Halk Yatฤฑrฤฑm Araลtฤฑrma Direktรถrรผ Banu Kฤฑvci Tokalฤฑ, yฤฑllฤฑk dฤฑล ticaret aรงฤฑฤฤฑnฤฑn dรผลรผk bazฤฑn etkisiyle yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda geniลleme yรถnรผnde kalmasฤฑnฤฑ beklediฤini belirterek, “Gerek enerji maliyetindeki artฤฑลฤฑn ฤฑlฤฑmlฤฑ gรถrรผnรผmรผ gerekse de altฤฑn ithalatฤฑ ve iรง talepte geรงen yฤฑla gรถre beklenen daha ฤฑlฤฑmlฤฑ seyir doฤrultusunda, ikinci yarฤฑda yavaลlama beklentimizi koruyoruz.” dedi.
Halk Yatฤฑrฤฑm Araลtฤฑrma Direktรถrรผ Banu Kฤฑvci Tokalฤฑ, AA muhabirine dฤฑล ticaret verilerine iliลkin yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede, ลubat ayฤฑnda dฤฑล ticaret aรงฤฑฤฤฑnฤฑn 5,8 milyar dolara gerilemesine karลฤฑn geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑnda aรงฤฑฤฤฑn 3,7 milyar dolar dรผzeyinde kalmฤฑล olmasฤฑndan dolayฤฑ yฤฑllฤฑk aรงฤฑktaki yรผkseliลin devam ettiฤini sรถyledi.
2017’nin ilk yarฤฑsฤฑ sonunda 59 milyar dolarฤฑn altฤฑna kadar inen 12 aylฤฑk dฤฑล ticaret aรงฤฑฤฤฑnฤฑn takip eden dรถnemde yรผkseliล trendiyle bu yฤฑlฤฑn ลubat sonunda 83,5 milyar dolara ulaลtฤฑฤฤฑna dikkati รงeken Tokalฤฑ, “Yฤฑllฤฑk aรงฤฑฤฤฑn, dรผลรผk bazฤฑn etkisiyle yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda geniลleme yรถnรผnde kalmasฤฑnฤฑ beklemekle birlikte, gerek enerji maliyetindeki artฤฑลฤฑn ฤฑlฤฑmlฤฑ gรถrรผnรผmรผ gerekse de altฤฑn ithalatฤฑ ve iรง talepte geรงen yฤฑla gรถre beklenen daha ฤฑlฤฑmlฤฑ seyir doฤrultusunda, ikinci yarฤฑda yavaลlama beklentimizi koruyoruz.” diye konuลtu.
Tokalฤฑ, aralฤฑk ve ocak aylarฤฑnda sฤฑrasฤฑyla 1,9 milyar, 2,3 milyar dolar olan altฤฑn ithalatฤฑnฤฑn ลubat ayฤฑnda 1 milyar dolara gerilediฤini ifade eden Tokalฤฑ, 12 aylฤฑk rakamda da artฤฑลฤฑn yavaลlama kaydettiฤini vurguladฤฑ.
Benzer ลekilde enerji ithalatฤฑnฤฑn da aynฤฑ dรถnemlerde 3,6-3,9 milyar dolar bandฤฑndan 3,3 milyar dolara gerilediฤini dile getiren Tokalฤฑ, yฤฑllฤฑk miktardaki artฤฑลฤฑn da son iki aydฤฑr hฤฑz kestiฤini kaydetti.
Tokalฤฑ, ลรถyle devam etti:
“Sรถz konusu iki kritik gรถstergedeki ฤฑlฤฑmlฤฑ seyrin korunmasฤฑ durumunda, dฤฑล aรงฤฑkta gรถzlenen artฤฑลฤฑn daha makul boyutta devam edebileceฤini sรถyleyebiliriz. Diฤer taraftan, altฤฑn ve enerji hariรง dฤฑล aรงฤฑktaki artฤฑล eฤiliminin de korunmasฤฑ, gรผรงlรผ bรผyรผmenin yansฤฑmasฤฑ olarak daha kalฤฑcฤฑ bir tablo sunuyor. Ancak, ลubat ayฤฑnda 12 aylฤฑk รงekirdek aรงฤฑktaki artฤฑลฤฑn bir miktar ivme kaybettiฤini de gรถzlemliyoruz. Geรงen yฤฑlฤฑn ortasฤฑnda sรถz konusu kritik gรถsterge 26,5 milyar dolar dรผzeyine kadar gerilemiลti.”
“AB’YE EURO BAZLI ฤฐHRACATTA ฤฐYฤฐLEลME VAR”
Banu Kฤฑvci Tokalฤฑ, ลubat dฤฑล ticaret verilerinin detaylarฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda ihracatฤฑn artฤฑล hฤฑzฤฑnฤฑ korumasฤฑ ve ithalatฤฑn kฤฑsmen yavaลlamasฤฑyla, ihracatฤฑn ithalatฤฑ karลฤฑlama oranฤฑnฤฑn yรผzde 69,6’ya yรผkseldiฤini belirtti.
Altฤฑn ve enerji hariรง ihracat/ithalat oranฤฑnฤฑn 2016’da yรผzde 79,4’ten, 2017’de yรผzde 81,1’e รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ, bu yฤฑlฤฑn iki aylฤฑk dรถneminde de yรผzde 82,5’e yรผkseliลini gรผรงlendirdiฤini ifade eden Tokalฤฑ, AB’ye euro bazlฤฑ ihracatta 12 aylฤฑk verilerde ลubatta hafif iyileลmenin dikkati รงektiฤini sรถyledi.
Tokalฤฑ, ลubat dฤฑล ticaret verileri doฤrultusunda, yฤฑllฤฑk cari aรงฤฑฤฤฑn 53 milyar dolarฤฑ civarฤฑna รงฤฑkacaฤฤฑnฤฑ tahmin ettiฤini dile getirdi.
“AB’YE ฤฐHRACAT YรZDE 23,8 ARTTI”
AA Finans Analisti ve Ekonomist Haluk Bรผrรผmcekรงi de dฤฑล ticaret aรงฤฑฤฤฑnฤฑn ลubat ayฤฑnda 5,76 milyar dolar ile geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑnฤฑn รผzerinde gerรงekleลtiฤini belirtti.
AB’ye yapฤฑlan ihracatฤฑn ลubatta geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑna gรถre yรผzde 23,8 artarak 6,8 milyar dolara yรผkseldiฤini sรถyleyen Bรผrรผmcekรงi, “Son 12 aylฤฑk dฤฑล ticaret aรงฤฑฤฤฑ 83,6 milyar dolar ile 2014 Aralฤฑk’tan bu yana gรถrรผlen en yรผksek seviyeye ulaลtฤฑ. Yeni Orta Vadei Program’da (OVP) dฤฑล ticaret aรงฤฑฤฤฑnฤฑn bu yฤฑlฤฑ 68,0 milyar dolar dรผzeyinde kapatacaฤฤฑ รถngรถrรผlรผyor. Ancak bu tahmin bu yฤฑl ekim ayฤฑnda bรผyรผk revizyona uฤrayacak gibi duruyor.” dedi.
Bรผrรผmcekรงi, ithalat alt gruplarฤฑndan gelen sinyallerin yatฤฑrฤฑmlar, รผretim ve iรง talep aรงฤฑsฤฑndan olumlu bir tablo รงizdiฤini vurguladฤฑ.
Sermaye malฤฑ ithalatฤฑnฤฑn รถnceki 7 ayda olduฤu gibi yฤฑllฤฑk bazda yรผkseldiฤini, artฤฑล hฤฑzฤฑnฤฑn ise yavaลladฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Bรผrรผmcekรงi, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Tรผketim malฤฑ ithalatฤฑ da yรผzde 9,7 ile yavaลlarken, ara malฤฑ ithalatฤฑ ise รถnceki aylarda olduฤu gibi enerji ve altฤฑn ithalatฤฑndaki yรผkseliล nedeniyle yรผzde 23,2 oranฤฑnda artฤฑล gรถsterdi. รte yandan, sanayi รผretimi aรงฤฑsฤฑndan รถncรผ olduฤunu dรผลรผndรผฤรผmรผz enerji ve altฤฑn hariรง ara malฤฑ ithalatฤฑ (euro bazฤฑnda) รถnceki aya gรถre gerilerken, yฤฑllฤฑk bazda artฤฑลฤฑ (yรผzde 9,2) da yavaลladฤฑ. Bu durum, ลubat ayฤฑ sanayi รผretimi arฤฑndฤฑrฤฑlmamฤฑล yฤฑllฤฑk deฤiลimi รถn tahminimiz (yรผzde 8-9 civarฤฑ geniลleme) รผzerinde risklerin aลaฤฤฑ yรถnde olduฤunu dรผลรผndรผrdรผ.”
Bรผrรผmcekรงi, ihracatรงฤฑ birliklerinin รถncรผ verilerine gรถre mart ayฤฑ Tรผrkiye ฤฐhracatรงฤฑlar Meclisi (TฤฐM) ihracat (altฤฑn hariรง) verisinin yฤฑllฤฑk bazda yรผzde 11 civarฤฑnda gรผรงlรผ artฤฑล gรถsterebileceฤini sรถyledi.
Dฤฑล ticaret verisinden sonra, ลubat ayฤฑnda cari dengenin 4,4 milyar dolar aรงฤฑk verebileceฤini tahmin eden Bรผrรผmcekรงi, bu ลekilde gerรงekleลmesi durumunda son 12 aylฤฑk cari aรงฤฑฤฤฑn 53,4 milyar dolar seviyesine yรผkseleceฤini sรถzlerine ekledi.
