ฤฐstanbul Serbest Muhasebeci Mali Mรผลavirler Odasฤฑโnฤฑn (ฤฐSMMMO) ‘Tรผrkiyeโde e-Ticaret’ adlฤฑ raporuna gรถre son beล yฤฑlda รผรงe katlanan online ticaretin, online satฤฑn almalarda yaลanan bรผyรผk patlama nedeniyle รถnรผmรผzdeki beล yฤฑlda da รผรง kat artmasฤฑ bekleniyor. ฤฐSMMMOโnun ‘Tรผrkiyeโde e-Ticaret’ adlฤฑ raporuna gรถre internet ortamฤฑnda yapฤฑlan online satฤฑn almalarda bรผyรผk bir patlama yaลanฤฑyor. Rapora gรถre 2013 yฤฑlฤฑ sonunda, yaklaลฤฑk 5 milyon kiลi ‘online’ ortamda 31 milyar TLโlik mal ve hizmet satฤฑn almฤฑล olacak. Bu kiลiler, elektronik ticaret yoluyla her iลlem baลฤฑna ortalama yaklaลฤฑk 200 TL harcฤฑyor. Rapora gรถre Tรผrkiyeโde e-ticaretin bรผyรผklรผฤรผ ise รถnรผmรผzdeki beล yฤฑlda รผรงe katlanacak.
‘Tรผrkiyeโde e-Ticaret’ adlฤฑ rapora gรถre telefonla ve mektupla yapฤฑlan kredi kartฤฑ iลlemleri ve verilen talimatlar hariรง tutulduฤunda 2013โรผn ilk yarฤฑsฤฑnda gerรงekleลen online alฤฑลveriล 16 milyar TLโye ulaลฤฑyor. 2008โde 8.2, 2009โda 9.1, 2010โda 12.8 milyar TLโyi bulan online kredi kartฤฑ harcamalarฤฑ 2011โde 18.7 milyar TLโye, 2012โde 25.1 milyar TL dรผzeyine yรผkselmiล durumda. 2013 yฤฑlฤฑnฤฑn da tahmini olarak 31 milyar TLโlik online alฤฑลveriล hacmiyle kapanacaฤฤฑ tahmin ediliyor. Dijital mรผลteri sayฤฑsฤฑ ve kiลi baลฤฑ harcamanฤฑn hฤฑzlandฤฑฤฤฑ vurgulanan raporda Tรผrkiye’nin 2012 itibarฤฑyla nรผfusunun 75 milyon 627 bin kiลi olduฤu anฤฑmsatฤฑlarak, 15 yaล ve รผstรผnde dรผzenli internet kullanan kiลi sayฤฑsฤฑnฤฑn 21.5 milyona ulaลtฤฑฤฤฑ belirtiliyor. TรฤฐK verilerine gรถre bu kiลilerin yรผzde 21.8’i internetten รงeลitli sฤฑklฤฑklarda mal veya hizmet satฤฑn alฤฑyor ve bu kitle sayฤฑsal olarak 4 milyon 687 bin kiลiye ulaลฤฑyor.
Tรผrkiyeโde Dijital Mรผลteriler (milyon)
2012 sonu toplam nรผfus 75.6
15 yaล รผstรผ nรผfus 56.8
15 yaล รผstรผnde dรผzenli internet kullananlar 21.5
Dรผzenli internet kullananlar iรงinde online alฤฑลveriล yapanlar 4.6
Ortalama 447 lira harcadฤฑk
โTรผrkiyeโde e-Ticaretโ raporundaki verilere gรถre, 2012 yฤฑlฤฑnda ise internet รผzerinden yapฤฑlan 133 milyon adet iลlemde toplam 25.1 milyar TLโlik iลlem gerรงekleลti. Bu miktarlar internetten alฤฑลveriล yapan 4 milyon 687 bin kiลilik nรผfusla hesaplandฤฑฤฤฑnda kiลi baลฤฑna yฤฑlda ortalama 28 adet sipariล verildiฤi ve yine kiลi baลฤฑna yฤฑlda 5 bin 372 TL harcama gerรงekleลtirildiฤi gรถrรผlรผyor. Bu durumda internetten dรผzenli olarak alฤฑลveriล yapan her bir kullanฤฑcฤฑnฤฑn ayda 2.3 adet iลlem gerรงekleลtirerek internet รผzerinden ortalama 447 TL harcadฤฑฤฤฑ ortaya รงฤฑkฤฑyor.
ฤฐnternette kartlฤฑ รถdeme tutarฤฑ beล yฤฑlda รผรงe katlandฤฑ
ฤฐลlem ฤฐลlem
ฤฐลlem Tutarฤฑ Baลฤฑna
Yฤฑllar Adedi (Milyon TL) Harcama (TL)
2013* 160.000.000 31.000 199,90
2012 133.004.366 25.178 189,30
2011 102.277.215 18.740 183,24
2010 75.414.419 12.880 170,79
2009 57.227.057 9.109 159,17
2008 59.162.970 8.276 139,89
(*) Tahmini
Rapora gรถre e-ticarette dikkat รงekici bir baลka nokta ise kredi kartฤฑyla yapฤฑlan online harcamalarฤฑn offline kredi kartฤฑ harcamalarฤฑndan daha hฤฑzlฤฑ bรผyรผmesi. Son beล yฤฑlฤฑn verilerine bakฤฑldฤฑฤฤฑnda kredi kartlฤฑ iลlemler iรงinde online harcamalarฤฑn payฤฑ neredeyse iki katฤฑna รงฤฑkmฤฑล durumda.
2008 yฤฑlฤฑnda kredi kartlarฤฑyla yapฤฑlan toplam harcama 166.2 milyar TL dรผzeyindeyken, internet รผzerinden gerรงekleลtirilen 8.2 milyar TLโlik iลlem bunun yรผzde 4.98โi dรผzeyindeydi. 2013 sonunda ise toplam kredi kartฤฑ harcamalarฤฑ tahmini olarak 375 milyar TLโye, internetten yapฤฑlan harcamalar ise 31 milyar TLโye ulaลacak. Bรถylece toplam kart harcamalarฤฑ iรงinde e-ticaretin payฤฑ da yรผzde 8.50โyi aลacak.
Raporda yapฤฑlan hesaplamaya gรถre online kredi kartฤฑ harcamalarฤฑ 5 yฤฑlda yรผzde 103.2 artarken, toplam kredi kartฤฑ harcamalarฤฑndaki artฤฑลฤฑn yรผzde 31,8 dรผzeyinde olduฤu vurgulanฤฑyor. Geรงmiล dรถrt yฤฑlda kredi kartฤฑ harcamalarฤฑ iรงinde online harcamalarฤฑn bรผyรผme payฤฑnฤฑ baz alarak yapฤฑlan hesaplamalara gรถre 2013โte yรผzde 8.59 olan online kredi kartฤฑ harcamasฤฑ payฤฑ 2014โte yรผzde 9.84โe yรผkselecek, 2018โe gelindiฤinde ise yรผzde 17โnin รผzerine รงฤฑkacak.
Rapora gรถre e-ticaretin toplam hane halkฤฑ harcamalarฤฑ iรงindeki payฤฑ, รถnรผmรผzdeki yฤฑllarda ciddi bir artฤฑล gรถsterecek. Hane halkฤฑ harcamasฤฑ iรงinde bu oran 2012โde yรผzde 2.54 olarak gerรงekleลirken 2013โte yรผzde 3.03โe, 2018โde yรผzde 7.41โe ulaลacak. Paydaki bu artฤฑลla, รถnรผmรผzdeki beล yฤฑl iรงinde Tรผrkiyeโdeki toplam e-ticaret hacmi รผรงe katlanacak. Beklentiye gรถre e-ticaret, 2013โteki 31.2 milyar TLโlik dรผzeyinden yine bugรผnkรผ fiyatlarla 92.4 milyar TLโlik bir bรผyรผklรผฤe ulaลacak.
Rapora gรถre e-ticaret sektรถrรผndeki bu hฤฑzlฤฑ bรผyรผme potansiyeli รถnรผmรผzdeki 4-5 yฤฑl iรงinde bu alana yapฤฑlan yatฤฑrฤฑmlarฤฑn artacaฤฤฑnฤฑ ve bu alandaki yabancฤฑ sermaye giriลinin hฤฑzlanacaฤฤฑnฤฑn da sinyalini veriyor.
Tรผrkiyeโde e-Ticaret adlฤฑ rapora gรถre, online ticaretin bir diฤer รถzelliฤi ise bazฤฑ sektรถrlerde kartla gerรงekleลtirilen perakende satฤฑลlardaki payฤฑ yรผzde 90โlara kadar รงฤฑkartmasฤฑ. รzellikle seyahat ve turizm harcamalarฤฑnda satฤฑลlarฤฑn รงok bรผyรผk bรถlรผmรผ internet รผzerinden gerรงekleลtiriliyor. Havayollarฤฑ sektรถrรผne kredi kartฤฑyla yapฤฑlan harcamalarฤฑn yรผzde 90โฤฑ, seyahat acentelerine รถdenen paranฤฑn ise yรผzde 44โรผ internet รผzerinden gerรงekleลtiriliyor. Bu pay sigorta sektรถrรผnde yรผzde 36โyฤฑ, hizmet sektรถrlerinde ise yรผzde 30โu buluyor.
En fazla harcama spor ve giyime
Rapora gรถre, TรฤฐKโin gerรงekleลtirdiฤi Hanehalkฤฑ Biliลim Teknolojileri Kullanฤฑm Araลtฤฑrmasฤฑ-2012 sonuรงlarฤฑ da Tรผrkiyeโdeki dijital mรผลterilerin satฤฑn alma alฤฑลkanlฤฑklarฤฑ hakkฤฑnda รงarpฤฑcฤฑ bilgiler veriyor. Araลtฤฑrmaya gรถre Tรผrkiyeโde sayฤฑlarฤฑ 4.7 milyon kiลiye ulaลan dijital mรผลterilerin neredeyse yarฤฑsฤฑ online maฤazalarฤฑ giyim ve spor malzemeleri satฤฑn almak iรงin kullanฤฑyor. Yaklaลฤฑk dรถrtte biri ise cep telefonu, kamera, DVD, TV gibi elektronik aletlerin sipariลini verirken, kullanฤฑcฤฑlarฤฑn beลte biri de mobilya, beyaz eลya, oyuncak gibi ev eลyalarฤฑ satฤฑn alฤฑyor.
Her 100 Kiลiye Gรถre ฤฐnternet Sipariล Daฤฤฑlฤฑlmฤฑ Nasฤฑl
Giyim, spor malzemeleri 44
Elektronik araรงlar( Cep telefonu, kamera,
radyo, TV, DVD oynatฤฑcฤฑ, video vb.) 25
Ev eลyasฤฑ (Mobilya, oyuncak, beyaz eลya vb) 21
Gฤฑda maddeleri ile gรผnlรผk gereksinimler
(รงiรงek, kozmetik, tรผtรผn ve iรงecekler dahil) 18
Seyahat ile ilgili diฤer faaliyetler
(seyahat bileti, araรง kiralama vb.) 17
Kitap, dergi, gazete (e-kitap dahil) 16
Sportif ve kรผltรผrel faaliyetler iรงin bilet
satฤฑn alฤฑmฤฑ (sinema, tiyatro, konser, maรง vb.) 8
Konaklama (Otel vb. rezervasyon) 7
Bilgisayar ve diฤer ek donanฤฑm 7
Film, mรผzik 4
ฤฐlaรง 4
Diฤer 3
Oyun yazฤฑlฤฑmlarฤฑ ile yeni sรผrรผmlerinin yรผkseltilmesi 3
Hisse senedi / Finansal hizmet / Sigorta alฤฑmฤฑ 2
โTรผrkiyeโde e-Ticaretโ adlฤฑ rapordaki; Bankalararasฤฑ Kart Merkezi verileri ve Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK) milli gelir rakamlarฤฑ รผzerinden yapฤฑlan analizlere gรถre e-ticaretin Tรผrkiyeโde birkaรง yฤฑl sonra toplam hane halkฤฑ harcamalarฤฑ iรงindeki payฤฑ ise ikiye katlanacak. โTรผrkiyeโde e-Ticaretโ adlฤฑ raporu deฤerlendiren ฤฐSMMMO Baลkanฤฑ Yahya Arฤฑkan online ticaretin geliลmesinin kayฤฑtlฤฑ ekonomi idealindeki Tรผrkiye iรงin รถnemli olduฤunu sรถyledi. Online satฤฑn almalarฤฑn milli gelir ve vergi gelirlerin artฤฑลฤฑnda รถnรผmรผzdeki yฤฑllarda daha etkin bir rolรผ olacaฤฤฑnฤฑ belirten Arฤฑkan, โDรผnyada ve Tรผrkiye’de internet eriลimi olan nรผfus sayฤฑsฤฑndaki hฤฑzlฤฑ artฤฑล, mobil internet eriลiminin giderek hฤฑzlanmasฤฑ ve ucuzlamasฤฑ online harcamalarฤฑ teลvik ediyorโ diye konuลtu.
Arฤฑkan, dรผnyada olduฤu gibi, Tรผrkiyeโde de her geรงen gรผn รงeลitlendirilen ve daha gรผvenli hale getirilen รถdeme sistemlerinin bir zamanlar hayal gibi gรถrรผnen internet รผzerinden alฤฑลveriล fikri desteklediฤini ve dรผnyanฤฑn en hฤฑzlฤฑ bรผyรผyen iล alanฤฑ haline getirdiฤini vurguladฤฑ. Online ortamda satฤฑn almalara vergi desteฤi getirilmesinin รถnemine de dikkat รงeken Arฤฑkan, โรrneฤin internet รผzerinden bir kitap satฤฑn alฤฑndฤฑฤฤฑnda normal Katma Deฤer Vergisi yรผzde 8 olan bu kรผltรผ รผrรผnรผn KDVโsi yรผzde 18 olarak hesaplanฤฑyor. Oysa tam tersi bir oranlama olmasฤฑ gerekirโ diye konuลtu.







