Ekonomistler, bu yฤฑlฤฑn ikinci รงeyreฤinde Gayri Safi Yurtiรงi Hasฤฑla’nฤฑn (GSYH) yรผzde 5,1 ile beklentilere yakฤฑn bรผyรผmesinin ardฤฑndan รผรงรผncรผ รงeyrekte hem lehte baz etkisi hem de turizm ve tarฤฑmdaki kademeli toparlanmanฤฑn desteฤiyle daha gรผรงlรผ bir bรผyรผmenin gรถrรผlebileceฤini belirtiyor.
Odeabank Ekonomik Araลtฤฑrma ve Stratejik Planlama Direktรถrรผ Ali Kฤฑrali, AA muhabirine yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, GSYH’nin ikinci รงeyrekte bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 5,1 ile hemen hemen beklentilerle uyumlu arttฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Kฤฑrali, takvim etkisinden arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล verilerde yฤฑllฤฑk bรผyรผme hฤฑzฤฑnฤฑn yรผzde 6,5 olduฤunu ve mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล verilerin ekonomik aktivitenin bir รถnceki dรถneme gรถre yรผzde 2,1 bรผyรผdรผฤรผnรผ gรถsterdiฤini kaydederek, “รzel sektรถr ve kamu tรผketim harcamalarฤฑ bir miktar yavaลlarken, yatฤฑrฤฑm harcamalarฤฑndaki canlanma dikkati รงekiyor. Net dฤฑล talepten bรผyรผmeye 1,7 puanlฤฑk pozitif katkฤฑ gelirken, kalฤฑntฤฑlardan elde edilen stok deฤiลimleri bรผyรผmeyi sฤฑnฤฑrlayan faktรถr oldu.” diye konuลtu.
Sektรถrel bazda bakฤฑldฤฑฤฤฑnda tarฤฑmdan yรผzde 0,2 ile sฤฑnฤฑrlฤฑ bir katkฤฑ gรถrรผldรผฤรผnรผ, sanayi ve hizmetlerin her ikisinden de yรผzde 1,3’er puanlฤฑk katkฤฑ geldiฤini ifade eden Kฤฑrali, sรถz konusu dรถnemde diฤer sektรถrlerde ise genele yayฤฑlan ฤฑlฤฑmlฤฑ katkฤฑlar olduฤunu, geรงen yฤฑlฤฑn zayฤฑf bazฤฑyla birlikte turizm ve tarฤฑmdaki kademeli toparlanma eฤilimi sayesinde รผรงรผncรผ รงeyrekte bรผyรผmenin daha da gรผรงleneceฤini kaydetti.
Kฤฑrali, “Kรผresel ekonomideki kademeli yavaลlama eฤilimi, yurt iรงi finansal koลullardaki sฤฑkฤฑlฤฑk ve ekonomiye destek tedbirlerinin azalan marjinal katkฤฑsฤฑ nedeniyle son รงeyrekte bรผyรผmenin hฤฑz keseceฤini รถngรถrรผyoruz.” ifadesini kullandฤฑ.
“รรงรผncรผ รงeyrekte yรผzde 7 รผzeri bรผyรผme olasฤฑ”
AA Finans analisti ve ekonomist Haluk Bรผrรผmcekรงi de bรผyรผme trendinin gรผcรผne iliลkin gรถstergelerin รถnceki รงeyreฤe gรถre artฤฑลa iลaret ettiฤini belirtti.
Gelecek dรถnem gรถrรผnรผmรผnรผ ele aldฤฑklarฤฑnda ilk sinyallerin bรผyรผme eฤiliminin yฤฑlฤฑn รผรงรผncรผ รงeyreฤinde hฤฑzlanma gรถsterdiฤine iลaret ettiฤini vurgulayan Bรผrรผmcekรงi, ลunlarฤฑ kaydetti:
“รรงรผncรผ รงeyrek gรถrรผnรผmรผ aรงฤฑsฤฑndan yฤฑllฤฑk yรผzde 25,6 artฤฑลla baลlayan sanayi รผretimi dฤฑลฤฑndaki diฤer รถncรผ gรถstergelere bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, Tรผrkiye PMI endeksi mevsimsel dรผzeltilmiล temmuz-aฤustos ortalamasฤฑ รถnceki รงeyreฤe gรถre yรผksek oluลurken, Merkez Bankasฤฑ reel kesim gรผven endeksi aynฤฑ dรถnem ortalamasฤฑ da รถnceki รงeyreฤin รผzerinde gerรงekleลti. Buna karลฤฑlฤฑk kapasite kullanฤฑm ortalamasฤฑ yรผzde 78,3 ile รถnceki รงeyreฤe gรถre hafif gerilemiล, tรผketici gรผven endeksinde de dรผลรผล gรถzlenmiลti. ฤฐhracatฤฑn ise (TฤฐM verileri) aynฤฑ dรถnemde yฤฑllฤฑk bazda yรผzde 20 civarฤฑ artmasฤฑ, dฤฑล talep aรงฤฑsฤฑndan ikinci รงeyreฤe gรถre gรผรงlenmeye iลaret etmiลti. Dolayฤฑsฤฑyla genel olarak รผรงรผncรผ รงeyrekte bรผyรผme eฤiliminde bir miktar hฤฑzlanmaya iลaret etmiลti.”
Bรผrรผmcekรงi, ilk iki รงeyrek gerรงekleลmesi sonrasฤฑnda, รผรงรผncรผ รงeyrekte de lehteki baz etkileriyle yรผzde 7 รผzeri bรผyรผme kaydedilmesinin olasฤฑ gรถrรผndรผฤรผnรผ sรถyledi.
Son รงeyrekte yรผzde 4’รผn altฤฑna inilse bile yฤฑlฤฑ yรผzde 5-5,5 aralฤฑฤฤฑnda bir bรผyรผme ile kapatmanฤฑn รงok olasฤฑ olduฤunu bildiren Bรผrรผmcekรงi, “Her ne kadar yeni GSYH serileri ile milli gelir tahminlerinin sรผrprize aรงฤฑk olmasฤฑ iลimizi zorlaลtฤฑrmakta olsa da, bรผyรผme tahminimizi รถnceki yรผzde 4,5’ten yรผzde 5,3 seviyesine yรผkseltmenin uygun olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผndรผk.” dedi.
“Bรผyรผme gรถrรผnรผmรผ gรผcรผnรผ koruyor”
Halk Yatฤฑrฤฑm Araลtฤฑrma Direktรถrรผ Banu Kฤฑvcฤฑ Tokalฤฑ ise geรงen hafta beklentilerin oldukรงa รผzerinde aรงฤฑklanan temmuz รผretim verilerinin ardฤฑndan yaptฤฑklarฤฑ deฤerlendirmede, รผรงรผncรผ รงeyrekte bรผyรผme oranฤฑnฤฑn yรผzde 6-7 bandฤฑna ulaลabileceฤi รถngรถrรผsรผnde bulunduklarฤฑnฤฑ ve tรผm yฤฑla ait bรผyรผme tahminini de yรผzde 4,9’a รงฤฑkardฤฑklarฤฑnฤฑ anฤฑmsattฤฑ.
Tokalฤฑ, mevsim ve takvim etkilerinden arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล verilere gรถre, 2014 yฤฑlฤฑnฤฑn รผรงรผncรผ รงeyreฤinden itibaren 8 รงeyrek aralฤฑksฤฑz bรผyรผdรผkten sonra geรงen yฤฑlฤฑn รผรงรผncรผ รงeyreฤinde daralan ekonominin, takip eden รผรง รงeyrektir tekrar bรผyรผme trendinde olduฤunu belirterek, ลu deฤerlendirmelerde bulundu:
“Bรผyรผme verilerine sektรถrel bazda bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, sanayi รผretimi verileriyle bรผyรผmenin altฤฑndaki sanayinin katma deฤer verileri arasฤฑndaki farklฤฑlฤฑk devam ediyor. รretim verilerinden daha gรผรงlรผ bir katma deฤer artฤฑลฤฑ korunuyor. Ancak dรผzeltilmiล รผretim verileriyle aradaki fark ikinci รงeyrekte daralmฤฑล gรถrรผnรผyor. Hizmetler sektรถrรผndeki katma deฤer artฤฑลฤฑ sanayi kesimine gรถre daha ฤฑlฤฑmlฤฑ. ฤฐnลaat ve finans รถne รงฤฑkan hizmetler arasฤฑnda.
Harcama gruplarฤฑ bazฤฑnda ise รถzel tรผketim harcamalarฤฑnฤฑn katkฤฑsฤฑ sรผrerken, kamu tรผketim harcamalarฤฑnda yฤฑllฤฑk dรผลรผล sรถz konusu. Yatฤฑrฤฑm harcamalarฤฑndaki toparlanma ise belirginleลiyor. Net dฤฑล talep yine ‘eksi’ bรถlgede ancak geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre negatif etkisi รถnemli oranda azalฤฑyor.”
Tokalฤฑ, gerek bรผyรผme gรถrรผnรผmรผnรผn gรผcรผ gerekse de kฤฑsa vadede enflasyonda artan riskleri dikkate aldฤฑklarฤฑnda para politikasฤฑndaki sฤฑkฤฑ duruลun korunacaฤฤฑnฤฑ kaydetti.
