Ekonomiden Sorumlu Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mehmet ลimลek, รถnceki gรผn yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, belli bir รถlรงeฤin รผzerinde ev alanlara oturma ve รงalฤฑลma izni vereceklerini sรถyledi. Bu konuda atฤฑlacak adฤฑmlarฤฑn โyabancฤฑya satฤฑลฤฑโ olumlu etkileyeceฤini sรถyleyen gayrimenkul sektรถrรผ temsilcileri, kolay ve uzun sรผreli oturum izninin sektรถr iรงin can suyu olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyor.
Gรผlistan Alagรถz’รผn Hรผrriyet’te yer alan haberinde geรงen yฤฑl รผlke genelinde yabancฤฑya yaklaลฤฑk 22 bin konut satฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ve 5 milyar dolar gelir edildiฤini belirten sektรถr temsilcileri, bu yรถndeki adฤฑmlarla 10 milyar dolar รผzerine รงฤฑkmanฤฑn mรผmkรผn olacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Tรผrkiyeโden ev alan yabancฤฑya 1 yฤฑllฤฑk oturum izni verildiฤini hatฤฑrlatan Gayrimenkul ve Gayrimenkul Yatฤฑrฤฑm Ortaklฤฑฤฤฑ Derneฤi (GYODER) Baลkanฤฑ Aziz Torun, โYabancฤฑya uzun sรผreli oturum hakkฤฑ ve vatandaลlฤฑk da verilmeli. Bรถylece yabancฤฑ kendini daha gรผvende hisseder. Avrupa รผlkelerinde bu baลarฤฑ ile yapฤฑlฤฑyor. 500 bin dolar, 1 milyon dolar gibi yรผksek rakamlar sฤฑnฤฑr olarak belirlenmeli ve รถzellikle yรผklรผ yatฤฑrฤฑm yapanlara bu ayrฤฑcalฤฑklar tanฤฑnmalฤฑโ dedi.
Yabancฤฑnฤฑn uzun sรผren bรผrokrasiden yorulduฤuna dikkat รงeken Konut Geliลtiricileri ve Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ Derneฤi (KONUTDER) Baลkanฤฑ รmer Faruk รelik ise ลunlarฤฑ sรถyledi: โBir yฤฑl oturma izni vermek iรงin 3-5 ay bekletmek olmaz. Bu iลlemler daha kolay olmalฤฑ. Vatandaลlฤฑk vermekten de korkmamalฤฑyฤฑz. Nihayetinde suรง iลleyen iรงin sฤฑnฤฑrdฤฑลฤฑ edilme durumu var.
Vatandaลlฤฑk verilirse รถzellikle Kรถrfez รlkelerinin zaten olan ilgisi hฤฑzla artar ve Tรผrkiye cazibe merkezi olur. ฤฐรง piyasada da bir rahatlama olur.โ รelik, yabancฤฑya uzun sรผreli oturma izni ya da vatandaลlฤฑk verilmesi durumunda yabancฤฑdan elde edilen gelirin en az 2 kat artacaฤฤฑna da dikkat รงekti.
YABANCIYA FARKLI FฤฐYAT
ฤฐstanbul ฤฐnลaatรงฤฑlar Derneฤi (ฤฐNDER) Baลkanฤฑ Nazmi Durbakayฤฑm, yabancฤฑya oturum izni verilmesi durumunda gayrimenkul sektรถrรผnde รถnemli bir hareketlilik yaลanacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Bu sรผreรงte doฤru adฤฑmlar atฤฑlmasฤฑ gerektiฤini belirten Durbakayฤฑm, โYabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ tedirgindi, ama artฤฑk bu durum ortadan kaldฤฑrฤฑlmalฤฑ. รncelikle yabancฤฑya farklฤฑ fiyat politikasฤฑ uygulanmamalฤฑ. Piyasada yabancฤฑ satฤฑลฤฑnda ciddi komisyonlar konuลuluyor. Bir de yabancฤฑ ev aldฤฑฤฤฑnda devlet gรผvencesini de gรถrmeli, bilmeli. Yani ev aldฤฑktan sonra imarฤฑnda bir deฤiลlik olmayacaฤฤฑndan, son dakika deฤiลikleri yapฤฑlmayacaฤฤฑndan emin olmalฤฑโ dedi. Geliลtiricilerin de yabancฤฑya ev satฤฑลฤฑ konusunda kamudan beklentileri olduฤunu belirten Durbakayฤฑm, yabancฤฑya ev satฤฑลฤฑnฤฑn ihracat sayฤฑlmasฤฑ gerektiฤini ve bu baฤlamda KDV iadesi beklenildiฤini kaydetti.
500 BฤฐN DOLAR YETERLฤฐ
Tรผrkiyede 500 bin dolar รผzerinde yatฤฑrฤฑm yapan yabancฤฑya oturum hakkฤฑ verilmesini รถneren Kuzu Grupโun Yรถnetim Kurulu รyesi รzen Kuzu da โGeรงtiฤimiz yฤฑl yabancฤฑya yapฤฑlan 22 bin konut sayฤฑsฤฑ, onlara verilecek oturma hakkฤฑyla daha yukarฤฑlara รงฤฑkacak. Bunun 50 binlere 100 binlere รงฤฑkmamasฤฑ iลten bile deฤil. Baลta Kรถrfez olmak รผzere รผlkemiz ciddi olarak yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ merceฤi altฤฑnda. Karลฤฑlฤฑklฤฑ kazan kazan temelinde bu durumu lehimize รงevirmek iรงin atฤฑlacak adฤฑmlar sektรถrรผ รถnรผmรผzdeki yฤฑllarda da canlฤฑ tutacakโ dedi.
YERLฤฐYE UCUZ KONUT ลART
ฤฐnลaat sektรถrรผndeki oyuncularฤฑ ve dernek baลkanlarฤฑnฤฑn son dรถnemde yaptฤฑฤฤฑ uyarฤฑlar konut sektรถrรผnde bir risk mi var sorusunu akla getirdi. Geรงtiฤimiz gรผnlerde gerรงekleลen 15. Gayrimenkul Zirvesiโnde konuลan GYODER Baลkanฤฑ Aziz Torun, gelecekte yaลanabilecek sฤฑkฤฑntฤฑlara dikkat รงekti ve โBaลฤฑmฤฑzฤฑ kuma gรถmemeyizโ dedi. Konut talebinin artmasฤฑna karลฤฑn alฤฑm gรผcรผnรผn artmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Torun, talep yetersizliฤi riski karลฤฑ uyarmฤฑล ve ลu ifadeleri kullanmฤฑลtฤฑ: โBiz yapalฤฑm da bu evleri alacak kiลi var mฤฑ? Arz artarken satฤฑn alma gรผcรผ artฤฑyor mu?โ Sektรถr temsilcileri de tฤฑpkฤฑ Torun gibi hedef kitleye รผretim yapฤฑlamadฤฑฤฤฑ iรงin sorun yaลanabileceฤini dรผลรผnรผyor. En temel sorunun arsa maliyeti olduฤunu belirten sektรถr temsilcileri, รevre ve ลehircilik Bakanlฤฑฤฤฑ ve TOKฤฐ desteฤi ile uygun fiyatlฤฑ arsa tahsis edilmesi bekliyor. Geliลtiricileri sektรถr รผzerinde ciddi vergi yรผkรผ olduฤunu, bu konuda yapฤฑlacak dรผzenlemelerin de konut fiyatlarฤฑnฤฑ dรผลรผreceฤini dile getiriyor.
ACฤฐL รรZรM GEREK
KONUTDER Baลkanฤฑ รmer Faruk รelik, hedef kitleye ulaลฤฑlabilir fiyatla รผretim yapฤฑlamamasฤฑnฤฑn en temel sorun olduฤunu dile getirdi. รlke genelinde yer yฤฑl 600-700 bin konut ihtiyacฤฑ doฤduฤunu belirten รelik, โรretim de 800 bin civarฤฑ. Buradan bakฤฑnca sorun yok gibi. Ama metrekaresi 2 bin lira civarฤฑnda talep 400-500 bin. Ama sektรถr buna รผretim yapamฤฑyor. Nedeni arsa, inลaat maliyeti ve vergi yรผkรผ. 4 bin TL ve รผzerinde 300-400 bin konut yapฤฑlฤฑyor. Satฤฑลa รงฤฑkan yeni proje fiyatlarฤฑ aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak burada. Ama metrekaresi 4 bin lira รผzeri konuta talep 100-200 bin kadar. Sฤฑkฤฑลan daralan nokta tam da bu. Bugรผne kadar talep vardฤฑ, satฤฑyorduk yapฤฑyorduk. Ama ลimdi talepten รงok รผretim olursa sorun olabilir. ฤฐnลaatรงฤฑlar yรผksek sesle sรถylenmese de sorun var. Buna bir รงรถzรผm bulunmazsa geรงmiลte turizm ve tekstilde yaลanan sorunlar inลaatta da olur. Vergi indirimi olmazsa, arsa maliyeti yรผzde 50 altฤฑna dรผลmezse inลaat sektรถrรผ sorunlarฤฑnฤฑ รงรถzemezโ dedi.
DENGELER BOZULDU
ฤฐNDER Baลkanฤฑ Nazmi Durbakayฤฑm, โBu dรถnemde konutta talebin artmasฤฑ ve canlฤฑlฤฑk yaลanmasฤฑ bekleniyordu olmadฤฑ. รรผnkรผ kimse artan fiyat ve faiz oranlarฤฑnฤฑ hesaba katmadฤฑ. Sektรถre sonradan gelen oyuncular kรถtรผ niyetli olmada da piyasayฤฑ allak bullak etti. Tรผrkiyeโde berber olmak iรงin kriter var ama inลaatรงฤฑ olmak iรงin yok. Bรถyle olunca iลi bilmeyenler รงฤฑtayฤฑ yรผkseltti ve fiyatlar bu noktaya geldiโ dedi. Dap Yapฤฑ Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Ziya Yฤฑlmazโa gรถre konutta sorunlar bรถlgesel. ฤฐlรงe bazฤฑnda arz fazlalarฤฑ oluลtuฤunu dile getiren Yฤฑlmaz, โฤฐnลaatฤฑ bilmeyen รงok fazla kiลi bu iลe girdi. Cebinde para yok sallanฤฑp silkelenip inลaat yapayฤฑm diyor. Sektรถrรผn dinamiklerini bilmeden รผretim yapฤฑnca belli yerlerde yoฤunlaลma yaลanฤฑyor. รzellikle kentsel dรถnรผลรผm kapsamฤฑnda bilinรงsiz yapฤฑlan iลler lรผks konutlarฤฑn artmasฤฑna yol aรงฤฑyor. Ama sektรถr genelinde bir talep sorunu olmadฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum. Tรผrkiye genelinde geรงen yฤฑl tarihi rekor vardฤฑ ve yaklaลฤฑk 1.3 milyon ev satฤฑldฤฑ. Bu yฤฑl da en az yรผzde 5 artฤฑล olurโ dedi.
OTURUM ฤฐZNฤฐ VE VฤฐZE MUAFฤฐYETฤฐ VEREN รLKELER
ฤฐspanya: ฤฐspanyaโdan 160 bin Euroluk gayrimenkul satฤฑn alan yabancฤฑ oturum iznini de cebine koyacak. ฤฐspanyaโdan konut alacaklar hem yatฤฑrฤฑm yapacak hem de vizesiz seyahat hakkฤฑna kavuลabilecek.
Portekiz: En az 500 bin Euro deฤerinde gayrimenkul satฤฑn alan yabancฤฑya bu izni veriyor. Ayrฤฑca รผlkede en az 10 kiลinin istihdamฤฑnฤฑn saฤlanacaฤฤฑ bir iล kuran yabancฤฑya da oturum izni veriliyor.
Letonya: 2010 yฤฑlฤฑnda kabul edilen kanunla sฤฑnฤฑrlarฤฑ iรงinde kฤฑrsal kesimden en az 71 bin 500 Euroya, bรผyรผkลehirlerden de en az 143 bin uro deฤerinde ev alan yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑya sunduฤu olanaklarla adฤฑndan sรถz ettiriyor.
ฤฐrlanda: รlkenin oturum izni vermek iรงin aradฤฑฤฤฑ kriter ise 400 bin Euroluk bir mรผlk alฤฑmฤฑ yapฤฑlmasฤฑ.
Makedonya: Makedonya ise 40 bin Euro deฤerinde gayrimenkul satฤฑn alan yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlara bir yฤฑllฤฑk oturum izni veriyor. รlke bununla da kalmฤฑyor, 400 bin Euro deฤerinde yatฤฑrฤฑm yapan iล adamlarฤฑna da vatandaลlฤฑk hakkฤฑ veriyor.
Yunanistan: 250 bin Euroโnun รผstรผnde bir deฤere sahip olan gayrimenkul alฤฑmlarฤฑnda 5 yฤฑl oturum izni verecek. ฤฐzin her 5 yฤฑlda bir ise yenilenecek. รalฤฑลma iznini kapsamayan bu hak kapsamฤฑnda vize derdi de ortadan kaldฤฑrฤฑlacak.
Ukrayna: Aรงacaฤฤฑnฤฑz ลirket hesabฤฑnฤฑzda 100 bin dolar varsa sฤฑnฤฑrsฤฑz oturum izni veriyor. รlkeye vizesiz giriล de yapabiliyorsunuz.
Almanya: 250 bin Euro sermayeli bir iล kurup Alman vatandaลlarฤฑna istihdam saฤlayanlara oturum hakkฤฑ veririm sonrasฤฑnda da vatandaลฤฑ olma imkanฤฑnฤฑ saฤlฤฑyor.
ABD: รlkede 1 milyon dolar sermayeli ลirket aรงan veya hรผkรผmetin belirlediฤi bรถlgelere 500 bin dolar civarฤฑnda yatฤฑrฤฑm yapan giriลimcilere sรผresiz oturum hakkฤฑ. 5 yฤฑldan sonra da vatandaลlฤฑฤa geรงme hakkฤฑ veriyor.
Kanada: 400 bin dolar yatฤฑrฤฑm yapฤฑp 800 bin dolar da bankada parasฤฑ olanlara oturum sonrasฤฑnda vatandaลlฤฑk hakkฤฑ veriyor.
Dominik Cumhuriyeti: 100 bin dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑm yapฤฑp vatandaลlฤฑk alabilirsiniz, eลi ve รงocuklarฤฑyla yerleลmek isteyenlerin 200 bin dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑm yapmasฤฑnฤฑ mecburi.
Uruguay: Uruguayโda vatandaลlฤฑk iรงin yatฤฑrฤฑm yapmaya gerek yok. 1200 dolar aylฤฑk kazancฤฑ olanlara. 3 yฤฑllฤฑk geรงici oturum izni, 3 yฤฑl sonunda da vatandaลlฤฑk hakkฤฑna sahip oluyorsunuz.
“ASYA’YA GฤฐDฤฐN”
Emlak Konut GYO Genel Mรผdรผrรผ Murat Kurum, ekonomileri petrole dayalฤฑ รผlkelerde sฤฑkฤฑntฤฑnฤฑn devam etmesi beklendiฤini belirterek, konut satฤฑลlarฤฑnda alternatif pazar olarak รin, Hindistan gibi รผlkelere tanฤฑtฤฑm รงaฤrฤฑsฤฑ yaptฤฑ. ฤฐstanbulโda son 4 yฤฑldฤฑr en รถnemli yabancฤฑ konut alฤฑcฤฑsฤฑnฤฑn Kรถrfez รผlkelerinden olduฤunu belirten Kurum, ancak petrole dayalฤฑ ekonomilerin gelir azalฤฑลฤฑnฤฑn vatandaลlarฤฑn taleplerine de yansฤฑyacaฤฤฑna vurgu yaptฤฑ. Kurum, โOrta vadede biz konut geliลtiricilerinin dikkate almasฤฑ ve รงรถzรผm รผretmesi gereken bir husus alternatif pazarlarla รงรถzรผlebilir. Bu alanda da mesela bรผyรผmesi katlanan รin, Hindistan, Endonezya, Malezya gibi Asya รผlkelerinin vatandaลlarฤฑnฤฑn katkฤฑ yapacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum. Mรผteahhitlerimiz bu bรถlgelere yรถnelik de stratejilerini geliลtirmeliโ diye konuลtu.
