Teknoloji devi Apple gelir tahmini verilerinde รงip tedarik zincirinde yaลanan tฤฑkanฤฑklฤฑklar nedeniyle Wall Street beklentilerinin gerisinde kalฤฑnacaฤฤฑnฤฑ duyurdu. Eylรผl ayฤฑnda sona erecek mevcut รงeyreฤe iliลkin bรผyรผme รถngรถrรผsรผnรผn piyasa tahminlerini karลฤฑlayamamasฤฑ รผzerine ลirketin hisseleri seans sonrasฤฑ vadeli iลlemlerde yรผzde 5,5 oranฤฑnda sert dรผลรผล kaydetti.
ABD’li รผreticinin yeni nesil cihazlarฤฑnda ihtiyaรง duyduฤu geliลmiล iลlemci ve bellek รงiplerini tedarik etmekte zorlanmasฤฑ, gรผรงlรผ tรผketici talebine raฤmen gelir artฤฑลฤฑnฤฑn hฤฑz kesmesine yol aรงฤฑyor. Piyasalarฤฑn yakฤฑndan takip ettiฤi bilanรงo raporunda, yรผksek performanslฤฑ bileลenlere eriลimde yaลanan kฤฑsฤฑtlamalarฤฑn ลirketin teslimat kapasitesini doฤrudan etkilediฤi ifade edildi.
ลirketin Mali ฤฐลler Direktรถrรผ Kevan Parekh, analistlerle gerรงekleลtirdiฤi bilgilendirme toplantฤฑsฤฑnda, Eylรผl รงeyreฤinde toplam gelirin geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine kฤฑyasla yรผzde 9 ile yรผzde 11 aralฤฑฤฤฑnda bรผyรผmesini beklediklerini aรงฤฑkladฤฑ. LSEG verilerine gรถre finansal piyasalardaki ortalama beklenti yรผzde 12 seviyesindeydi.
Parekh, akฤฑllฤฑ telefon kategorisindeki satฤฑล gelirlerinin yรผzde 15 civarฤฑnda (mid-teens) artacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผrken, Wall Street analistlerinin bu alandaki artฤฑล beklentisi yรผzde 17,6 seviyesinde ลekillenmiลti. ลirket yรถnetimi ayrฤฑca ilgili dรถnem iรงin brรผt kรขr marjฤฑnฤฑn yรผzde 47 ile yรผzde 48 arasฤฑnda gerรงekleลeceฤini tahmin etti.
Tedarik zinciri baskฤฑsฤฑ ve รงip tedarikinde yaลanan kฤฑsฤฑtlamalar
Apple ฤฐcra Kurulu Baลkanฤฑ Tim Cook, konuya iliลkin yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede, mevcut durumda tedarik zincirinde esnekliฤi son derece sฤฑnฤฑrlฤฑ olan belirgin kฤฑsฤฑtlamalarla karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑklarฤฑnฤฑ belirtti. Bellek รงip tedarikรงilerini รงeลitlendirmek amacฤฑyla tรผm alternatif opsiyonlarฤฑ deฤerlendirdiklerini vurgulayan Cook, sorunlarฤฑn talep yetersizliฤinden deฤil, doฤrudan รผretim ve parรงa tedariki sรผreรงlerindeki darboฤazlardan kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑn altฤฑnฤฑ รงizdi. Teknoloji sektรถrรผnรผn genelinde yaลanan geliลmiล รงip รผretim kapasitesi yetersizliฤi, รถzellikle ลirketin amiral gemisi donanฤฑm รผrรผnlerinin pazara sunum hฤฑzฤฑnฤฑ doฤrudan etkiliyor.
Cook, Reutersโa verdiฤi demeรงte Haziran ayฤฑ sonunda tamamlanan รผรงรผncรผ mali รงeyrekte yaลanan temel tedarik kฤฑsฤฑtlamasฤฑnฤฑn, cihazlarฤฑn kalbinde yer alan Apple silikon รงiplerinin รผretiminde kullanฤฑlan geliลmiล รงip รผretim teknolojisindeki kรผresel eksiklikten kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti. Bu durumun รถzellikle bilgisayar รผrรผn grubunda hissedildiฤini aktaran Cook, giriล seviyesindeki MacBook Neo ve รผst segment MacBook Pro modellerine yรถnelik yรผksek talebe karลฤฑn parรงa tedarikinin sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑcฤฑ bir unsur haline geldiฤini vurguladฤฑ. ลirket CEO’su, beklentilerin รผzerinde seyreden gรผรงlรผ bir รผrรผn dรถngรผsรผ yaลadฤฑklarฤฑnฤฑ ve tedarik zincirinin bu denli yรผksek talep seviyelerine anฤฑnda yanฤฑt verebilecek esneklikten yoksun olduฤunu ifade etti.
Finansal piyasalar aรงฤฑsฤฑndan kritik รถnem taลฤฑyan รผรงรผncรผ mali รงeyrek verilerinde Apple, genel hatlarฤฑyla piyasa beklentilerinin รผzerinde bir performans sergiledi. ลirketin 27 Haziran’da sona eren รผรง aylฤฑk dรถnemdeki toplam satฤฑลlarฤฑ, geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 16,4 artarak 109,42 milyar dolara ulaลtฤฑ. Piyasa analistlerinin LSEG anketindeki beklentisi satฤฑลlarฤฑn yรผzde 15,5 artacaฤฤฑ yรถnรผndeydi. Sektรถr genelinde tรผketici elektroniฤi fiyatlarฤฑnda yaลanan artฤฑลlara raฤmen, tรผketicilerin iPhone ve MacBook modellerine yoฤun ilgi gรถstermesi bilanรงo rakamlarฤฑnฤฑ yukarฤฑ taลฤฑdฤฑ.
รรงรผncรผ รงeyrekte hisse baลฤฑna net kรขr 2,02 dolar olarak gerรงekleลti. Bu rakamฤฑn 11 sentlik kฤฑsmฤฑnฤฑn ABD hรผkรผmetinden elde edilen gรผmrรผk vergisi iadelerinden kaynaklandฤฑฤฤฑ aรงฤฑklandฤฑ. ฤฐade รถdemeleri hariรง tutulduฤunda dahi hisse baลฤฑna kรขr 1,89 dolar seviyesinde gerรงekleลerek Wall Street’in 1,89 dolarlฤฑk ortalama beklentisini yakalamayฤฑ baลardฤฑ. ลirketin finansal yapฤฑsฤฑndaki bu saฤlam duruลa karลฤฑn, รถnรผmรผzdeki รงeyreklere iliลkin tedarik endiลeleri yatฤฑrฤฑmcฤฑ algฤฑsฤฑ รผzerinde belirleyici olmaya devam ediyor.
Piyasa deฤeri aรงฤฑsฤฑndan yapay zeka รงip รผreticisi Nvidia’yฤฑ geride bฤฑrakarak dรผnya genelinde yeniden zirveye yerleลen Apple’ฤฑn hisseleri yฤฑl baลฤฑndan bu yana yรผzde 22’nin รผzerinde deฤer kazandฤฑ. Ancak hizmetler kalemindeki gรถrece zayฤฑf seyir ve artan parรงa maliyetleri nedeniyle cihaz fiyatlarฤฑna yapฤฑlmasฤฑ muhtemel zamlarฤฑn tรผketici talebini nasฤฑl etkileyeceฤine dair belirsizlikler, yatฤฑrฤฑmcฤฑlar arasฤฑnda ihtiyatlฤฑ bir yaklaลฤฑmฤฑn benimsenmesine neden oluyor.
รrรผn kategorilerindeki performans ve hizmetler sektรถrรผndeki geliลmeler
ลirketin en bรผyรผk gelir kalemi olan iPhone satฤฑลlarฤฑ, sรถz konusu mali รงeyrekte yรผzde 21,7 oranฤฑnda gรผรงlรผ bir artฤฑล gรถstererek 54,25 milyar dolara yรผkseldi. Piyasa beklentisi bu kalemde 53,86 milyar dolar seviyesindeydi. Sonbahar aylarฤฑnda tanฤฑtฤฑlacak yeni modeller รถncesinde genellikle durulma yaลanan รผรงรผncรผ รงeyrek dรถnemi dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda, bu satฤฑล rakamฤฑ ลirket tarihinin en yรผksek รผรงรผncรผ รงeyrek iPhone geliri olarak kayฤฑtlara geรงti. Kรผresel bellek รงip krizinin Apple’ฤฑ Mac ve iPad fiyatlarฤฑnda artฤฑลa gitmeye zorlamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan, olasฤฑ zamlardan etkilenmek istemeyen tรผketicilerin akฤฑllฤฑ telefon alฤฑmlarฤฑnฤฑ รถne รงekmesi bu rekor seviyede etkili oldu.
Piyasa uzmanlarฤฑ ve finansal analiz kuruluลlarฤฑ, Apple’ฤฑn Eylรผl ayฤฑnda dรผzenleyeceฤi lansman รถncesinde amiral gemisi akฤฑllฤฑ telefon modelinde fiyat artฤฑลฤฑna gitme ihtimalini yรผksek gรถrรผyor. TECHnalysis Research Baลanalisti Bob O’Donnell konuya iliลkin deฤerlendirmesinde, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn mevcut รงeyrekteki yรผksek satฤฑล ivmesinin geรงici bir alฤฑm dalgasฤฑndan kaynaklanmฤฑล olabileceฤi yรถnรผnde endiลe taลฤฑdฤฑklarฤฑnฤฑ kaydetti. O’Donnell, tรผketicilerin olasฤฑ fiyat artฤฑลlarฤฑ รถncesinde mevcut modellere yรถnelmiล olabileceฤini, yeni fiyatlandฤฑrma politikalarฤฑnฤฑn tamamen yรผrรผrlรผฤe girmesiyle birlikte รถnรผmรผzdeki dรถnemde รถzellikle bilgisayar satฤฑลlarฤฑnฤฑn nasฤฑl bir seyir izleyeceฤinin kritik รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
ลirketin brรผt kรขr marjฤฑ, bellek maliyetlerindeki artฤฑล baskฤฑsฤฑna iliลkin yapฤฑlan รถnceki uyarฤฑlara raฤmen yรผzde 50,1 seviyesinde gerรงekleลti. Gรผmrรผk vergisi iadelerinin brรผt marja 2 puanlฤฑk pozitif katkฤฑ saฤladฤฑฤฤฑ, bu iadeler รงฤฑkarฤฑldฤฑฤฤฑnda net brรผt marjฤฑn yรผzde 48,1 olduฤu bildirildi. Bu oran, ลirketin daha รถnce aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ รถngรถrรผ aralฤฑฤฤฑnฤฑn orta noktasฤฑna yakฤฑn kalฤฑrken, Wall Street’in yรผzde 47,92’lik beklentisinin รผzerinde gerรงekleลti.
Diฤer donanฤฑm รผrรผn gruplarฤฑnda ise karฤฑลฤฑk bir tablo ortaya รงฤฑktฤฑ:
- Mac satฤฑลlarฤฑ: Yรผzde 28,7 artฤฑลla 10,35 milyar dolara ulaลarak 8,74 milyar dolarlฤฑk piyasa beklentisini belirgin ลekilde aลtฤฑ.
- iPad satฤฑลlarฤฑ: Yรผzde 5,9 oranฤฑnda azalarak 6,19 milyar dolara geriledi ve 6,92 milyar dolarlฤฑk tahminlerin altฤฑnda kaldฤฑ. Cook, bu gerilemeyi geรงen yฤฑl piyasaya sรผrรผlen bรผtรงe dostu A16 iPad modelinin yarattฤฑฤฤฑ yรผksek baz etkisine baฤladฤฑ.
- Bรผyรผk รin bรถlgesi: Gelirler yรผzde 22,4 artฤฑลla 18,82 milyar dolara yรผkselmesine karลฤฑn, Visible Alpha tarafฤฑndan gรถrรผลรผ alฤฑnan altฤฑ analistin 19,67 milyar dolarlฤฑk ortalama hedeflerinin gerisinde kaldฤฑ.
ลirketin ikinci en bรผyรผk gelir kaynaฤฤฑ konumundaki hizmetler iล kolu, ilgili dรถnemde yรผzde 12,1 artฤฑลla 30,74 milyar dolar gelir saฤlasa da 31,22 milyar dolarlฤฑk piyasa รถngรถrรผsรผnรผn gerisinde kaldฤฑ. D.A. Davidson analisti Gil Luria, hizmetler segmentindeki bรผyรผmenin ivme kaybettiฤine dikkat รงekerek, akฤฑllฤฑ telefon satฤฑลlarฤฑ yรผzde 20’nin รผzerinde bรผyรผrken hizmetler gelirlerinin yavaลlamasฤฑnฤฑn yatฤฑrฤฑmcฤฑlarda endiลe yarattฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti. Luria, cihaz satฤฑลlarฤฑnฤฑn normal seviyelere รงekilmesi durumunda hizmetler tarafฤฑndaki yavaลlamanฤฑn daha belirgin hale gelebileceฤini deฤerlendirmesinde bulundu.
Hizmetler gelirlerindeki yavaลlamada yasal dรผzenlemeler ve hukuki sรผreรงler de rol oynuyor. Parekh, mobil oyun sektรถrรผndeki App Store gelirlerinin baskฤฑ altฤฑnda olduฤunu belirtti. Avrupa Birliฤi’nin ลirketi alternatif uygulama maฤazalarฤฑna izin vermeye zorlamasฤฑ ve ABD’de Epic Games ile yaลanan hukuki sรผreรง neticesinde kullanฤฑcฤฑlarฤฑn App Store dฤฑลฤฑndaki รถdeme sistemlerine yรถnlendirilebilmesi, ลirketin komisyon gelirlerini olumsuz etkiliyor. Parekh, mobil oyun pazarฤฑndaki zorluklarฤฑn ve belirli รผlkelerde App Store iล modelinde yapฤฑlan zorunlu deฤiลikliklerin gelirler รผzerinde baskฤฑ oluลturmayฤฑ sรผrdรผrdรผฤรผnรผ kaydetti.
รte yandan ลirket, Alphabet bรผnyesindeki Google ile iล birliฤi yaparak yeniden tasarladฤฑฤฤฑ ve yapay zeka yetenekleriyle donattฤฑฤฤฑ Siri platformunu tanฤฑtmฤฑลtฤฑ. Yรผksek kullanฤฑm hacmine sahip kullanฤฑcฤฑlar iรงin ek gelir modelleri รผzerinde รงalฤฑลtฤฑklarฤฑnฤฑ ifade eden Cook, iCloud Plus abonelik paketleri bรผnyesinde kullanฤฑcฤฑlarฤฑn daha geliลmiล yapay zeka รถzelliklerine eriลebileceฤi รผst segment katmanlar sunmayฤฑ planladฤฑklarฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
