ฤฐtalya’da son aลamasฤฑna gelinen hรผkรผmet kurma รงalฤฑลmalarฤฑ, Cumhurbaลkanฤฑ Sergio Mattarella’nฤฑn euro karลฤฑtlฤฑฤฤฑyla bilinen ekonomi bakanฤฑ adayฤฑnฤฑ veto etmesi รผzerine รงรถktรผ.
ฤฐktidara gelmek รผzereyken Mattarella’nun vetosu ile karลฤฑlaลan 5 Yฤฑldฤฑz Hareketi ve Lig partileri duruma sert tepki gรถsterirken, Cumhurbaลkanฤฑnฤฑn azledilmesi ve yeniden seรงimlere gidilmesi talepleri dahi dile getiriliyor.
ฤฐtalya anayasasฤฑna gรถre cumhurbaลkanฤฑnฤฑn hรผkรผmet รผyelerini veto etme hakkฤฑ bulunuyor.
ฤฐtalyan basฤฑnฤฑ ise devletin zirvesinde yaลanan gerilimi “gรถrรผlmemiล bir kriz” diye tanฤฑmlฤฑyor.
Kriz adฤฑm adฤฑm nasฤฑl geliลti?
Avrupa Birliฤi’ne ลรผpheyle yaklaลan, sistem karลฤฑtฤฑ, popรผlist 5 Yฤฑldฤฑz Hareketi ve Lig partileri, 4 Mart’ta yapฤฑlan genel seรงimlerden yaklaลฤฑk 2.5 ay sonra bir koalisyon hรผkรผmeti kurmak รผzere anlaลmฤฑลtฤฑ.
“Deฤiลim hรผkรผmeti” olarak adlandฤฑrฤฑlan koalisyonun baลbakan adayฤฑ hukuk profesรถrรผ Giuseppe Conte olmuลtu. Cumhurbaลkanฤฑ Sergio Mattarella’nฤฑn geรงen รarลamba gรผnรผ hรผkรผmeti kurma gรถrevini verdiฤi Conte’nin, bakanlar kurulu listesini hazฤฑrlayarak Cumhurbaลkanฤฑnฤฑn onayฤฑna sunmasฤฑ, ardฤฑndan da parlamentodan gรผvenoyu alarak bu hafta iรงinde gรถreve baลlamasฤฑ bekleniyordu.
Ancak koalisyon ortaklarฤฑ ile Cumhurbaลkanฤฑ Mattarella arasฤฑnda ekonomi bakanฤฑ konusunda yaลanan anlaลmazlฤฑk yรผzรผnden hรผkรผmet kurma gรถrรผลmeleri รงรถktรผ. Giuseppe Conte Pazar akลamฤฑ hรผkรผmeti kurma gรถrevini iade etti.
Cumhurbaลkanฤฑ Mattarella, popรผlist koalisyonun ekonomi bakanฤฑ adayฤฑ Paolo Savona ismini veto etme kararฤฑ ile ilgili olarak, “(Ekonomi Bakanlฤฑฤฤฑ’na) ฤฐtalya’nฤฑn euro’dan รงฤฑkmasฤฑna neden olabilecek bir รงizginin destekรงisi olarak gรถrรผlmeyen bir ismin getirilmesini istedim.” aรงฤฑklamasฤฑnฤฑ yaptฤฑ.
81 yaลฤฑndaki ekonomist ve politikacฤฑ Paolo Savona, geรงmiลte ฤฐtalya Merkez Bankasฤฑ ve Sanayiciler Konfederasyonu’nda yรถneticilik yapmฤฑล, 1990’larda Sanayi Bakanlฤฑฤฤฑ gรถrevinde bulunmuล, 2005-2006’da da Berlusconi hรผkรผmetinde yer almฤฑลtฤฑ.
Savona, Maastricht Antlaลmasฤฑ ve AB’nin ortak para birimi euro’ya yรถnelik sert eleลtirileriyle tanฤฑnฤฑyor.
ฤฐtalyan basฤฑnฤฑ Savona’nฤฑn ekonomi bakanlฤฑฤฤฑna getirilme ihtimalinin AB kurumlarฤฑ ve Almanya’nฤฑn tepkisini รงektiฤini vurguluyor, Lig lideri Matteo Salvini baลta olmak รผzere “deฤiลim hรผkรผmetini” kurmak isteyen koalisyon ortaklarฤฑ ise Savona isminde ฤฑsrar ediyordu.
ฤฐtalyan basฤฑnฤฑ yaลanan gerilimi “en dramatik kriz”, “benzeri gรถrรผlmemiล kurumsal kriz” gibi ifadelerle tanฤฑmlฤฑyor.
Cumhurbaลkanฤฑ’nฤฑn azledilmesi talebi
5 Yฤฑldฤฑz Hareketi siyasi lideri Luigi Di Maio, Cumhurbaลkanฤฑ Mattarella’nฤฑn “akฤฑl almaz bir karar” aldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi ve “halkฤฑn tepkisini รถnlemek iรงin” cumhurbaลkanฤฑnฤฑn azledilmesi gerektiฤini savundu. Di Maio, yeniden seรงimlere gidilmesini de istedi.
ฤฐtalya’da “bรผyรผk bir demokrasi sorunu” yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Di Maio, “Bugรผn 5 Yฤฑldฤฑz Hareketi ve Lig, parlamentoda รงoฤunluฤa sahip. Hรผkรผmet kurmaya hazฤฑrdฤฑk ama bize ‘olmaz’ dediler. O zaman aรงฤฑkรงa sรถyleyelim: Bu รผlkede seรงim yapmak anlamsฤฑz, nihayetinde hรผkรผmete rating kurumlarฤฑ karar veriyor, finans ve bankacฤฑlฤฑk lobileri karar veriyor” diye tepki gรถsterdi.
Lig lideri Matteo Salvini de Cumhurbaลkanฤฑ Mattarella’nฤฑn AB’den gelen baskฤฑlar nedeniyle veto uyguladฤฑฤฤฑnฤฑ iddia ederek “ฤฐtalya kimsenin kolonisi deฤil; Almanlarฤฑn, Fransฤฑzlarฤฑn, finans dรผnyasฤฑnฤฑn kรถlesi deฤiliz” dedi. Salvini de yeniden seรงimlere gidilmesi รงaฤrฤฑsฤฑ yaptฤฑ.
Lig’in Senato Grup Baลkanฤฑ Gian Marco Centinaio da Cumhurbaลkanฤฑnฤฑ “demokrasiye saldฤฑrฤฑda bulunmakla” suรงladฤฑ.
Cumhurbaลkanฤฑ Sergio Mattarella ise bundan sonra nasฤฑl bir yol izleyeceฤini “gelecek saatlerde” aรงฤฑklayacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Mattarella, IMF Tรผrkiye Masasฤฑ eski ลefi Carlo Cottarelli’yi yarฤฑn cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑna รงaฤฤฑrdฤฑ.
Mattarella’nฤฑn Cottarelli’ye bir teknokratlar hรผkรผmeti kurma gรถrevi verebileceฤi belirtiliyor. BBC Tรผrkรงe
