ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, kendi ลekillendirmesine katkฤฑda bulunduฤu Yรผksek Mahkeme’den gรผmrรผk vergileri konusunda hฤฑzlฤฑ ve kesin bir karar bekliyor. Trump, ABD’nin rakiplerine ve mรผttefiklerine uyguladฤฑฤฤฑ ithalat vergileri olmadan รผlkenin โekonomik felaketin eลiฤindeโ olacaฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor. Yรถnetim, รarลamba gรผnรผ geรง saatlerde yargฤฑรงlardan, Trump’ฤฑn gรผmrรผk vergilerinin รงoฤunun acil durum yetkisi yasasฤฑnฤฑn yasadฤฑลฤฑ kullanฤฑmฤฑ olduฤu yรถnรผndeki temyiz mahkemesi kararฤฑnฤฑ mรผdahale ederek tersine รงevirmelerini istedi. Gรผmrรผk vergileri ลimdilik yรผrรผrlรผkte kalmaya devam ediyor.
Gรผmrรผk vergileri ve bunlarฤฑn dรผzensiz bir ลekilde uygulamaya konulmasฤฑ, kรผresel piyasalarฤฑ sarsmฤฑล, ABD’nin ticaret ortaklarฤฑnฤฑ ve mรผttefiklerini uzaklaลtฤฑrmฤฑล ve fiyatlarฤฑn artmasฤฑ ve ekonomik bรผyรผmenin yavaลlamasฤฑ korkusunu artฤฑrmฤฑลtฤฑr. Ancak cumhuriyetรงi baลkan, Avrupa Birliฤi, Japonya ve diฤer รผlkeleri yeni anlaลmalarฤฑ kabul etmeye zorlamak iรงin ticaret cezalarฤฑnฤฑ da kullandฤฑ. Aฤustos sonu itibarฤฑyla bu yeni vergilerinden elde edilen gelir 159 milyar dolara ulaลtฤฑ ve bir yฤฑl รถnceki aynฤฑ dรถneme gรถre iki katฤฑndan fazla arttฤฑ.
Yรผksek Mahkeme’ye acil mรผdahale รงaฤrฤฑsฤฑ
Baลsavcฤฑ D. John Sauer, Yรผksek Mahkeme’den bir hafta iรงinde davayฤฑ gรถrรผลรผp gรถrรผลmeyeceฤine karar vermesini ve kasฤฑm ayฤฑnฤฑn ilk haftasฤฑnda duruลmayฤฑ yapmasฤฑnฤฑ istedi. Sauer, โBaลkan ve kabine รผyeleri, gรผmrรผk vergilerinin barฤฑลฤฑ ve benzeri gรถrรผlmemiล bir ekonomik refahฤฑ teลvik ettiฤini ve vergi yetkisini reddetmenin รผlkemizi etkili savunma mekanizmalarฤฑ olmadan ticari misillemelere maruz bฤฑrakacaฤฤฑnฤฑ ve Amerika’yฤฑ ekonomik felaketin eลiฤine geri iteceฤini belirlemiลtirโ diye yazdฤฑ. Sauer, sorunun sadece ticaretle ilgili olmadฤฑฤฤฑnฤฑ, aynฤฑ zamanda รผlkenin fentanil akฤฑลฤฑnฤฑ azaltma kabiliyeti ve Rusya’nฤฑn Ukrayna’ya karลฤฑ savaลฤฑnฤฑ sona erdirme รงabalarฤฑyla da ilgili olduฤunu yazdฤฑ. Dava dosyasฤฑnda, yargฤฑรงlarฤฑn acilen mรผdahale etmesi gerektiฤi konusunda sadece Donald Trump deฤil, Hazine, Ticaret ve Dฤฑลiลleri bakanlarฤฑ da destek veriyor.
Hรผkรผmet, dฤฑล ticarete yรถnelik yeni vergilerinin kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ halinde, topladฤฑฤฤฑ ithalat vergilerinin bir kฤฑsmฤฑnฤฑ iade etmek zorunda kalabileceฤini ve bunun da ABD Hazinesi’ne bรผyรผk bir mali bir darbe vuracaฤฤฑnฤฑ savunuyor.
Kรผรงรผk iลletmeler ve yasal sรผreรง
ฤฐthalata getirilen yeni vergiler ve bundan kaynaklanan belirsizlikten zarar gรถren kรผรงรผk iลletmeler iรงin de risklerin yรผksek olduฤunu belirten Liberty Justice Center‘ฤฑn kฤฑdemli danฤฑลmanฤฑ ve dava direktรถrรผ Jeffrey Schwab, “Bu yasadฤฑลฤฑ gรผmrรผk vergileri, kรผรงรผk iลletmelere ciddi zarar veriyor ve hayatta kalmalarฤฑnฤฑ tehlikeye atฤฑyor. Mรผvekkillerimiz iรงin bu davanฤฑn bir an รถnce รงรถzรผlmesini umuyoruz,” ifadelerini kullandฤฑ. ฤฐลletmeler, gรผmrรผk vergilerinin yasa dฤฑลฤฑ olduฤu yรถnรผnde daha รถnce iki kez zafer kazandฤฑ; birincisi ticaretle ilgili federal mahkemede, ikincisi ise temyiz mahkemesinde 7-4 oy รงokluฤuyla alฤฑnmฤฑล olan kararla birlikte olmuลtu.
Federal Daire’deki รงoฤu yargฤฑรง, 1977 tarihli Uluslararasฤฑ Acil Ekonomik Yetkiler Yasasฤฑ’nฤฑn (IEEPA) Trump’ฤฑn gรผmrรผk vergilerini belirleme konusunda Kongre’nin yetkisini gasp etmesine izin vermediฤine karar verdi. Ancak muhalifler, bu yasanฤฑn baลkana acil durumlarda ithalatฤฑ aรงฤฑk bir sฤฑnฤฑrlama olmaksฤฑzฤฑn dรผzenleme yetkisi verdiฤini savundu. Karar, Trump’ฤฑn ulusal acil durum ilan ederek gerekรงelendirdiฤi iki ithalat vergisi grubunu iรงeriyor: Nisan ayฤฑnda ilk kez aรงฤฑklanan gรผmrรผk vergileri ve ลubat ayฤฑnda Kanada, รin ve Meksika’dan yapฤฑlan ithalatlara uygulanan vergiler olmuลtu.
Gรผmrรผk vergilerinin kapsamฤฑ ve kรผresel etkiler
Anayasa, ithalata yรถnelik vergiler de dahil olmak รผzere vergi koyma yetkisini Kongre’ye veriyor. Ancak on yฤฑllar boyunca, milletvekilleri bu yetkiyi baลkana devretmiลti ve Donald Trump bu iktidar boลluฤundan en iyi ลekilde yararlandฤฑ. Yabancฤฑ รงelik, alรผminyum ve otomobillere uygulanan vergiler de dahil olmak รผzere bazฤฑ Trump gรผmrรผk vergileri, temyiz mahkemesinin kararฤฑnฤฑn kapsamฤฑna girmiyor. Ayrฤฑca, Trump’ฤฑn ilk dรถneminde รin’e uyguladฤฑฤฤฑ ve halen sรผrdรผrรผlen gรผmrรผk vergileri de bu kararฤฑn kapsamฤฑna girmedi. Trump, diฤer yasalar kapsamฤฑnda da gรผmrรผk vergileri uygulayabilir, ancak bu yasalar, Trump’ฤฑn hareket etme hฤฑzฤฑ ve sertliฤi konusunda daha fazla sฤฑnฤฑrlama getiriyor. Gรผmrรผk vergileri ve bunlarฤฑn dรผzensiz bir ลekilde uygulamaya konulmasฤฑ, kรผresel piyasalarฤฑ sarstฤฑ, ABD’nin ticaret ortaklarฤฑnฤฑ ve mรผttefiklerini uzaklaลtฤฑrdฤฑ ve fiyatlarฤฑn artmasฤฑ ve ekonomik bรผyรผmenin yavaลlamasฤฑ korkusunu artฤฑrdฤฑ.
