Tรผrkiye ile Rusya arasฤฑnda Kasฤฑm 2015โten bu yana yaลanan โdomates kriziโ, et ithalatฤฑyla aลฤฑlmaya รงalฤฑลฤฑlฤฑyor. ฤฐki yฤฑldan bu yana yasaฤฤฑ kaldฤฑrmamak iรงin direnen Rusya Federasyonu, Tรผrkiyeโden domates ithalatฤฑnฤฑn yapฤฑlmasฤฑ iรงin bu kez karkas et alฤฑnmasฤฑnฤฑ ลart koลtu.
Dรผnya Gazetesi’nde yer alan Ali Ekber Yฤฑldฤฑrฤฑm’ฤฑn haberine gรถre, Antalyaโda geรงen hafta yapฤฑlan Tรผrkiye-Rusya Tarฤฑm Yรผrรผtme Komitesi 1. Dรถnem Toplantฤฑsฤฑโnda et ithalatฤฑ yapฤฑlmasฤฑ konusunda anlaลmaya varฤฑldฤฑ. Kฤฑrmฤฑzฤฑ et sektรถrรผ temsilcileri Rusyaโdan ithalat yapฤฑlabileceฤini, bunun iรงin hazฤฑrlฤฑklarฤฑn baลladฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Antalyaโda 13-14 Eylรผl 2017 tarihinde iki รผlke Tarฤฑm Bakan Yardฤฑmcฤฑlarฤฑnฤฑn baลkanlฤฑฤฤฑnda yapฤฑlan toplantฤฑda aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak domates ithalatฤฑ ele alฤฑndฤฑ. Teknik araลtฤฑrma ve ticari konularda iลbirliฤinin yanฤฑ sฤฑra kฤฑrsal kalkฤฑnma, tarฤฑmsal ticaret gibi konularฤฑn gรถrรผลรผldรผฤรผ toplantฤฑdan sonra iki รผlkenin talep ve isteklerinin bir araya getirildiฤi mutabakat metni hazฤฑrlanarak imzalandฤฑ.
Tรผrkiye adฤฑna Gฤฑda Tarฤฑm ve Hayvancฤฑlฤฑk Bakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mehmet Daniล, Rusya Federasyonu adฤฑna da Tarฤฑm Bakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Evgeniy Gromikoโnun imzalandฤฑฤฤฑ metinde Tรผrkiyeโnin Rusya Federasyonuโndan karkas et ithal etmesi yer aldฤฑ.
Varฤฑlan mutabakata gรถre, Tรผrkiye Rusyaโdan karkas et ithal edecek. Rusya ise, Tรผrkiyeโye yรถnelik domates ithalatฤฑ yasaฤฤฑnฤฑn kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ iรงin รงalฤฑลmalarฤฑ hฤฑzlandฤฑracak. Bakanlar Kurulu Kararฤฑ ile yasaฤฤฑn yฤฑlbaลฤฑna kadar kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ รถngรถrรผlรผyor.
“Rus eti daha ucuz olabilir”
Toplantฤฑya katฤฑlan sektรถr temsilcileri konuyla ilgili DรNYAโya ลu bilgileri verdi: โAntalyaโda yapฤฑlan toplantฤฑda Rus yetkililer aรงฤฑkรงa Tรผrkiyeโnin karkas et almasฤฑnฤฑ istedi. Tรผrkiye de bunu kabul etti. konu mutabakat metnine de girdi. Tรผrkiye Rฤฑusyaโdan karkas et ithal edecek, Rusyaโda domates yasaฤฤฑnฤฑ kaldฤฑrarak Tรผrk ihracatรงฤฑlara izin verecek.Tรผrkiye, zaten karkas et ithal ediyor. Bunu Avrupaโdan, Brezilya veya Arjantinโden yapmak yerine Rusyaโdan yapabilir. รstelik Rusya daha yakฤฑn ve maliyetin daha dรผลรผk olmasฤฑ nedeniyle daha ucuza gelebilir.โ
daha รถnce de gรผndeme geldiฤini ve nisan ayฤฑnda Ekonomi Bakanฤฑ Nihat Zeybekciโnin โet ithal edilebilirโ aรงฤฑklamasฤฑ yaptฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatan sektรถr temsilcileri, โฤฐthalatฤฑn nasฤฑl yapฤฑlacaฤฤฑ henรผz belli deฤil. Et ve Sรผt Kurumu tek baลฤฑna yapabilir veya รถzel sektรถre de aรงฤฑlabilir. Tรผrkiyeโnin ete ihtiyacฤฑ var. Bu ihtiyacฤฑnฤฑ Avrupa, Amerika, Latin Amerika รผlkelerinden karkas olarak veya canlฤฑ hayvan olarak saฤlฤฑyor. Rusyaโdan da alฤฑnabilir. Karkas et alฤฑmฤฑ ile domates yasaฤฤฑ kalkarsa hem Tรผrkiye hem de Rusya bu iลten kazanรงlฤฑ รงฤฑkarโ yorumunu yaptฤฑ.
Domates yasaฤฤฑ kฤฑsa sรผrede kaldฤฑrฤฑlmalฤฑ
Gฤฑda Tarฤฑm ve Hayvancฤฑlฤฑk Bakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mehmet Daniล, Antalyaโda yapฤฑlan toplantฤฑdan sonra baลta sebze ihracatฤฑ olmak รผzere, beyaz ve kฤฑrmฤฑzฤฑ et ihracatฤฑ, domates, patlฤฑcan ve nar konularฤฑnda รถzel gรถrรผลmelerde bulunduklarฤฑnฤฑ genel รงerรงevede de gรถrรผลmeler yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylemiลti. Tรผrkiyeโden Rusyaโya domates ihracatฤฑ konusunda Rusya tarafฤฑnฤฑn teknik hazฤฑrlฤฑklarฤฑnฤฑ tamamladฤฑฤฤฑnฤฑ ifade ettiฤini belirten Daniล, toplantฤฑ ile ilgili ลu deฤerlendirmeyi yaptฤฑ:
โDomatesin รถnรผndeki engel, hala Rusya Federasyonuโnun hรผkรผmet kararnamesidir ve bu kararnamenin kalkmasฤฑ gerekiyor. Beklentimiz, รงok kฤฑsa bir sรผrede, รถzellikle รถnรผmรผzdeki birkaรง ay iรงerisinde bu konuyla ilgili Rusya hรผkรผmetinin kararnamede deฤiลikliฤe gitmesi ve domates ihracatฤฑnฤฑn รถnรผnรผn aรงฤฑlmasฤฑ. Tabii bunun yanฤฑnda karantina anlamฤฑnda bazฤฑ gรถrรผลmeler vardฤฑ. Bunlarฤฑn sรผratle รงรถzรผlmesi iรงin kararlar aldฤฑk. Dolayฤฑsฤฑyla faydalฤฑ gรถrรผลmeler oldu, teknik anlamda taraflarฤฑn birbirine daha fazla yaklaลtฤฑฤฤฑ, sorunlarฤฑn geride bฤฑrakฤฑldฤฑฤฤฑ tarฤฑm yรผrรผtme kurulu toplantฤฑsฤฑ oldu. รmit ediyoruz ki bu gรถrรผลmeler her iki รผlkenin รผreticileri iรงin de, tรผketicileri iรงin de hayฤฑrlฤฑ olur.โ
Domatesle ilgili alฤฑnan kararฤฑ normale dรถndรผrmek iรงin รงalฤฑลmalarฤฑn devam ettiฤini vurgulayan Daniล, bunun yanฤฑnda karลฤฑ tarafฤฑn karantina anlamฤฑnda kendilerinden taleplerinin olduฤunu ve bu teknik meseleyle ilgili de รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑn devam edeceฤini sรถyledi.
Yasaฤฤฑn kalkmasฤฑ iรงin kararname รงฤฑkarฤฑlacak
Rusya Federasyonu Tarฤฑm Bakanฤฑ Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Evgeniy Gromiko ise, iki รผlke arasฤฑnda 2015’te yaลanan talihsiz olayฤฑn ardฤฑndan eski ticaret hacminin tesis edilmesi iรงin รงalฤฑลtฤฑklarฤฑnฤฑ ifade ederek, โBununla ilgili kฤฑsฤฑtlama malum hรผkรผmet kararnamesi ile Bakanlar Kurulu tarafฤฑndan getirildi. Dolayฤฑsฤฑyla kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ iรงin aynฤฑ usulde karar รงฤฑkmasฤฑ gerekiyor. Biz Rus Tarฤฑm Bakanlฤฑฤฤฑ olarak, Tรผrk Gฤฑda, Tarฤฑm ve Hayvancฤฑlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ ile iล birliฤi iรงinde bunun รถnรผnรผ aรงacak, gerekli altyapฤฑ hazฤฑrlฤฑklarฤฑ, รงalฤฑลmalarฤฑ yaptฤฑk. Bu kฤฑsฤฑtlamanฤฑn teknik yรถnden, bitki gรผvenliฤi yรถnรผnden bir mahsuru olmadฤฑฤฤฑna dair kanaati dรถnรผลรผmรผzde hรผkรผmetimize bildireceฤiz. Domates ihracatฤฑyla ilgili somut bir tarih vermek zor ama makul bir sรผrede, aylar sรผrmeden bir karar alฤฑnacaฤฤฑ kanaatindeyiz. รรผnkรผ bu konuda รผreticilerin de รถnรผnรผ gรถrebilmesi adฤฑna net bir karar รงฤฑkmasฤฑ bekleniyor. Yakฤฑn bir gelecekte bu sorunlarฤฑn รงรถzรผmlenebileceฤini dรผลรผnรผyorumโ dedi.(Dรผnya)
