Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn, Tรผrk bakanlarฤฑn referandum etkinliklerinin iptali ile ilgili olarak Almanya’ya yaptฤฑฤฤฑ Nazi benzetmesi Alman siyasetinde sert tepkilere yol aรงtฤฑ. Baลbakanlฤฑk Mรผsteลarฤฑ Peter Altmeier, Almanya’ya yรถnelik ‘Nazi’ benzetmesinin hiรงbir ลekilde kabul edilemeyeceฤini belirterek, ‘Alman hรผkรผmeti Tรผrk yetkililerle sรผrekli temas halinde. Son gรผnlerde yaลananlarla ilgili sorunlar ve ne anlama geldiฤinin Ankara’da da fark edilip anlaลฤฑlmasฤฑnฤฑ saฤlayacaฤฤฑz’ aรงฤฑklamasฤฑ yaptฤฑ.
Altmeier, Alman Birinci Televizyonu ARD’ye yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada Tรผrk bakanlarฤฑn referandum etkinliklerinin yasaklanmasฤฑ รงaฤrฤฑlarฤฑna karลฤฑ รงฤฑkarak, “Ancak bu etkinliklerin yรผrรผrlรผkteki hukuk ve yasalara uygun bir ลekilde yapฤฑlmasฤฑ, etkinlikler hakkฤฑnda bildirimde bulunulmasฤฑ ve incelenmesi gerekiyor” dedi.
Adalet Bakanฤฑ Heiko Maas iseย Erdoฤan’ฤฑn sรถzleri iรงin ‘rezilce ve kabul edilemez’ aรงฤฑklamasฤฑ yaptฤฑ. Alman Birinci Televizyonu ARD’de Anne Will moderatรถrlรผฤรผndeki tartฤฑลma programฤฑna katฤฑlan Maas, konunun artฤฑk Almanya’daki referandum etkinlikleri olmadฤฑฤฤฑnฤฑ, Erdoฤan’ฤฑn amacฤฑnฤฑn kฤฑลkฤฑrtma olduฤunu belirterek, “Kฤฑลkฤฑrtmalara gelmemek iรงin dikkatli olmamฤฑz lazฤฑm” dedi.
Diplomatik iliลkilerin kesilmesine kadar gidecek bir gerilimi kimsenin isteyemeyeceฤini belirten Maas, bu nedenle Almanya’da Tรผrk hรผkรผmet yetkililerinin etkinliklerine genel yasak getirilmesi taleplerine karลฤฑ olduฤunu sรถyledi. Adalet Bakanฤฑ, “Bu tรผr bir etkinliฤi yasaklamak iรงin Alman hรผkรผmetinin Erdoฤan ya da Tรผrk hรผkรผmet yetkililerine yรถnelik รผlkeye giriล yasaฤฤฑ getirmesi gerekir. ฤฐnanฤฑyorum ki, Erdoฤan’ฤฑn istediฤi de tam olarak bu” diye konuลtu.
Maas, Twitter hesabฤฑndan yaptฤฑฤฤฑ paylaลฤฑmda ise, Tรผrkiye’de hukuk devletinin durumu ile ilgili uyarฤฑlarฤฑnฤฑ aรงฤฑk bir ลekilde sรผrdรผreceklerini, รงarpฤฑtmalarฤฑ kabul etmeyeceklerini belirterek, “Ancak sadece diyalog yoluyla birลey elde edebiliriz” dedi.
ย
Werden weiter sehr klar Rechtsstaatlichkeit anmahnen+jegl. รberdrehung zurรผckweisen. Aber nur im Dialog kรถnnen wir was erreichen.#AnneWill https://t.co/AbonHAPkfO
โ Heiko Maas (@HeikoMaas) 5 Mart 2017
nne Will programฤฑna katฤฑlan isimlerden Cumhuriyet gazetesi eski genel yayฤฑn yรถnetmeni Can Dรผndar da Tรผrk bakanlarฤฑn Almanya’daki etkinliklerinin siyasi nedenlerle yasaklanmamasฤฑ uyarฤฑsฤฑnda bulunarak, “Konu ne olursa olsun, kimin konuลma hakkฤฑna sahip olup, kimin olmadฤฑฤฤฑna devlet karar veremez” diye konuลtu. Dรผndar, Almanya’da dรผzenlenebilecek olasฤฑ referandum etkinliklerine karลฤฑ vatandaลlarฤฑn tavฤฑr sergilemesi ve protestoda bulunmasฤฑ รงaฤrฤฑsฤฑ yaptฤฑ.
“Merkel rahatsฤฑz”
CDU Genel Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Julia Klรถckner de Twitter hesabฤฑndan yaptฤฑฤฤฑ paylaลฤฑmda Erdoฤan’ฤฑn sรถzlerini ‘utanmazca’ ve ‘kibirli’ diye nitelendirdi. Klรถckner, konunun baลbakan Angela Merkel ve Birlik partileri Meclis Grup Baลkanฤฑ ile yedikleri akลam yemeฤinde de gรผndeme geldiฤini belirterek, “Tutum net: Erdoฤan’ฤฑn Nazi benzetmeleri tahammรผl gรถsterilemeyecek nitelikte” paylaลฤฑmฤฑnda bulundu.
ย
Abendessen mit Kanzlerin und den Unions-Fraktionsvorsitzenden. Klare Haltung: Nazi-Vergleiche Erdogans sind nicht tragbar
โ Julia Klรถckner (@JuliaKloeckner) 5 Mart 2017
Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) Meclis Grup Baลkanฤฑ Volker Kauder de, “Bir NATO รผyesi รผlkenin cumhurbaลkanฤฑnฤฑn, bir baลka รผye รผlke hakkฤฑnda bu ลekilde konuลmasฤฑ inanฤฑlmaz ve kabul edilemez bir durum. รzellikle de bu รผlke hukuk devleti aรงฤฑsฤฑndan bรผyรผk sorunlar yaลayan bir รผlkeyseโฆ” aรงฤฑklamasฤฑ yaptฤฑ.
Hristiyan Sosyal Birlik partisi Genel Sekreteri Andreas Scheuer ise Nazi benzetmesini “Boฤazlar’daki despotun dehลet verici bir ลekilde raydan รงฤฑkmasฤฑ’ olarak nitelendirerek Erdoฤan’dan รถzรผr talep etti.
Sol Parti milletvekili Sevim Daฤdelen ise Erdoฤan’ฤฑ faลizm kavramฤฑnฤฑ yumuลatmaya รงalฤฑลmakla suรงlayarak, “Burada eski faลizm dรถnemini andฤฑran birลey varsa, o da Erdoฤan’ฤฑn kullandฤฑฤฤฑ yรถntemlerdir. Yani gazeteciler, basฤฑn ve muhalefetin susturulmasฤฑ, uyguladฤฑฤฤฑ ลiddet politikalarฤฑ, devletin ‘temizlenmesi’ ve kullandฤฑฤฤฑ nefret sรถylemi” diye konuลtu. Daฤdelen, Alman hรผkรผmetinin de artฤฑk kฤฑrmฤฑzฤฑ รงizgi รงekmek zorunda olduฤunu sรถyledi.
Sol Parti’den yaptฤฑrฤฑm talebi
Sol Parti Meclis Grup Baลkanฤฑ Dietmar Bartsch AB’nin ortak tutum iรงinde olmasฤฑnฤฑn รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, Tรผrkiye’ye silah ihracatฤฑnฤฑn durdurulmasฤฑ ve AB yardฤฑmlarฤฑnฤฑn dondurulmasฤฑ รงaฤrฤฑsฤฑ yaptฤฑ. Alman askerlerinin derhal ฤฐncirlik’ten รงekilmesi gerektiฤini kaydeden Bartsch, Tรผrkiye ile geรงen yฤฑl mart ayฤฑnda imzalanan mรผlteci mutabakatฤฑnฤฑn Almanya’yฤฑ ลantaja aรงฤฑk duruma dรผลรผrdรผฤรผnรผ vurgulayarak, mutabakatฤฑn feshedilmesi รงaฤrฤฑsฤฑ yaptฤฑ.
Adalet Bakanฤฑ Bekir Bozdaฤ ve ardฤฑndan Ekonomi Bakanฤฑ Nihat Zeybekci’nin katฤฑlacaklarฤฑ referandum etkinliklerinin art arda gรผvenlik gerekรงesiyle iptal edilmesinin ardฤฑndan Erdoฤan, “Eyy Almanya sizin demokrasiyle uzaktan yakฤฑndan alakanฤฑz yok. Sizin uygulamalarฤฑnฤฑz geรงmiลteki Nazi uygulamalarฤฑndan farklฤฑ deฤil’ รงฤฑkฤฑลฤฑ yapmฤฑล, “Biz o Nazi dรผnyasฤฑnฤฑ gรถrmek istemiyoruz. Almanya bunlarฤฑ bฤฑrakalฤฑ รงok oldu sanฤฑyorduk, yanฤฑlmฤฑลฤฑz” diye konuลmuลtu. Erdoฤan ardฤฑndan yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada Almanya ile ilgili suรงlamalarฤฑnฤฑ sรผrdรผrerek, “ลimdi zannediyorlar ki Tayyip Erdoฤan Almanya’ya gelecekti. Ya ben istersem yarฤฑn gelirim. Gelirim ve kapฤฑdan sokmadฤฑฤฤฑnฤฑz zaman veya konuลturtmadฤฑฤฤฑnฤฑz zaman da ben dรผnyayฤฑ ayaฤa kaldฤฑrฤฑrฤฑm” demiลti.
Baลbakan Binali Yฤฑldฤฑrฤฑm cumartesi Almanya Baลbakanฤฑ Angela Merkel ile Almanya’daki referandum etkinlikleri konusunda yaptฤฑฤฤฑ telefon gรถrรผลmesinin ardฤฑndan, “Bundan sonraki programlar iรงin farklฤฑ bir yol izlenecek. Planladฤฑฤฤฑmฤฑzdan uzun bir gรถrรผลme oldu. ฤฐki รผlkenin bakanlarฤฑ bir araya gelecek” aรงฤฑklamasฤฑnda bulundu. ฤฐki รผlke dฤฑลiลleri bakanlarฤฑ Mevlรผt รavuลoฤlu ve Sigmar Gabriel’inย รงarลamba gรผnรผ bir araya gelmesi planlanฤฑyor. Gabriel, gรถrรผลme รถncesinde Bild am Sonntag gazetesine yazdฤฑฤฤฑ makalede, gerilimin tฤฑrmandฤฑrฤฑlmamasฤฑ uyarฤฑsฤฑnda bulunarak, “รlkelerimiz arasฤฑndaki dostluk temelinin yฤฑkฤฑlmasฤฑna izin veremeyiz” dedi. (DW)
ย
