Tรผrkiye’ye gelen yabancฤฑ ziyaretรงi sayฤฑsฤฑ iรง gรผvenlik endiลeleri ve uรงak krizi sonrasฤฑ Rus ziyaretรงi sayฤฑsฤฑnda yaลanan dramatik dรผลรผลรผn etkisiyle turizm sezonunun aรงฤฑldฤฑฤฤฑ Mayฤฑs ayฤฑnda yรผzde 34.7 azalarak 1994 yฤฑlฤฑndan bu yana en bรผyรผk dรผลรผลรผ kaydetti.
Turizm sektรถrรผnde yaลanan kan kaybฤฑnฤฑn ardฤฑndan Rusya ile son dรถnemde iliลkileri tekrar canlandฤฑrmak adฤฑna hรผkรผmet kanadฤฑndan รงeลitli adฤฑmlar atฤฑlฤฑrken, analistler iliลkilerin dรผzelmesi halinde Rusya tarafฤฑndan kฤฑsmi bir toparlanma gรถrรผlebileceฤini ancak Rusya’da ekonominin iyi olmamasฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra gรผvenlik endiลelerinin de etkisiyle bu yฤฑlฤฑn kayฤฑp yฤฑl olacaฤฤฑnฤฑ belirtiyor.
Turist sayฤฑsฤฑ Mayฤฑs’ta 2.49 milyon kiลiye gerilerken, turizm sezonunun aรงฤฑlmasฤฑyla birlikte Mayฤฑs itibarฤฑyla gelen ziyaretรงi sayฤฑsฤฑnda รถnceki aylara kฤฑyasla daha sert dรผลรผลlerin gรถrรผlmesi bekleniyordu.
Kรผltรผr ve Turizm Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn internet sitesinde yer alan verilere gรถre, yฤฑlฤฑn ilk beล ayฤฑnda Tรผrkiye’ye gelen yabancฤฑ ziyaretรงi sayฤฑsฤฑ ise yรผzde 22.93 azalฤฑลla 8.3 milyon kiลi oldu.
Rusya’dan gelen ziyaretรงi sayฤฑsฤฑ Mayฤฑs’ta yรผzde 92 dรผลรผลle 41,004 kiลiye geriledi. ฤฐlk beล aydaki dรผลรผล ise yรผzde 83 oldu.
Analistler Rus ziyaretรงi sayฤฑsฤฑnฤฑn bu yฤฑl, iki sene รถnceki 4.5 milyondan 1 milyona kadar dรผลeceฤini hesaplฤฑyordu.
BGC Partners Baลekonomisti รzgรผr Altuฤ, bu yฤฑl turizm sektรถrรผnde yรผzde 15 daralma beklentilerinin devam ettiฤini sรถyleyerek, “Turizm gelirleri bu yฤฑl yรผzde 20 geriledi ve Rusya ile iliลkileri normalleลtirme adฤฑna son atฤฑlan adฤฑmlar belli รถlรงรผde sektรถrรผn acฤฑsฤฑnฤฑ dindirebilir ve son dakika rezervasyonlarฤฑ yapฤฑlmasฤฑ saฤlayabilir ancak umutlar gelecek yฤฑla kaldฤฑ” dedi.
Cumhurbaลkanฤฑ Tayyip Erdoฤan, dรผn yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada Rusya ile yaลanan krizi รงรถzmek รผzere bazฤฑ adฤฑmlarฤฑ attฤฑklarฤฑnฤฑ belirterek, bu รงerรงevede Rusya Devlet Baลkanฤฑ Vlaidmir Putin’e bir mektup gรถnderdiฤini sรถyledi.
Erdoฤan mektupta, “Her iki รผlkenin de zararฤฑna olan mevcut durumu bir an รถnce geride bฤฑrakarak iliลkilerimizi sรผratle normalleลtireceฤimize inanฤฑyorum” ifadelerini kullandฤฑ.
Odeabank Ekonomisti ลakir Turan, Rusya’ya yรถnelik atฤฑlan adฤฑmlarฤฑn turizm sektรถrรผne bu yฤฑl yansฤฑmasฤฑnฤฑn zor olacaฤฤฑnฤฑ sรถyleyerek, “Normalde rezervasyonlar รถnden yapฤฑlฤฑyor ancak mektuptan olumlu sonuรงlar รงฤฑkarsa sezon sonuna doฤru canlanma olabilir, Aฤustos veya Eylรผl’de biraz toparlanma gรถrรผlebilir ancak bunun olasฤฑlฤฑฤฤฑ biraz dรผลรผk” dedi ve ลรถyle devam etti:
“Sonuรงta buradaki tek sorun iliลkilerin bozulmasฤฑ deฤil, Rusya’da yaลanan ekonomik kriz nedeniyle geรงen yฤฑl da turist sayฤฑsฤฑnda azalma vardฤฑ. Diฤer taraftan her ne kadar son dรถnemde olaylar azalsa da gรผvenlik kaygฤฑlarฤฑ da devam ediyor. Algฤฑnฤฑn iyileลmesi zaman alacaktฤฑr dolayฤฑsฤฑyla normalleลmenin etkisini ancak 2017’de gรถrebiliriz.”
Jeopolitik riskler ve gรผvenlik endiลeleri ile geรงen yฤฑlฤฑn Nisan ayฤฑ itibariyle turist sayฤฑsฤฑnda baลlayan azalma, Temmuz ayฤฑndaki sฤฑnฤฑrlฤฑ artฤฑล haricinde sรผrekli dรผลรผล eฤiliminde devam ederken, Tรผrkiye’nin Suriye sฤฑnฤฑrฤฑnda bir Rus savaล uรงaฤฤฑnฤฑ dรผลรผrmesi sonrasฤฑ tansiyonun artmasฤฑyla hฤฑzlandฤฑ.
Rusya-Ukrayna krizi sonrasฤฑ batฤฑ รผlkelerinin Rusya’ya uyguladฤฑฤฤฑ ambargolar nedeniyle Rus vatandaลlarฤฑnฤฑn satฤฑn alma gรผcรผndeki sert gerilemenin yanฤฑ sฤฑra Kasฤฑm ayฤฑnda uรงaฤฤฑn dรผลรผrรผlmesiyle Rusya’nฤฑn, gelen turistler iรงerisinde Almanlardan sonra en bรผyรผk paya sahip olan vatandaลlarฤฑna Tรผrkiye’ye gitmeme uyarฤฑsฤฑnda bulunmasฤฑ, Tรผrkiye’nin turist sayฤฑsฤฑ ve gelirlerinde ciddi kayฤฑplara neden oldu.
ฤฐล Yatฤฑrฤฑm Ekonomisti Muammer Kรถmรผrcรผoฤlu, “Rusya ile yaลanan geliลmeler bir anlaลma saฤlanฤฑrsa turizm cephesinde bir deฤiลiklik olup olmayacaฤฤฑ sorusunu akla getiriyor. Rusya ile iliลkilerin dรผzelmesi durumunda turizm tarafฤฑnda kฤฑsmi bir toparlanma gรถrebiliriz ancak Avrupa tarafฤฑnda bir deฤiลiklik gรถrรผnmรผyor” dedi.
Kรถmรผrcรผoฤlu, turizm gelirlerindeki yรผzde 25’lik kayฤฑp tahminlerinde Rusya iliลkilerinin yฤฑl ortasฤฑna doฤru รงรถzรผleceฤini varsaydฤฑklarฤฑnฤฑ, dolayฤฑsฤฑyla ลimdilik 7 milyar dolara yakฤฑn olan turizm gelir kaybฤฑ varsayฤฑmlarฤฑnda deฤiลiklik yapmayacaklarฤฑnฤฑ sรถyledi.
TCMB verilerine gรถre seyahat gelirleri yฤฑlฤฑn ilk dรถrt ayฤฑnda geรงen yฤฑl aynฤฑ dรถneme gรถre yรผzde 20 dรผลรผลle 4.5 milyar dolara geriledi.
Sahil turizmi ile รถn plana รงฤฑkan Tรผrkiye, turizm gelirlerinin yaklaลฤฑk yรผzde 70’ini Mayฤฑs-Ekim aylarฤฑ arasฤฑndaki yaz dรถneminde saฤlarken, yaz sezonu iรงin Tรผrkiye’ye turist gรถnderen Avrupalฤฑ bรผyรผk operatรถrler yฤฑlฤฑn baลฤฑnda yaz aylarฤฑ iรงin yapฤฑlan rezervasyonlarda yรผzde 40’a ulaลan dรผลรผลlere dikkat รงekiyordu. Bu รงerรงevede Reuters’da Mart ayฤฑnda yayฤฑmlanan bir analiz, turizm gelirlerinde bu yฤฑl en az 5 milyar dolarlฤฑk bir dรผลรผล beklentisini ortaya koymuลtu.
รte yandan IลฤฐD ve PPK’nฤฑn canlฤฑ bomba saldฤฑrฤฑlarฤฑnฤฑn iรง gรผvenlik riskini artฤฑrmasฤฑ nedeniyle yabancฤฑ ziyaretรงilerde en yรผksek dรผลรผลlerin gรผvenlik sorunlarฤฑna daha hassas olan kiลi baลฤฑna milli geliri yรผksek รผlkelerden gelen turist sayฤฑlarฤฑnda gรถrรผlรผyor.
Verilere gรถre Mayฤฑs ayฤฑnda Almanya’dan gelen turist sayฤฑsฤฑ yรผzde 32, ฤฐngiltere’den gelen turist sayฤฑsฤฑ yรผzde 29, Hollanda’dan gelen turist sayฤฑsฤฑ yรผzde 44, Japonya’dan gelen turist sayฤฑsฤฑ ise yรผzde 61 geriledi.
Irak’tan gelen turist sayฤฑsฤฑnda ise yรผzde 77 azalma gรถrรผldรผ.
Diฤer taraftan Gรผrcistan’dan gelen ziyaretรงi sayฤฑsฤฑ yรผzde 19, Ukrayna’dan gelen ziyaretรงi sayฤฑsฤฑ yรผzde 48, ฤฐran’dan gelen ziyaretรงi sayฤฑsฤฑ ise yรผzde 3 arttฤฑ
