Son yıllarda doğrudan yatırım niteliğinde kurulan yabancı sermayeli şirketlerin %63’ünün sahibi Türk vatandaşı.
Bir dönem ağırlıkla finans piyasalarında adından sıkça söz ettiren “bıyıklı yatırımcı”, son yıllarda doğrudan yabancı yatırımlarda da baş aktör oldu.
DÜNYA’nın belirlemelerine göre, doğrudan yabancı yatırımların giderek azalması paralelinde Avrupa başta olmak üzere gelişmiş ekonomilerden gelen yabancı sermayeli yeni şirket kuruluşları, son yıllarda rekor düşük seviyelere indi. Yabancı sermaye girişlerinde kompozisyonun değişmesiyle birlikte, Türklerin sahibi olduğu yabancı sermayeli şirketler 2013’te ilk 3’e girdi, 2017 yılından itibaren ise ilk sıraya yükseldi.
Fonlarını yurt dışında tutarak Türkiye’de borsa ve diğer finans piyasalarında değerlendirenlere piyasada “bıyıklı yabancı” adı takılmıştı. Son dönemde pek kullanılmasa da geleneksel olarak kullanılan takma adlardan biri olarak yerleşti. Benzer bir durumun yabancı doğrudan yatırımlarda da bulunduğu gözlendi.
Merkez Bankası ve Ticaret Bakanlığı gibi kurumlar yabancı doğrudan yatırımları ülke bazında açıklıyor. Türkiye’ye yatırım yapan kişi ve şirketlerin menşe ülkesine göre istatistikler tutuluyor. Doğrudan yatırımlar var olan yabancı sermaye statüsündeki bir şirketin işlemleri, yeni şirket kuruluşu ya da birleşme-devralma ile gerçekleşebiliyor.
TOBB uzunca bir süredir kurulan-kapanan şirket istatistikleri içinde, Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu tanımına uygun olarak kurulan yabancı sermayeli şirketlerin istatistiklerini yayımlıyor. Bu istatistiklerde ülke yanında vatandaşlık bazında da veriler yayımlanıyor. Buna göre Türkiye’de yeni kurulan yabancı sermayeli şirketler içinde Türklerin ağırlığı oldukça yüksek. Üstelik bu yüksek oran 2013 yılından 2021 yılı Haziran ayına kadar verilerde birkaç istisna dışında ilk üç sırada düzenli hale gelmiş durumda.
2017’den bu yana vatandaşlık bazında Türk vatandaşları en fazla sayıda yabancı sermayeli şirketi kuranlar arasında birinci sırada.
Kurulan şirketlerin sayısı üzerinden DÜNYA’nın TOBB istatistiklerinden anonim ve limited şirket türlerinin toplam verileri üzerinden derlediği bilgilere göre, Türk vatandaşlarının yabancı yatırımcı olduğu şirket sayısı bazı yıllarda yüzde 50’nin üzerinde oluştu. 2013 ile 2017-2021 (Ocak-Haziran) arasında ki yıllarda en fazla yabancı yatırım yapan vatandaşlar Türkler oldu. 2018’de kurulan şirketlerin yüzde 46,6’sı, 2019’da yüzde 50,9’u, 2020 ve 2021 Ocak-Haziran döneminde ise yüzde 50,7’si Türklerce kuruldu.
