Amerikan Merkez Bankası Başkanı Jerome Powell piyasaların merakla beklediği Fed faiz kararı sonrası kameraların karşısına geçti. Politika faizini 25 baz puan indiren Kurulun kararını değerlendiren Powell ekonominin kayda değer bir ilerleme kaydettiğini belirtti. Başkan Powell enflasyonun zirve noktalarından gerilediğini ancak yüzde 2 hedefine ulaşmak için yapılması gereken işlerin henüz bitmediğini söyledi.
Fed Başkanı Powell konuşmasının başında meslektaşlarıyla birlikte Amerikan halkı için maksimum istihdam ve istikrarlı fiyatları sağlama görevine sıkı sıkıya bağlı kaldıklarını ifade etti. Powell son göstergelerin ekonomik faaliyetlerde sağlam bir genişlemeye işaret ettiğini vurguladı. Tüketici harcamalarının güçlü kaldığını aktaran Başkan yüksek faizlerin konut sektörü ve işletme yatırımları üzerinde baskı yarattığını dile getirdi.
Fed faiz kararı ve ekonomik büyüme tahminleri
Başkan Jerome Powell bu yıl ve gelecek yıl için Gayrisafi Yurt İçi Hasıla büyüme tahminlerini yukarı yönlü revize ettiklerini açıkladı. Bu revizyonun ekonominin direncini gösterdiğini belirten Powell işgücü piyasasının pandeminin yarattığı aşırı ısınma döneminden sonra soğuduğunu söyledi. Powell işsizlik oranının yüzde 4,1 seviyesinde gerçekleştiğini ve istihdam piyasasının artık enflasyonist baskıların birincil kaynağı olmadığını savundu.
Enflasyonun düşüş eğiliminde olduğunu ancak son aylarda yatay bir seyir izlediğini hatırlatan Powell çekirdek Kişisel Tüketim Harcamaları endeksinin yıllık yüzde 2,6 seviyesinde olduğunu bildirdi. Hizmet enflasyonundaki katılığın süreci engebeli kılabileceği uyarısında bulunan Powell enflasyonu hedefe düşürme konusunda kararlı olduklarını yineledi. Alınan Fed faiz kararı ile politika duruşunun kısıtlayıcı olmaya devam ettiğini ancak kısıtlamanın derecesini azalttıklarını ifade etti.
Gelecek dönem için faiz indirim rotası
Toplantıdan çıkan Fed faiz kararı sonrasında en çok merak edilen konu faiz indirimlerinin hızı oldu. Powell faiz indirimlerinin hızı ve varış noktası için önceden belirlenmiş bir rotada ilerlemediklerini net bir dille ifade etti. Kararların toplantıdan toplantıya gelen verilere göre verileceğini söyleyen Powell ekonominin beklenenden güçlü seyretmesi durumunda faiz indiriminde daha yavaş hareket etme lüksüne sahip olduklarını belirtti.
Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Powell Ocak ayında bir indirim yapılmasının kesinleşmiş bir sonuç olmadığının altını çizdi. Verilerin bekleme sinyali vermesi durumunda durup bekleyeceklerini aktaran Powell acele etmelerini gerektiren bir kriz ortamında bulunmadıklarını dile getirdi.
Nötr faiz ve piyasa endişeleri
Komite içindeki görüş ayrılıklarına değinen Fed Başkanı farklı görüşlerin olmasını sağlıklı bulduğunu ve bunun mevcut ekonomik belirsizliği yansıttığını söyledi. Nötr faiz tartışmalarına da açıklık getiren Başkan ekonominin mevcut faizlere rağmen büyüdüğünü ve nötr faiz oranının geçmişe kıyasla muhtemelen daha yüksek olduğu kanaatini paylaştı. Powell faizleri indirmelerine rağmen ayaklarını frenden tamamen çekmediklerini vurguladı.
Konut enflasyonuyla ilgili endişeleri yanıtlayan Powell yüksek rakamların geçmiş kira kontratlarının gecikmeli etkisi olduğunu savundu. Piyasaların faiz indirimlerini önceden fiyatlamasını da değerlendiren Powell finansal koşulların ekonomiyi desteklediğini ancak enflasyon hedefini saptıracak boyutta olmadığını sözlerine ekledi. Bütçe açıkları konusuna da değinen Powell mevcut mali patikanın sürdürülebilir olmadığını gördüklerini ancak kararlarını sadece enflasyon ve istihdam verilerine dayandırdıklarını belirtti.
Soru cevap bölümü
“Soru 1 (Nick Timiraos – Wall Street Journal): “Sayın Başkan, Komite içinde 3 üyenin karara şerh düştüğünü görüyoruz. İki üye pas geçmek isterken, bir üye 50 baz puan istemiş. Bu bölünme, Ocak ayında bir ‘pas geçme’ (duraklama) ihtimalini artırıyor mu? Bir sonraki toplantıda faiz indirmeme ihtimaliniz nedir?”
Fed Başkanı : “Farklı görüşlerin olması Komite’nin sağlığı açısından iyidir ve şu anki ekonomik belirsizliği yansıtmaktadır. Ocak ayı için sorunuza gelirsek; bir indirim yapacağımız kesinleşmiş bir sonuç değildir (not a foregone conclusion). Veriler bize beklememiz gerektiğini söylerse, durup bekleriz. Şu an nötr faiz oranına ne kadar yakın olduğumuzu anlamaya çalışıyoruz. Acele etmemizi gerektiren bir kriz ortamında değiliz.”
Soru 2 (Steve Liesman – CNBC): “Noktasal Grafikte (Dot Plot) 2026 yılı için medyan faiz beklentisinin yukarı revize edildiğini görüyoruz. Bu, enflasyonun düşmeyeceğine dair bir endişe mi, yoksa ‘nötr faiz’ oranının artık daha yüksek olduğuna mı inanıyorsunuz?”
Fed Başkanı : “Bu daha çok ekonominin gücüyle ilgili bir durum. Ekonomi, mevcut faiz oranlarına rağmen büyümeye devam ediyor. Bu bize, pandemiden önceki o çok düşük faiz ortamına geri dönmeyebileceğimizi düşündürüyor. ‘Nötr faiz’ oranının geçmişe göre muhtemelen daha yüksek olduğu kanaatindeyiz. Bu yüzden faizleri indiriyoruz ama ayağımızı frenden tamamen çekmiyoruz.”
Soru 3 (Bloomberg): “Konut enflasyonu hala yüksek ve TÜFE verilerinde inatçı görünüyor. Faizleri indirmek konut talebini artırıp enflasyonu yeniden körüklemez mi?”
Fed Başkanı: “Konut piyasası faizlere çok duyarlı, bu doğru. Ancak konut enflasyonunda gördüğümüz yüksek rakamlar, geçmişte imzalanan kira kontratlarının gecikmeli etkisidir (Lag effects). Piyasa verilerine baktığımızda yeni kiraların düştüğünü görüyoruz. Bu düşüşün resmi verilere yansıması zaman alıyor. Sadece sabırlı olmamız gerekiyor. Faizleri çok uzun süre yüksek tutarsak ekonomiye gereksiz zarar verme riskimiz de var.”
Soru 4 (Associated Press): “Finansal koşulların (borsalar, tahviller) son aylarda gevşediğini gördük. Piyasalar faiz indirimlerini çok önceden fiyatladı. Bu durum enflasyonla mücadelenizi zorlaştırıyor mu?”
Powell: “Biz finansal koşullara geniş bir perspektiften bakıyoruz. Piyasalar bizim reaksiyon fonksiyonumuzu tahmin edip ona göre hareket ediyor. Şu an finansal koşulların ekonomiyi desteklediğini görüyoruz ancak bu durumun enflasyonu hedeften saptıracak boyutta olduğunu düşünmüyoruz. Odak noktamız tek bir piyasa hareketi değil, reel ekonomidir.”
Soru 5 (Mali Politika Üzerine): “Artan bütçe açıkları ve borçlanma maliyetleri Fed’in kararlarını etkiliyor mu?”
Powell: “Bizim görevimiz mali politikayı (bütçeyi) yönetmek değil. Ancak mevcut mali patikanın sürdürülebilir olmadığını biz de görüyoruz. Yine de biz kararlarımızı verirken mevcut yasaları ve harcamaları ‘veri’ olarak kabul edip ona göre para politikası uygularız. Bütçe açıkları uzun vadede ekonomi için rüzgarı tersten estirebilir ama bugünkü faiz kararımız tamamen enflasyon ve istihdam verilerine dayanmaktadır.”
