Küresel döviz piyasalarında dolar endeksi, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda İran gemilerine yönelik uyguladığı deniz blokajının yarattığı arz riskleri ile Washington ve Tahran arasındaki diplomatik çözüm umutlarının dengelenmesiyle Salı günü yatay bir seyir izledi.
ABD ile İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının başladığı Mart ayı başından bu yana en düşük seviyelerine yakın seyreden dolar endeksi, yüzde 0,05 oranında sınırlı bir artışla 98,39 puana yükseldi. Bu gelişme, endeksin son yedi günlük düşüş serisinin ardından piyasaların jeopolitik gelişmeleri yeniden fiyatlandırmaya başladığını gösteriyor.
ABD Başkanı Donald Trump, ordunun Pazartesi günü itibarıyla İran limanlarından ayrılan gemilere yönelik blokaj başlattığını duyurdu. Ancak Trump’ın, İslamabad’daki gergin görüşmelere rağmen Tahran yönetiminin kendileriyle temas kurduğunu ve bir anlaşma yapma niyetinde olduğunu belirtmesi, piyasalardaki tansiyonu bir miktar düşürdü.
Reuters’ın haberine göre iki ülke arasındaki müzakere kanallarının halen açık olması ve ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in İran’ın Hürmüz Boğazı’nı trafiğe açma konusunda ilerleme kaydedeceği yönündeki açıklamaları, yatırımcılar tarafından pozitif karşılandı.
Analistler, bu açıklamaların askeri gerilimin diplomatik bir yolla çözülebileceği ihtimalini güçlendirdiğini ve piyasalarda bir rahatlama sağladığını ifade ediyor.
Küresel piyasalarda enerji maliyetleri ve döviz pariteleri üzerindeki baskı
Jeopolitik risklerin merkezinde yer alan enerji fiyatlarında, ham petrol vadeli işlemleri Asya seansında varil başına 2 doların üzerinde düşüş kaydederek 96,99 dolara geriledi. Net bir enerji ihracatçısı konumunda olan ABD’nin, olası petrol arzı kesintilerine karşı diğer ülkelere kıyasla daha dirençli bir pozisyonda olması, doları kriz sürecinde güvenli bir liman olarak desteklemeye devam ediyor.
Buna karşın, enerji ithalatına bağımlı olan Japonya gibi ülkelerin para birimleri üzerinde baskı artıyor. Japon yeni, petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi durumunda dış ticaret dengesinin daha da bozulacağı endişesiyle dolar karşısında 159,19 seviyesine kadar gerileyerek kırılgan bir görünüm sergiledi.
Kripto para piyasalarında ise daha iyimser bir tablo hakim oldu. Bitcoin yüzde 1,66 oranında değer kazanarak 74.409 dolara yükselirken, Ethereum yüzde 5,17’lik önemli bir artışla 2.369 dolar seviyesinden işlem gördü. Euro ve sterlin pariteleri ise dolar karşısında sırasıyla 1,1759 ve 1,3505 seviyelerinde yatay bir seyir izleyerek günü tamamladı.
Piyasa uzmanları, jeopolitik gerginliğin tırmanması durumunda yatırımcıların riskli varlıklardan kaçış eğiliminin hızlanabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
Merkez bankalarının faiz kararları ve piyasa beklentileri
Hürmüz Boğazı ve çevresinde süregelen belirsizlikler, sadece ticaret yollarını değil, büyük merkez bankalarının para politikası takvimlerini de doğrudan etkiliyor. Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) bu ay içinde yapması beklenen faiz artışına dair ihtimaller, savaşın yarattığı belirsizlik ve ekonomik görünümdeki bulanıklık nedeniyle gerilemiş durumda.
Tokyo Tanshi verilerine göre, geçtiğimiz Cuma günü yüzde 57 olan faiz artışı beklentisi, Pazartesi günü itibarıyla yüzde 40 seviyesine kadar düştü. BOJ Başkanı Kazuo Ueda, bankanın kademeli faiz artışı söylemini bir kenara bırakarak, savaşın ekonomik etkilerine karşı teyakkuzda oldukları mesajını verdi.
Piyasa analistleri, BOJ’un Nisan ayı sonunda faizleri sabit tutması durumunda dolar/yen paritesinin kritik 160 seviyesini aşabileceği öngörüsünde bulunuyor.
Finans çevrelerinde “kırmızı çizgi” olarak nitelendirilen bu seviyenin geçilmesi, Japon yetkililerin döviz piyasasına doğrudan müdahale etme olasılığını artıracaktır. Gelecek dönemde dolar endeksi üzerindeki belirleyici temel unsurun, askeri blokajın seyri ve Washington’dan gelecek diplomatik sinyaller olacağı tahmin ediliyor. Piyasa katılımcıları, enerji fiyatlarındaki volatilitenin devam edeceği ve güvenli liman arayışının bir süre daha döviz kurlarındaki ana dinamik olacağı görüşünde birleşiyor.
