รarลamba gรผnรผ 4.1934 ile tรผm zamanlarฤฑn en yรผksek dรผzeyini gรถren dolar, lira karลฤฑsฤฑnda yฤฑlbaลฤฑndan bu yana yรผzde 9’un รผzerinde deฤer kazandฤฑ.
Yฤฑlbaลฤฑndan bu yana yรผzde 11 deฤerlenen euro da 5 TL’nin รผzerinde iลlem gรถrmeyi sรผrdรผrรผrken, sterlin de 5.90 dรผzeylerinde seyrediyor.
Bu hafta iรงerisinde jeopolitik risklerin artmasฤฑ nedeniyle yalnฤฑzca lira deฤil, geliลmekte olan รผlke para birimlerinin neredeyse tamamฤฑ deฤer kaybetti.
Ancak piyasa oyuncularฤฑ, Tรผrkiye’ye รถzgรผ bazฤฑ riskler nedeniyle liranฤฑn en fazla deฤer kaybeden para birimleri arasฤฑnda olduฤunu sรถylรผyor.
Liradaki dรผลรผลรผn arkasฤฑndaki nedenleri derledik:
Dฤฑล etkenler
Dรผnya piyasalarฤฑ bir sรผredir ABD ile รin arasฤฑnda beliren ticaret savaลฤฑ ihtimalinden dolayฤฑ aลaฤฤฑ yรถnlรผ baskฤฑ altฤฑnda bulunuyordu.
Ancak son dรถnemlerde, Suriye’de gerรงek bir savaล รงฤฑkma ihtimali negatif baskฤฑyฤฑ daha da artฤฑrdฤฑ.
Suriye’de baลkent ลam yakฤฑnlarฤฑndaki cihatรงฤฑ gruplarฤฑn kontrolรผ altฤฑnda bulunan Duma bรถlgesine yรถnelik ordunun kimyasal saldฤฑrฤฑ dรผzenlediฤi yรถnรผndeki iddialar bu รผlkeye bir dฤฑล mรผdahale olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ gรผndeme getirdi.
ABD, Suriye’yi vurabileceฤi yรถnรผnde aรงฤฑklamalar yaparken, Rusya da atฤฑlacak fรผzeleri havada imha etme vaadinde bulundu.
Piyasanฤฑn da bu hafta iรงerisinde Suriye konusunda gelen her aรงฤฑklamaya karลฤฑ hassasiyeti oldukรงa yรผkseldi.
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn รarลamba gรผnรผ “Hazฤฑrlan Rusya, fรผzeler geliyor” dediฤi Twitter mesajฤฑnฤฑn ardฤฑndan euro, dolar ve sterlin, Tรผrk lirasฤฑ karลฤฑsฤฑnda tarihi rekorlarฤฑnฤฑ yeniledi.
Tรผrkiye’nin Suriye’ye yakฤฑnlฤฑฤฤฑ ve olasฤฑ bir mรผdahaleden en รงok etkilenecek รผlkelerden birisi olmasฤฑnฤฑn da mevcut riskleri daha da kรถtรผleลtiren bir etken olarak gรถsteriliyor.
Tรผrkiye’de aลฤฑrฤฑ ฤฑsฤฑnma korkusu
Tรผrk lirasฤฑnฤฑn diฤer geliลmekte olan รผlke para birimlerine gรถre daha fazla deฤer kaybetmesine neden olan iรง gerekรงelerin baลฤฑnda ekonominin aลฤฑrฤฑ ฤฑsฤฑnma endiลesi geliyor.
Aลฤฑrฤฑ ฤฑsฤฑnma, hem enflasyonun hem de bรผyรผmenin yรผksek olduฤu ekonomik durumlar iรงin kullanฤฑlan bir ifade.
Son aรงฤฑklanan verilere gรถre, Mart ayฤฑnda yฤฑllฤฑk bazda enflasyon yรผzde 10,23 ile รงift haneli sayฤฑlara ulaลtฤฑ.
Tรผrk ekonomisi, aynฤฑ zamanda 2017 yฤฑlฤฑnda yรผzde 7,4 ile 2013’ten bu yana en yรผksek bรผyรผme oranฤฑnฤฑ kaydetti.
Faiz artฤฑrฤฑm beklentisi
Piyasa oyuncularฤฑ ve ekonomi uzmanlarฤฑ, mevcut koลullar altฤฑnda faiz artฤฑrฤฑlmasฤฑ gerektiฤini savunuyor.
Bu nedenle Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn Para Politikasฤฑ Kurulu’nun (PPK) 25 Nisan’daki toplantฤฑsฤฑ yakฤฑndan izleniyor.
Merkez Bankasฤฑ ลu ana kadar gรถsterge faizleri deฤiลtirmeden farklฤฑ araรงlardaki oranlarฤฑ artฤฑrarak “รถrtรผlรผ artฤฑrฤฑmlara” gitmeyi tercih etti.
Capital Economics’ten geliลmekte olan piyasalar kฤฑdemli ekonomisti William Jackson, “Geรงmiลteki benzer durumlarda PPK’nฤฑn para politikasฤฑnda sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmaya gitmemesi halinde liradaki dรผลรผลรผn daha da hฤฑzlandฤฑฤฤฑ ve bu kararฤฑn hemen ardฤฑndan politika yapฤฑcฤฑlarฤฑn olaฤanรผstรผ toplanฤฑp faiz artฤฑrฤฑmฤฑna gitmek zorunda kaldฤฑฤฤฑ gรถrรผldรผ” dedi.
Merkez Bankasฤฑ’na siyasi baskฤฑ izlenimi
Piyasa oyuncularฤฑnฤฑn en รถnemli kaygฤฑlarฤฑnฤฑ baลฤฑnda hรผkรผmetin Merkez Bankasฤฑ รผzerinde siyasi etki kurduฤu endiลesi geliyor.
Londra’da bulunan Rabobank’ฤฑn stratejisti Piotr Matys, Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn liradaki deฤer kaybฤฑnฤฑ durdurabilecek ya da en azฤฑndan yavaลlatabilecek durumda olduฤunu sรถyledi.
Bloomberg’e konuลan Matys, “Bununla birlikte piyasa oyuncularฤฑ, mevcut koลullar altฤฑnda Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ Murat รetinkaya’nฤฑn faiz artฤฑrma konusunda รงok da geniล bir hareket alanฤฑ olmadฤฑฤฤฑnฤฑ iyi biliyor” dedi.
Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan, yatฤฑrฤฑmcฤฑ รงekebilmek iรงin faizlerin dรผลรผrรผlmesi gerektiฤini savunuyor ve faiz artฤฑrฤฑmฤฑna karลฤฑ olduฤunu sฤฑklฤฑkla ifade ediyor.
Dฤฑล finansman ihtiyacฤฑ
Tรผrk ekonomisinin kฤฑrฤฑlganlฤฑฤฤฑnฤฑ artฤฑran bir diฤer etken de dฤฑล finansman ihtiyacฤฑnฤฑn giderek artฤฑล gรถstermesi.
Son aรงฤฑklanan รถdemeler dengesi verilerine gรถre, cari iลlemler aรงฤฑฤฤฑ ลubat ayฤฑnda 4,152 milyar dolara ulaลarak rekor kฤฑrdฤฑ.
Rekor dรผzeydeki cari iลlemler aรงฤฑฤฤฑnฤฑn finansmanฤฑnda รถzellikle sฤฑcak para giriลi รถnemli rol oynuyor.
Ancak mevcut koลullar altฤฑnda yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn Tรผrkiye’den รงฤฑkmasฤฑ finansmanla ilgili kaygฤฑlarฤฑn da artmasฤฑna neden oluyor. BBC Tรผrkรงe
