Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu (SPK) Baลkanฤฑ Vahdettin Ertaล, gayrimenkul sertifikalarฤฑ dรผzenlemesi iรงin SPK’nฤฑn gรถrevlendirildiฤini belirterek, “Yeni dรผzenleme inลallah birkaรง gรผn iรงerisinde Resmi Gazete’de yayฤฑmlanarak yรผrรผrlรผฤe girecek. Dรผzenleme ile birlikte kentsel dรถnรผลรผmde yeni bir dรถnem baลlayacak.” dedi.
Konuyla ilgiili sorularฤฑ yanฤฑtlayan Ertaล, haziran ayฤฑna, piyasalarda Brexit referandumunun รผrettiฤi belirsizliklerin hakim olduฤunu belirtirken, referandumun ฤฐngiltere’nin ABโden ayrฤฑlma kararฤฑyla sonuรงlanmasฤฑnฤฑn kรผresel piyasalarda yรผksek volatiliteye, riskli aktiflerde ise sert satฤฑลlara neden olduฤunu, bu durumun piyasalarฤฑ riskten kaรงmaya yรถnlendirdiฤini sรถyledi.
Ertaล, “ลimdi hep birlikte tรผm merkez bankalarฤฑnฤฑn likidite yรถnetimlerini ve politikalarฤฑnฤฑ tekrar gรถzden geรงirdikleri bir dรถneme ลahitlik edeceฤiz. Bu dรถnem, aynฤฑ zamanda Fedโin faiz artฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ erteleyeceฤi bir dรถnem olacak. ฤฐngiltereโden bir sermaye รงฤฑkฤฑลฤฑ, hatta kรผresel ลirketlerin merkezlerini baลka bรถlgelere taลฤฑmalarฤฑ da ihtimaller arasฤฑnda. Piyasalar henรผz ลoku atlatabilmiล deฤil. Borsalarda 4 trilyon dolara yaklaลan bir dรผลรผล gerรงekleลti. รnรผmรผzdeki gรผnlerde aรงฤฑklanacak yol haritasฤฑ ile birlikte volatilitenin azalmasฤฑ beklenebilir.” diye konuลtu.
Sรถz konusu kararฤฑn ฤฐngiltere ile sฤฑnฤฑrlฤฑ kalฤฑp kalmayacaฤฤฑ ve devamฤฑnฤฑn gelip gelmeyeceฤinin piyasalar รผzerinde baskฤฑ oluลturacaฤฤฑnฤฑ ifade eden Ertaล, Tรผrkiye aรงฤฑsฤฑndan bakฤฑldฤฑฤฤฑnda da รผlkemizin รถneminin daha iyi anlaลฤฑlacaฤฤฑ ve ฤฐstanbulโun finans merkezi olmasฤฑ konusunda รถneminin daha da artacaฤฤฑ bir dรถneme girildiฤini sรถyledi.
Ertaล, “Piyasadaki dalgalanmayฤฑ en hafif yaลayan ve 1-2 gรผn iรงinde yeniden oylama รถncesi rakamlara dรถnรผlen ender รผlkelerden biri olduk. Bu performansta hem รผlkemizdeki siyasi istikrarฤฑn devamฤฑ hem de ekonomik gรถstergelerimizin gรผรงlรผ olmasฤฑ en รถnemli faktรถr oldu. Bu tablo, รถnรผmรผzdeki dรถneme iliลkin de kuvvetli bir sinyaldir diye deฤerlendiriyoruz.” ลeklinde konuลtu.
Gayrimenkul sertifikalarฤฑnda sona doฤru
Ertaล, Gayrimenkul Sertifikalarฤฑ Tebliฤi รผzerinde yรผrรผtรผlen รงalฤฑลmalara deฤinirken, dรผzenleme iรงin SPK’nฤฑn gรถrevlendirildiฤini, รevre ve ลehircilik Bakanlฤฑฤฤฑ, ฤฐller Bankasฤฑ, Emlak Konut, TOKฤฐ ve Belediyeler Birliฤi gibi ilgili bakanlฤฑk ve kuruluลlarla konu รผzerinde ayrฤฑntฤฑlฤฑ รงalฤฑลmalar yaptฤฑklarฤฑnฤฑ anlattฤฑ.
“Yeni dรผzenleme inลallah birkaรง gรผn iรงerisinde Resmi Gazete’de yayฤฑmlanarak yรผrรผrlรผฤe girecek” diyen Ertaล, dรผzenlemenin hayata geรงmesi ile birlikte kentsel dรถnรผลรผm amaรงlฤฑ projelerde hak sahiplerine kendi isteklerine baฤlฤฑ olarak gayrimenkul sertifikalarฤฑnฤฑn da verilmesinin รถnรผnรผn aรงฤฑlacaฤฤฑnฤฑ, isteyen hak sahibinin sertifika isteyen hak sahibinin sรถzleลmede belirtilen binasฤฑnฤฑ alacaฤฤฑnฤฑ, sertifikalarda geri alฤฑm garantisi olacaฤฤฑnฤฑ ve Borsa’da da alฤฑm satฤฑmฤฑnฤฑn mรผmkรผn olacaฤฤฑnฤฑ bildirdi.
Dรผzenleme ile birlikte kentsel dรถnรผลรผmde yeni bir dรถnem baลlayacaฤฤฑnฤฑ ifade eden Ertaล, sertifika ihraรง aลamasฤฑna gelinene kadar proje bazฤฑnda gerekli izin ve onay sรผreรงlerinin tamamlanmasฤฑ ve hak sahipleri ile gerekli anlaลmalarฤฑn yapฤฑlmฤฑล olmasฤฑ gerektiฤini, hazฤฑrlฤฑklarฤฑn tamamlanmasฤฑ ile ihraรงlarฤฑn da baลlayacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
“TEFAS’ta 24 milyar liralฤฑk iลlem hacminin 11 milyar lirasฤฑ ilk yarฤฑda gerรงekleลti”
Vahdettin Ertaล, Tรผrkiye Elektronik Fon Alฤฑm Satฤฑm Platformu’nda (TEFAS) iลlemlerin baลladฤฑฤฤฑ 9 Ocak 2015’ten bu yana toplam 24 milyar liralฤฑk iลlem hacmine ulaลฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ, sรถz konusu rakamฤฑn 13 milyar liralฤฑk kฤฑsmฤฑnฤฑn 2015’te, 11 milyar lirasฤฑnฤฑn ise bu yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda gerรงekleลtiฤini bildirdi.
TEFAS’ta gerรงekleลen iลlem hacminde bu yฤฑl รถnemli miktarda artฤฑล yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ, TEFAS’ฤฑn tanฤฑnฤฑrlฤฑฤฤฑnฤฑn artmasฤฑnฤฑn iลlem miktarฤฑna รถnemli katkฤฑ saฤladฤฑฤฤฑnฤฑ, gรถrsel ve yazฤฑlฤฑ basฤฑnda yer almaya devam etmesi halinde TEFAS iลlem hacminin artmaya devam edeceฤi belirten Ertaล, iลlem hacmindeki artฤฑล trendinin devam edeceฤi beklentisiyle 2016 sonunda bir รถnceki yฤฑlฤฑn iลlem hacminin iki katฤฑna, 26 milyar liraya ulaลฤฑlacaฤฤฑnฤฑ tahmin ettiklerini sรถyledi.
Ertaล, “TEFAS’taki iลlem hacmi kadar yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑmฤฑzฤฑn bu platformdan ne kazandฤฑฤฤฑ, ne รถฤrendiฤi daha รถnemli. Bu platform sadece bir fon alฤฑm satฤฑm platformu deฤil, aynฤฑ zamanda devlet tahvili, altฤฑn, dolar, avro, borsa gibi diฤer yatฤฑrฤฑm alternatiflerinin de getirisini gรถsteren, fonlara iliลkin, portfรถy bรผyรผklรผฤรผ, yรถneticisi, geรงmiล dรถnem performansฤฑ gibi yatฤฑrฤฑm kararฤฑ verilirken gerekli olan temel verileri iรงeren bir platform. Bu nedenle yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑmฤฑzฤฑn bu siteyi kullanarak daha bilinรงli tercih yapmalarฤฑ mรผmkรผn diyoruz ve tavsiye ediyoruz.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Bireysel Emeklilik Sistemi’nin (BES) TEFAS’ฤฑ olarak tabir edilen platforma da deฤinen Ertaล, projenin hayata geรงmesi ile TEFAS’ฤฑn yatฤฑrฤฑmcฤฑlara saฤladฤฑฤฤฑ tรผm fonlara eriลim kolaylฤฑฤฤฑnฤฑn BES katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑna da sunulacaฤฤฑnฤฑ, proje ile ilgili gerek dรผzenleme gerekse iลleyiลe iliลkin esaslar รผzerinde รงalฤฑลmalarฤฑn devam ettiฤini, otomatik katฤฑlฤฑm ile ilgili รงalฤฑลmalarฤฑn sonuรงlanmasฤฑ ile birlikte bu projenin de hฤฑzlanacaฤฤฑnฤฑ bildirdi.
“Otomatik katฤฑlฤฑm ile Tรผrkiye’de elde tutma sรผreleri, yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn elde tutma sรผrelerine yaklaลacak”
Ertaล, bireysel emeklilik fonlarฤฑnฤฑn, menkul kฤฑymet yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑna gรถre daha uzun vadeli yatฤฑrฤฑm projeksiyonuna sahip ve diฤer yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑna kฤฑyasla daha az giriล-รงฤฑkฤฑล iลleminin gerรงekleลtiฤi yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑ olduฤunu belirterek, “รrneฤin, menkul kฤฑymet yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑnฤฑn portfรถylerinde yer alan ortaklฤฑk payฤฑ oranฤฑ yaklaลฤฑk yรผzde 5 iken, bu oran emeklilik yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑnda yรผzde 12 civarฤฑnda. Otomatik katฤฑlฤฑm dรผzenlemesi ile uzun vadeli kaynaklar daha da artacak ve pay piyasasฤฑnda elde tutma vadeleri de uzayacaktฤฑr. Bu geliลme piyasalarฤฑn derinleลmesine ve volatilitenin azalmasฤฑna da imkan saฤlayacaktฤฑr.” dedi.
Bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarda elde tutma sรผresinin 3 gรผn, BES dahil tรผm yerli yatฤฑrฤฑmcฤฑlarda yaklaลฤฑk bir ay, yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarda ise yaklaลฤฑk 11 ay olduฤunu bildiren Ertaล, BESโin ortalama elde tutma sรผresini uzatmasฤฑna katkฤฑsฤฑnฤฑn bu rakamlarda gรถrรผldรผฤรผnรผ, otomatik katฤฑlฤฑmฤฑn devreye alฤฑnmasฤฑ ile birlikte Tรผrkiye’de de elde tutma sรผrelerinin yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn elde tutma sรผrelerine yaklaลacaฤฤฑnฤฑ bildirdi.
“Kฤฑsa vadede sektรถrde birรงok baลarฤฑlฤฑ uygulama olacak”
SPK Baลkanฤฑ Ertaล, son dรถnemde kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ sermaye piyasalarฤฑna kazandฤฑrmak ve mevcut kolektif yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑnฤฑ daha cazip hale getirmek amacฤฑyla Avrupa Birliฤi (AB) dรผzenlemelerini de dikkate alarak birรงok dรผzenleme yaptฤฑklarฤฑnฤฑ sรถyledi.
Bankalar ve aracฤฑ kurumlar tarafฤฑndan gerรงekleลtirilen yatฤฑrฤฑm fonu kuruculuฤunun portfรถy yรถnetim ลirketlerine devredildiฤini, bรถylece sektรถre yeni yerli ve kรผresel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn giriลinin รถnรผnรผn aรงฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ, portfรถy yรถnetim ลirketlerinin hizmet verdiฤi mรผลterilerin varlฤฑklarฤฑnฤฑn SPK tarafฤฑndan yetkilendirilmiล bir portfรถy saklama kuruluลunda saklanmasฤฑnฤฑn zorunlu kฤฑlฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ anlatan Ertaล, yatฤฑrฤฑmcฤฑ varlฤฑklarฤฑnฤฑn korunmasฤฑnฤฑn en รผst dรผzeyde saฤlanarak yatฤฑrฤฑmcฤฑ gรผveninde artฤฑล saฤlandฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti.
Eskiden portfรถylere dahil edilemeyen veya sฤฑnฤฑrlฤฑ bir ลekilde dahil edilebilen bazฤฑ yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑna esnek koลullarda yatฤฑrฤฑm yapฤฑlabilmesinin รถnรผnรผ aรงtฤฑklarฤฑnฤฑ belirten Ertaล, “Kฤฑsa vadede sektรถrde birรงok baลarฤฑlฤฑ uygulamanฤฑn olacaฤฤฑnฤฑ, bu baลarฤฑ hikayelerinin kolektif yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑna olan ilgiyi daha da artฤฑracaฤฤฑ bir dรถnemin iรงindeyiz.” dedi.
2013 yฤฑlฤฑnda yรผrรผrlรผฤe giren devlet katkฤฑsฤฑ dรผzenlemesi ile BES’te yer alan katฤฑlฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑnฤฑn bugรผne kadar yaklaลฤฑk 3 milyon artarken, toplamda 6,3 milyona, emeklilik yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑnฤฑn toplam deฤerinin ise yaklaลฤฑk 30 milyar lira artarak 54 milyar liraya ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ aktaran Ertaล, bu dรถnemde gayrimenkul yatฤฑrฤฑm fonu ve giriลim sermayesi yatฤฑrฤฑm fonu gibi iki yeni aracฤฑn yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn kullanฤฑmฤฑna sunulduฤunu, mevcut durumda 9 gayrimenkul yatฤฑrฤฑm fonu ve 1 giriลim sermayesi yatฤฑrฤฑm fonunun kuruluล iลlemlerinin tamamlandฤฑฤฤฑnฤฑ, รถnรผmรผzdeki dรถnemde bu sayฤฑnฤฑn hฤฑzla artacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผndรผklerini kaydetti.
Ertaล, kurumsal yรถnetim ilkelerine bรผyรผk รถnem verdiklerini ifade ederek, “Bรผyรผk, kรผรงรผk her ลirket iรงin kaรงฤฑnฤฑlmaz bir ihtiyaรงtฤฑr. รlkemizde aile ลirketi yapฤฑsฤฑ yoฤun olarak karลฤฑlaลฤฑlan bir durumdur. Kurumsal yรถnetim ilkelerinin uygulanmasฤฑ reform niteliฤinde bir deฤiลiklik olduฤundan, aile ลirketlerince benimsenmesi biraz zaman alacaktฤฑr. BIST Kurumsal Yรถnetim Endeksi’nde mevcut durumda 50 ลirket yer almaktadฤฑr. Borsa ฤฐstanbul’da 413 ลirketin sadece 50’si Kurumsal Yรถnetim Endeksi’nde. Dolayฤฑsฤฑyla kurumsal yรถnetim uygulamalarฤฑnda daha gidilecek รงok yolumuz var.” ลeklinde konuลtu.
“Finansman giderlerinin faaliyet karฤฑna oranฤฑ dรผnya ortalamalarฤฑna gรถre oldukรงa yรผksek”
Vahdettin Ertaล, ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑnฤฑn (ฤฐSO) “Tรผrkiye’nin 500 Bรผyรผk Sanayi Kuruluลu Araลtฤฑrmasฤฑ” sonuรงlarฤฑna deฤinirken, “Kazanฤฑlan 44 milyar lira karฤฑn 28 milyar lirasฤฑ, yani yรผzde 63,4’รผ finansman gideri. Diฤer bir deyiลle, sanayi kazandฤฑฤฤฑnฤฑn yรผzde 63’รผnรผ finansmana harcฤฑyor. Bu kaynaklarฤฑn Ar-Ge’ye aktarฤฑlmasฤฑ gerekirken, zorunluluklar bu bรผyรผk kaynaฤฤฑ finansmana yรถnlendiriyor. Bu kabul edilebilir bir durum deฤil. Finansman giderlerinin faaliyet karฤฑna oranฤฑ dรผnya ortalamalarฤฑna gรถre oldukรงa yรผksek. ลirketlerimizin faiz yรผklerinin azaltฤฑlmasฤฑ gerekiyor. Bu, bir yandan faiz oranlarฤฑnda dรผลรผล ile diฤer yandan da ลirketlerin kredi yerine halka aรงฤฑlarak รถz kaynakla finansmana yรถnelmeleri ile รงรถzรผlecek bir konudur” diye konuลtu.
Gayrimenkul sertifikasฤฑ nedir?
Gayrimenkul sertifikasฤฑ gayrimenkul projesi hayata geรงiren firma tarafฤฑndan projenin finansmanฤฑnda kullanฤฑlmak รผzere ihraรง edilen menkul kฤฑymetlerdir. Daha basit olarak anlatmak gerekirse, vatandaลlarฤฑn devlet gรผvencesinde iลlem gรถren konut projelerinden metrekare bazฤฑnda hisse satฤฑn alabilmesidir.
Gayrimenkul sertifikasฤฑna sahip olan vatandaลlar ellerinde yeterli sayฤฑda sertifika var ise proje tamamlandฤฑฤฤฑnda alฤฑnan hisse oranฤฑna gรถre daire sahibi olabilirler. Haklarฤฑnฤฑ bu ลekilde kullanmak istemeyenler ya da hisse oranlarฤฑ yeterli olmayanlar ise izahname ile ilan edilen oranda faiz alabilecekler. Bununla beraber talep gรถrmeyen dairelerin bankaca satฤฑlmasฤฑ sonucu elde edilen gelirin paylarฤฑna bรถlรผnmesi sonucu รงฤฑkan tutarฤฑ alabilirler.
Gayrimenkul sertifikasฤฑ รevre ve ลehircilik Bakanlฤฑฤฤฑ, Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ ile Hazine, SPK, TOKฤฐ, GYODER ve KONUTDER iลbirliฤinde oluลturulacak. Modele iliลkin mevzuat รงalฤฑลmasฤฑna son ลeklini ise Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu (SPK) verecek. Bu kapsamฤฑnda yeni finansman modellerinin 6 ay iรงinde uygulamaya geรงirilmesi bekleniyor.
