- Petrol fiyatlarฤฑ kรผresel enflasyon endiลelerini yeniden alevlendirdi
- Avrupa ve Asya borsalarฤฑnda kรผresel enflasyon baskฤฑsฤฑ fiyatlamalarฤฑ zorluyor
- BIST 100 endeksi gรผnรผ yรผkseliลle tamamladฤฑ
- Fed’in ลahin duruลu kรผresel piyasalarฤฑ neden etkiliyor?
- Brent petrol fiyatฤฑndaki yรผkseliล kรผresel enflasyonu nasฤฑl etkiliyor?
Kรผresel piyasalar, ABD Merkez Bankasฤฑnฤฑn (Fed) ลahin duruลunu sรผrdรผrebileceฤi endiลeleri ve yรผkselen petrol fiyatlarฤฑyla temkinli bir seyir izliyor. Brent petrolรผn varili yeniden 100 dolarฤฑn รผzerine รงฤฑkarken, ABD’nin 10 yฤฑllฤฑk tahvil getirisi Temmuz 2007’den bu yana en yรผksek seviyesini gรถrdรผ. Sรถz konusu geliลmelerle S&P 500 endeksi yรผzde 0,75, Nasdaq endeksi yรผzde 1,13 ve Dow Jones endeksi yรผzde 0,68 deฤer kaybetti.
Petrol fiyatlarฤฑ kรผresel enflasyon endiลelerini yeniden alevlendirdi
New York’ta dรผzenlenen Birleลmiล Milletler 81. Genel Kurulu kapsamฤฑnda diplomatik temaslarฤฑn yoฤunlaลacaฤฤฑ beklentisiyle haftaya olumlu baลlayan piyasalar, gรถrรผลmelerden beklenen sonuรงlarฤฑn henรผz รงฤฑkmamasฤฑyla temkinli bir gรถrรผnรผme dรถndรผ. ABD ile ฤฐran arasฤฑndaki jeopolitik gerilimlerin, ABD’de kasฤฑm ayฤฑnda yapฤฑlacak Kongre ara seรงimlerine kadar sรผrebileceฤi endiลeleri petrol fiyatlarฤฑnda beklenen yumuลamayฤฑ engelledi. Brent petrolรผn varili yeniden 100 dolar seviyesinin รผzerine รงฤฑktฤฑ. Savaลฤฑn uzama riskiyle birlikte piyasalarda petrol, enflasyon, faiz ve tahvil getirileri arasฤฑndaki iliลki yeniden รถn plana รงฤฑktฤฑ.
Yรผksek seyrini koruyan petrol fiyatlarฤฑyla paralel olarak ABD’de ekonomik aktivitenin ฤฑsฤฑnmaya devam ettiฤine iลaret eden veriler, รผlkede enflasyonist baskฤฑlarฤฑn yoฤunlaลabileceฤi ve Fed‘in ลahin adฤฑmlarฤฑnฤฑ sรผrdรผrebileceฤi endiลelerini gรผรงlendirdi. ABD’de imalat sanayi Satฤฑnalma Yรถneticileri Endeksi eylรผlde 57 deฤerini alarak 52 ayฤฑn en yรผksek seviyesine รงฤฑktฤฑ ve piyasa beklentilerinin รผzerinde gerรงekleลti. Aynฤฑ dรถnemde hizmet sektรถrรผ endeksi de 58,7 ile 59 ayฤฑn en yรผksek deฤerini gรถrdรผ. Analistler, ABD’de ekonominin gรผรงlรผ kalฤฑrken enerji faturasฤฑnฤฑn yรผkselmesinin Fed’i ลahin kanada doฤru ittiฤini belirterek, para piyasalarฤฑndaki fiyatlamalarda bankanฤฑn gelecek ay politika faizini 25 baz puan artฤฑrma ihtimalinin yรผzde 70’e yรผkseldiฤini kaydetti.
Fed Yรถnetim Kurulu รyesi Michael Barr, enflasyon hedefine ulaลฤฑlmasฤฑna yรถnelik risklerin arttฤฑฤฤฑnฤฑ, iล gรผcรผ piyasasฤฑna iliลkin risklerin ise azaldฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Barr, enflasyonun hedeflenen seviyeye gerilemesini saฤlamak amacฤฑyla ilave politika ayarlamalarฤฑna ihtiyaรง duyulabileceฤini ifade etti. Gรผรงlenen enflasyon endiลeleri ve tahvil ihalesine gelen zayฤฑf talep, ABD’nin 10 yฤฑllฤฑk tahvil getirisinin yรผzde 5,135 ile Temmuz 2007’den bu yana en yรผksek seviyesine รงฤฑkmasฤฑna yol aรงtฤฑ. ABD’nin 2 yฤฑllฤฑk tahvil faizi de yรผzde 4,947 ile Mayฤฑs 2024’ten bu yana en yรผksek seviyesine ulaลtฤฑ. Analistler, 2 yฤฑllฤฑk tahvil getirisinin Fed’in para politikasฤฑna yรถnelik beklentilere daha duyarlฤฑ olduฤunu, 10 yฤฑllฤฑk tahvil getirisinin ise enflasyonun kalฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑna iliลkin beklentilerden daha fazla etkilendiฤini belirtti.
| Gรถsterge | Seviye/Deฤiลim |
|---|---|
| Brent petrol (varil) | 102,3 dolar (yรผzde 0,8 dรผลรผล) |
| ABD 10 yฤฑllฤฑk tahvil getirisi | Yรผzde 5,12 |
| Dolar endeksi | 101,1 (yรผzde 0,1 dรผลรผล) |
| Altฤฑn (ons) | 4 bin 293 dolar (yรผzde 0,1 artฤฑล) |
| S&P 500 | Yรผzde 0,75 dรผลรผล |
| Nasdaq | Yรผzde 1,13 dรผลรผล |
| Dow Jones endeksi | Yรผzde 0,68 dรผลรผล |
Ticaret cephesinde ise nispeten olumlu geliลmeler yaลanฤฑrken รin Devlet Baลkanฤฑ ลi Cinping’in, 11 yฤฑl aradan sonra ABD’ye yaptฤฑฤฤฑ resmi ziyaret baลladฤฑ. ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, 3 gรผnlรผk resmi ziyaret iรงin Washington’a gelen รin Devlet Baลkanฤฑ ลi’yi havaalanฤฑnda karลฤฑladฤฑ. ABD Hazine Bakanฤฑ Scott Bessent, รin ile kasฤฑm ayฤฑnda sona erecek Busan mutabakatฤฑnฤฑn 10 Ocak’a kadar uzatฤฑlmasฤฑ konusunda anlaลmaya vardฤฑklarฤฑnฤฑ belirtti. Sรถz konusu geliลmelerin ardฤฑndan ABD’nin 10 yฤฑllฤฑk tahvil faizi yรผzde 5,12 seviyesinde dengelenirken, kasฤฑm vadeli Brent petrolรผn varil fiyatฤฑ yรผzde 0,8 dรผลรผลle 102,3 dolarda seyrediyor.
Fed’in sฤฑkฤฑlaลmaya devam edebileceฤi tahminleri ve yรผkselen tahvil faizleriyle dolar endeksi dรผn 101,2 seviyesine รงฤฑkarak son yaklaลฤฑk 2 ayฤฑn zirvesini gรถrdรผ; yeni iลlem gรผnรผnde ise yรผzde 0,1 azalฤฑลla 101,1 seviyesine รงekildi. Dรผn yรผzde 1,6 deฤer kaybฤฑyla 4 bin 287 dolara gerileyen altฤฑnฤฑn onsu, yeni gรผnde ticaret tarafฤฑndaki risklerin azalmasฤฑ ve dolardaki gevลemeyle yรผzde 0,1 artฤฑลla 4 bin 293 dolardan alฤฑcฤฑ buluyor. ABD’de endeks vadeli kontratlar gรผne negatif baลladฤฑ.
Avrupa ve Asya borsalarฤฑnda kรผresel enflasyon baskฤฑsฤฑ fiyatlamalarฤฑ zorluyor
Avrupa borsalarฤฑnda dรผn ฤฐngiltere hariรง satฤฑcฤฑlฤฑ bir seyir izlendi. Enerji maliyetlerinden kaynaklanan enflasyon korkularฤฑ ve merkez bankalarฤฑna yรถnelik artan sฤฑkฤฑlaลma beklentileri bรถlgede fiyatlamalarฤฑ zorlaลtฤฑrdฤฑ. Avro Bรถlgesi’nde รถzel sektรถr faaliyetleri eylรผlde hฤฑzlanฤฑrken, bileลik Satฤฑnalma Yรถneticileri Endeksi 53,1 ile son 41 ayฤฑn en yรผksek seviyesine ulaลtฤฑ. Analistler, sรถz konusu verinin bรถlgede enflasyonist baskฤฑlarฤฑn sรผrebileceฤine yรถnelik endiลeleri artฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, piyasa beklentilerinin Avrupa Merkez Bankasฤฑnฤฑn yฤฑl sonuna kadar bir kez faiz artฤฑลฤฑ yapabileceฤi yรถnรผnde ลekillendiฤini sรถyledi.
Uygun maliyetli hava yolu ลirketi Ryanair’in รst Yรถneticisi Michael O’Leary, yรผksek petrol fiyatlarฤฑnฤฑn hava yolu ลirketleri tarafฤฑndan karลฤฑlanamamasฤฑ nedeniyle uรงak bileti fiyatlarฤฑnฤฑn artabileceฤini dile getirdi. Avrupa Birliฤi Komisyonu Baลkanฤฑ Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Baลkanฤฑ Antonio Costa, Suriye Cumhurbaลkanฤฑ Ahmed ลara ile iyi bir gรถrรผลme yaptฤฑklarฤฑnฤฑ belirterek bu รผlkeyle ortaklฤฑฤฤฑ ileri seviyeye taลฤฑmak istediklerini kaydetti. Sรถz konusu geliลmelerle ฤฐngiltere’de FTSE 100 endeksi yatay seyrederken, ฤฐtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yรผzde 0,21, Fransa’da CAC 40 endeksi yรผzde 0,39 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yรผzde 0,66 deฤer kaybetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar da gรผne negatif baลladฤฑ.
Asya borsalarฤฑ Japonya hariรง satฤฑล aฤฤฑrlฤฑklฤฑ bir seyir izlerken, son 3 iลlem gรผnรผnรผ kapalฤฑ geรงiren Japonya borsalarฤฑ bugรผn pozitif bir gรถrรผnรผmle iลleme aรงฤฑldฤฑ. รin Devlet Baลkanฤฑ ลi’nin ABD’ye ziyareti ve Trump ile gรถrรผลmesi bรถlge piyasalarฤฑnฤฑn odaฤฤฑnda yer alฤฑyor; iki liderin nadir toprak elementleri konusunda uzlaลฤฑ saฤlayฤฑp saฤlamayacaฤฤฑ yakฤฑndan takip ediliyor. ABD Hazine Bakanฤฑ Bessent, Fox News’e verdiฤi rรถportajda รin Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Hฤฑ Lifฤฑng ile pazar gรผnรผ New York’ta 12 saat sรผren bir gรถrรผลme yaptฤฑklarฤฑnฤฑ, ancak hรขlรข tamamlanmamฤฑล bazฤฑ hususlar bulunduฤunu sรถyledi.
Bรถlgede aรงฤฑklanan verilere gรถre, Japonya’da eylรผl ayฤฑnda imalat sanayi endeksi 54,1, hizmet sektรถrรผ endeksi 51,6 ve bileลik endeks 52,5 olarak gerรงekleลti; รผรง veri de รถnceki aya gรถre azaldฤฑ. Sรถz konusu geliลmelerle kapanฤฑลa yakฤฑn Japonya’da Nikkei 225 endeksi yรผzde 1,3 yรผkselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yรผzde 0,7 ve รin’de ลanghay bileลik endeksi yรผzde 1 deฤer kaybetti. Gรผney Kore’de piyasalar tatil nedeniyle bugรผn kapalฤฑ olacak.
BIST 100 endeksi gรผnรผ yรผkseliลle tamamladฤฑ
Alฤฑล aฤฤฑrlฤฑklฤฑ bir seyir izleyen Borsa ฤฐstanbul’da BIST 100 endeksi, gรผnรผ yรผzde 0,40 deฤer kazanarak 13.251,85 puandan tamamladฤฑ. Borsa ฤฐstanbul Vadeli ฤฐลlem ve Opsiyon Piyasasฤฑ’nda BIST 30 endeksine dayalฤฑ ekim vadeli kontrat, akลam seansฤฑnda normal seans kapanฤฑลฤฑna gรถre yรผzde 0,35 geriledi.
Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ ฤฐletiลim Baลkanlฤฑฤฤฑ, Birleลmiล Milletler 81. Genel Kurulu dolayฤฑsฤฑyla New York’ta bulunan Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn Ukrayna Devlet Baลkanฤฑ Zelenskiy ile gรถrรผลmesine iliลkin aรงฤฑklama yaptฤฑ. Gรถrรผลmede liderler Tรผrkiye-Ukrayna ikili iliลkileri, Ukrayna-Rusya Savaลฤฑ’nฤฑn seyri ve bรถlgesel konularฤฑ ele aldฤฑ. Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan, Ukrayna-Rusya Savaลฤฑ’nฤฑn kalฤฑcฤฑ barฤฑลla neticelenmesi iรงin Tรผrkiye’nin elinden geleni yapmaya her zaman hazฤฑr olduฤunu, doฤrudan mรผzakerelerin canlandฤฑrฤฑlmasฤฑ iรงin รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑn devam edeceฤini belirtti.
Dolar/TL dรผnรผ 48,8300’dan tamamlarken, bugรผn bankalararasฤฑ piyasanฤฑn aรงฤฑlฤฑลฤฑnda รถnceki kapanฤฑลฤฑn yรผzde 0,1 รผzerinde 48,8520’den iลlem gรถrรผyor. Analistler, bugรผn yurt iรงinde haftalฤฑk para ve banka istatistiklerinin, yurt dฤฑลฤฑnda ise ABD’de cari iลlemler dengesi, inลaat izinleri ve yeni konut satฤฑลlarฤฑnฤฑn takip edileceฤini belirterek teknik aรงฤฑdan BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.500 puanฤฑn direnรง, 13.100 ve 13.000 puanฤฑn destek konumunda olduฤunu kaydetti.
Fed’in ลahin duruลu kรผresel piyasalarฤฑ neden etkiliyor?
Fed’in politika faizini artฤฑrma ihtimalinin gรผรงlenmesi, tahvil getirilerinin yรผkselmesine ve dolar endeksinin deฤer kazanmasฤฑna yol aรงฤฑyor. Sรถz konusu geliลme, kรผresel borsalarda risk algฤฑsฤฑnฤฑ artฤฑrarak hisse senedi endekslerinde satฤฑล baskฤฑsฤฑ oluลturuyor.
Brent petrol fiyatฤฑndaki yรผkseliล kรผresel enflasyonu nasฤฑl etkiliyor?
Petrol fiyatlarฤฑnฤฑn yรผkselmesi enerji maliyetlerini artฤฑrarak enflasyonist baskฤฑlarฤฑ gรผรงlendiriyor. Sรถz konusu durum, merkez bankalarฤฑnฤฑn faiz artฤฑrฤฑm beklentilerini pekiลtiriyor ve tahvil getirilerinin yรผkselmesine katkฤฑda bulunuyor.
