Tรผrkiye’nin ekonomik yavaลlamayฤฑ รถnlemek iรงin harcamalarฤฑ artฤฑrma planฤฑ, hรผkรผmetin kendi verisinin mali durum konusunda iki รงok farklฤฑ tablo รงizmesi ile birlikte, kamu maliyesinin yakฤฑndan izlenmesine neden oluyor.
Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ tarafฤฑndan aรงฤฑklanan ve yatฤฑrฤฑmcฤฑlar ve kredi derecelendirme kuruluลlarฤฑ tarafฤฑndan รถvgรผyle karลฤฑlanan faiz dฤฑลฤฑ fazla, Hazine tarafฤฑndan Uluslararasฤฑ Para Fonu (IMF) standartlarฤฑ kullanฤฑlarak hesaplandฤฑฤฤฑnda aรงฤฑฤa dรถnรผลรผyor. Her iki hesaplama arasฤฑndaki fark Aฤustos ayฤฑnda 37.1 milyar lira (11.9 milyar dolar) ile rekor seviyeye รงฤฑktฤฑ.
Bu fark, Tรผrkiye’nin aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ ve IMF hesaplamalarฤฑnฤฑ kullanan Orta Vdeli Program’ฤฑn (OVP) en az 2019 yฤฑlฤฑna kadar faiz dฤฑลฤฑ fazla รถngรถrmemesi ile birlikte รถnem kazandฤฑ. Bu durum, aynฤฑ zamanda, son dรถrt seรงimden dolayฤฑ bรผtรงeden meydana gelen mali hasarฤฑ, yetkililerin vergi toplamada artan yetersizliฤi ve Temmuz ayฤฑndaki baลarฤฑsฤฑz darbe giriลiminden bu yana yavaลlayan ekonomiyi iลaret ediyor.
Berlin’de Barenberg Bank ekonomisti Wolf-Fabian Hunderland, “รlkelerin iki farklฤฑ raporlama yรถntemi kullanmasฤฑ az gรถrรผlen bir durum deฤil, ancak bu iki yรถntem arasฤฑndaki farkฤฑn boyutu, Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn rakamlarฤฑna ihtiyatla yaklaลฤฑlmasฤฑ gerektiฤi anlamฤฑna geliyor,” dedi ve “Kฤฑsaca, Tรผrk hรผkรผmeti ekonominin geleceฤi, bรผtรงe ve aynฤฑ zamanda bรผyรผme konusunda aลฤฑฤฑr iyimser” ลeklinde gรถrรผล bildirdi.
Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn rakamlarฤฑ, gelirlerin son 10 yฤฑlda sรผrekli oarak faiz dฤฑลฤฑ giderleri aลtฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor ve bรผtรงenin dengeli olduฤunu ve kamu borรงlarฤฑnฤฑn kontrol altฤฑnda tutulduฤunu iลaret ediyor.
Ancak bakanlฤฑฤฤฑn rakamlarฤฑ รถzelleลtirme gelirlerin ta da aralarฤฑnda merkez bankasฤฑnฤฑn da bulunduฤu kamu kuurluลlarฤฑndan gelen temettรผ gelirlerini de kapsฤฑyor. IMF ise bu kalemleri bir defalฤฑฤa mahsus olarak kabul ediyor ve hesaplamalarฤฑna dahil etmiyor. Dolayฤฑsฤฑyla IMF standartlarฤฑnฤฑ kullanarak Hazine’nin yaptฤฑฤฤฑ hesaplamalar, son 10 yฤฑlฤฑn bรผyรผk bรถlรผmรผnde daha dรผลรผk miktarlฤฑ ve ikinci รงeyrekte yฤฑllฤฑklandฤฑrฤฑlmฤฑล rakamla aรงฤฑฤa dรถnรผลen fazlayฤฑ gรถsteriyor.
Global Source Partners Inc. ekonomisti Murat รรงer, “Bu veri, รถzelleลtirmeye gelirleri ve merkez bankasฤฑ karฤฑ gibi bir defalฤฑฤฤฑna olan ve tekrarฤฑ olmayan gelirlere yรถnelik artan baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor ve bu durum, mevcut mali pozisyondaki yapฤฑsal bozulmayฤฑ iลaret ediyor” dedi.(Bloomberg)
