Alphabet‘in bünyesindeki Google’a, kârlı reklam teknolojisi işindeki rekabeti engelleyici uygulamaları sebebiyle Avrupa Birliği’nden (AB) 2,95 milyar avro (3,45 milyar dolar) tutarında antitröst cezası verildi.
Dünyanın en çok kullanılan internet arama motorunun sahibi olan şirketin AB’deki rekabet düzenleyicileriyle on yıldır süren mücadelesinde aldığı dördüncü ceza olan bu yaptırım, büyük küresel güçler arasında tırmanan ticaret gerilimleri ve ABD’nin AB’nin Amerikan teknoloji şirketlerini incelemesine misilleme tehditleri arasında geldi.
Avrupa Komisyonu’nun bu hamlesi, Avrupa Yayıncılar Konseyi’nin şikayeti üzerine gerçekleşti. Komisyon, şirketin çıkar çatışmalarını çözmemesi durumunda, potansiyel elden çıkarmalar da dahil olmak üzere daha güçlü önlemler alacağı konusunda uyarıda bulundu. Bu dava, dijital pazar düzenlemesi ve AB’nin hakim platformları kontrol altına alma çabalarına ilişkin artan transatlantik gerilimi de gözler önüne serdi.
Google’ın rekabetçi olmayan uygulamaları
AB rekabet kurumu, Google‘ın kendi çevrimiçi görüntüleme teknolojisi hizmetlerini kayırarak, reklam teknolojisi tedarik zincirinde kendi reklam borsası olan AdX’in merkezi rolünü güçlendirdiğini belirtti. Bu durum, rakiplerin ve çevrimiçi yayıncıların aleyhine, hizmetleri için yüksek ücretler talep etmesine olanak tanıdı.
AB denetim kurumu, şirketin 2014’ten bu yana pazar gücünü kötüye kullandığını ifade etti. Komisyon, Google’a bu tercihli uygulamaları durdurmasını ve içsel çıkar çatışmalarını sona erdirmek için tedbirler almasını emretti. Şirketin, bu emre nasıl uyacağını Komisyon’a bildirmek için 60 günü ve bunu yapmak için 30 gün daha süresi var.
Komisyon, şirketin hizmetlerinin bir kısmını elden çıkarması gerektiği yönündeki ön görüşünü yineledi ancak ilk olarak Google’ın uyum çabalarını dinlemek ve değerlendirmek istediğini belirtti. AB antitröst sorumlusu Teresa Ribera yaptığı açıklamada, “Google şimdi çıkar çatışmalarını gidermek için ciddi bir çözüm sunmalı ve bunu yapmazsa, güçlü önlemler almaktan çekinmeyeceğiz,” dedi. “Verilen para cezası, 2018’de şirkete verilen 4,3 milyar avroluk rekor cezaya kıyasla daha mütevazı bir tutarda oldu.
Google’ın savunması ve sektör tepkileri
Şirket yetkilileri, AB’nin kararını eleştirdi ve mahkemeye itiraz edeceğini bildirdi. Şirket, “Avrupa Komisyonu’nun “reklam teknolojisi uygulamaları” ile ilgili kararı yanlıştır ve itiraz edeceğiz,” açıklamasını yaptı. “Karar, haksız bir para cezası getiriyor ve binlerce Avrupalı işletmenin para kazanmasını zorlaştırarak onlara zarar verecek değişiklikler talep ediyor,” diye ekledi. Şirket ayrıca, reklam alıcıları ve satıcıları için hizmet sunmanın rekabeti engelleyen bir tarafı olmadığını ve hizmetlere alternatiflerin her zamankinden daha fazla olduğunu iddia etti.
Avrupa Yayıncılar Konseyi ise, şirketin bölünmesi yönünde bir karar alınmamasını üzüntüyle karşıladı. Konseyin yönetici direktörü Angela Mills Wade, “Para cezası, şirketin reklam teknolojisini kötüye kullanmasını düzeltmeyecek,” dedi. “Güçlü ve kararlı bir yaptırım olmadan, Google bunu sadece bir iş maliyeti olarak yazıp geçecek ve yapay zekâ çağında hakimiyetini pekiştirerek haksız rekabeti sürdürecek ve reklam gelirlerine bağımlı olan haber medyasını ve yayıncılık şirketlerini zayıflatacaktır,” diye ekledi.
Bölünme emri çağrısı
Future of Tech Institute‘da kıdemli araştırmacı ve UCL Laws‘da fahri profesör olan Cori Crider, Komisyon’u bölünme emriyle radikal bir adım atmaya çağırdı. “Avrupa, Trump ve büyük teknoloji şirketlerinin zorbalığına karşı bu ilk adım olan para cezasını uygulamaya koyarak bugün hukukun üstünlüğü için önemli bir duruş sergiledi,” dedi. “Ancak şunu açıkça belirtmek istiyorum: Sadece bir bölünme şirketin tekelini ortadan kaldırabilir, Avrupa işletmeleri için 120 milyar avroluk bu pazarı açabilir ve ölmekte olan medya sektörümüzü kurtarabilir,” diye devam etti.
Şirket, ABD Adalet Bakanlığı tarafından açılan ayrı bir davada, bir yargıcın şirketin çevrimiçi reklam teknolojisinde yasadışı tekel oluşturduğuna karar verdiği davada, 22 Eylül’de ABD’de yargılanacak.
Google’ın arama hizmetleri, Gmail, Google Play, Google Haritalar, YouTube, Google Ad Manager, AdMob ve AdSense dahil olmak üzere 2024 reklam gelirleri 264,6 milyar dolar veya toplam gelirlerin %75,6’sını oluşturdu. Google, dünyanın en dominant dijital reklam platformudur. Google, arama reklamları değil, diğer web sitelerindeki reklamlarla ilgili olan AdTech işinin gelir rakamlarını açıklamıyor.
