgili merciye bunlar ลikayet edilmeliโ
Baลka pek รงok tedbiri de hayata geรงirdiklerini aktaran Erdoฤan, โBunlardan biri de dรผn Resmi Gazete’de yayฤฑnlanan 85 numaralฤฑ Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ kararฤฑdฤฑr. Bu kararla menkul ve gayrimenkul alฤฑm, satฤฑm, kiralama hizmet ve eser sรถzleลmesi gibi tรผm iลlemlerde รถdeme yรผkรผmlรผlรผklerinin artฤฑk kendi paramฤฑz ile yapฤฑlmasฤฑnฤฑ zorunlu hale getirdik. Artฤฑk Tรผrk lirasฤฑ yerli ve milli para. Kim ki dรถviz talep ediyor hemen ilgili merciye bunlar ลikayet edilmeli. Gereฤi neyse
bunun gereฤini yaparฤฑz. Burasฤฑ Tรผrkiye, Tรผrkiyeโde de Tรผrk lirasฤฑ bu noktada geรงerlidir. Uzun sรผredir ลikayet konusu olan dรถvizle kira รถdemesi sorununu ortadan kaldฤฑrdฤฑk. Bunlar รถyle iลlemler yapฤฑyor ki kirayฤฑ dรถvizle alฤฑyor personele Tรผrk lirasฤฑ รถdรผyor. Sen elektrik parasฤฑnฤฑ dรถvizle mi รถdรผyorsun, su parasฤฑnฤฑ dรถvizle mi รถdรผyorsun? Hepsi
TL ama gel gรถr kira dolar. รyle 25 kuruลa simit yok. Gereฤi neyse bu yapฤฑlacak. Kamuda tasarrufa yรถnelik รงok รถnemli adฤฑmlarda attฤฑk. Cari harcamalardan yatฤฑrฤฑmlara kadar her alanda kamu mali dengesine katkฤฑ saฤlayacak tedbirler aldฤฑk. Bakanlฤฑklar birleลti bu vesileyle tabi 25-26 olan bakanlฤฑk sayฤฑsฤฑ ile 16’ya dรผลรผnce ลimdi elimizde ciddi
manada binalarฤฑmฤฑz var Kirada olan yerler vardฤฑ. Bรผtรผn bu kirada olan yerleri bakanlฤฑklarฤฑmฤฑz artฤฑk oralarฤฑ boลaltฤฑyor ve ลimdi kendimize ait olan yerlere geรงmek suretiyle bu รถdediฤimiz kiralardan da kurtularak รงok ciddi bir tasarrufa inลallah kamuda gitmiล oluyoruz. Kamu araรงlarฤฑnฤฑ hem nitelik hem kullanฤฑmฤฑ bakฤฑmฤฑndan onlarฤฑ da
sฤฑnฤฑrlandฤฑrdฤฑk. Personel alฤฑmฤฑnฤฑ da emekli olan personel sayฤฑsฤฑna yakฤฑn bir seviyeye รงekiyoruz. Yatฤฑrฤฑmlarฤฑ da gรผncellemeye aldฤฑk bitim noktasฤฑna gelenlerle bitmeye uzak olanlar sฤฑralamasฤฑnda ona gรถre yatฤฑrฤฑmlarฤฑmฤฑzฤฑ inลallah planlayฤฑp hฤฑzlandฤฑracaฤฤฑz. Sฤฑfฤฑrdan bir yatฤฑrฤฑm ลu anda dรผลรผnmรผyoruz. Olmazsa olmaz fevkaladeliฤi olan yatฤฑrฤฑmlar olabilir ayrฤฑ bir konu. Ama bunun dฤฑลฤฑnda baลlayacaฤฤฑz nereye kadar gelmiล yรผzde 90โa kadar gelmiล bunu bitireceฤiz, 80’e kadar gelmiล bitireceฤiz, 70’e kadar gelmiล bunlarฤฑ bitireceฤiz. Burada mรผteahhit firmalarฤฑmฤฑzฤฑ da maฤdur etmeyeceฤiz. Tรผm bakanlฤฑklarฤฑmฤฑz bu ilke รงerรงevesinde ellerindeki yatฤฑrฤฑm stoklarฤฑnฤฑ gรถzden geรงirecek รถncelik sฤฑralamasฤฑ yaparak รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑ yรผrรผtecek.
Hazinemiz kamuya ilave gelir saฤlayacak. Altฤฑn ve avro tahvilleriyle kira sertifikalarฤฑ gibi yeni araรงlarฤฑnฤฑ devreye soktu. Buradan tรผm vatandaลlarฤฑmฤฑzฤฑ รถzellikle Avrupaโda ve diฤer รผlkelerde yaลayan kardeลlerimizi bu imkanlarฤฑ deฤerlendirmeye davet ediyorum. Yurt dฤฑลฤฑndan alternatif kaynak geliลtirme รงalฤฑลmalarฤฑmฤฑzda tรผm hฤฑzฤฑyla sรผrรผyor. รlkemizin bu sรผreci sรผratle geride bฤฑrakmasฤฑ iรงin kamunun รงabalarฤฑ yanฤฑnda รถzel sektรถrรผmรผzรผn ve milletimizin desteฤine de ihtiyacฤฑmฤฑz varโ diye konuลtu.
“Bu stokรงuluk Tรผrkiye’de benim normal esnafฤฑmฤฑ ne yapฤฑyor, ciddi manada sฤฑkฤฑntฤฑya dรผลรผrรผyor”
Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan, ลunlarฤฑ kaydetti:
โHer ลeyden รถnce ihracat ve ithalatla uฤraลmayan hiรง kimsenin dรถvizle iลi olmamalฤฑdฤฑr. Vatandaลlarฤฑma sesleniyorum, lรผtfen paramฤฑza paranฤฑza gรผvenin. Tรผm tasarruflarฤฑn dรถvizden Tรผrk Lirasฤฑna ve kendi paramฤฑzla deฤer biรงilen finans araรงlarฤฑna yรถnlendirilmesi gerekli. Yastฤฑk altฤฑ diye tabir edilen sistem dฤฑลฤฑ tasarruflarฤฑn sรผratle
bankalar, faizsiz finans kuruluลlarฤฑ ve diฤer yollarla ekonomiye kazandฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ bekliyoruz. รzel sektรถrรผmรผz รผretimden ve yatฤฑrฤฑmdan asla vazgeรงmemelidir. Hatta ihracata dรถnรผk รผretim ve yatฤฑrฤฑm iรงin tam zamanฤฑdฤฑr. Tรผrkiye’ye dรถviz kuru รผzerinden vurmak isteyenlere cevabฤฑmฤฑzฤฑ kurun geldiฤi seviyenin avantajlarฤฑnฤฑ ihracatฤฑmฤฑza ve
bununla baฤlantฤฑlฤฑ olarak รผretime, istihdama yansฤฑtarak bu cevabฤฑ vermeliyiz. Birileri fฤฑrsattan istifade ile milletimizin kafasฤฑnฤฑ bulandฤฑrmak moralini bozmak iรงin bir sรผrรผ yalan yanlฤฑล haber ortalฤฑฤa yaฤฤฑyor. Bu ara biliyorsunuz bol miktarda stokรงular รงฤฑktฤฑ. Bu stokรงulara gereken cevabฤฑ gerek ฤฐรงiลleri Bakanlฤฑฤฤฑmฤฑz gerek Hazine Maliye buralara verecek. Buralara baskฤฑnlar yapmak suretiyle โsen stokรงuluk mu yapฤฑyorsun gel bakalฤฑm bunun bedelini รถde.โ Bunlara bunun fฤฑrsatฤฑnฤฑ vermeyeceฤiz. รรผnkรผ bu stokรงuluk Tรผrkiye’de benim normal esnafฤฑmฤฑ ne yapฤฑyor ciddi manada sฤฑkฤฑntฤฑya dรผลรผrรผyor.โ
