Perşembe günü açıklanan kasım ayı ABD enflasyon verileri piyasalarda şaşkınlık yarattı ve tüketici fiyat endeksinin yıllık bazda yüzde 2,7 seviyesine gerilediğini gösterdi. Ancak hükümetin kapanması nedeniyle ekim ayına ait verilerin toplanamaması bakanlığın raporunda aylık karşılaştırmaların yer almamasına neden oldu. Bu durum birçok ürün kategorisindeki son fiyat dalgalanmalarını belirsiz bir hale getirdi.
Ekonomistler yayımlanan raporun ardından temkinli bir duruş sergiledi. Navy Federal Credit Union Başekonomisti Heather Long perşembe günkü raporun veri analistleri için inandırıcılıktan uzak bir tablo çizdiğini belirtti. Long bu verileri ciddiye almanın zor olduğunu ifade etti.
Ekim ayında veri toplama işleminin yapılmadığını ve kasım ayında ise sınırlı bir çalışma yürütüldüğünü vurguladı. Uzmana göre ABD enflasyon verileri içindeki beklenmedik düşüşün temel nedeni kira maliyetlerindeki büyük gerilemeydi. Ancak bu durum özel sektör verileriyle uyuşmadı ve mantık testinden geçemedi.
Konut maliyetleri ve ABD enflasyon verileri üzerindeki etkisi
Raporun yayımlanmasının hemen ardından konut maliyeti en çok tartışılan kategorilerden biri haline geldi. Barınma maliyetleri endeksin yaklaşık üçte birini oluşturdu ve Çalışma Bakanlığı bu maliyetlerin eylül ile kasım arasında yüzde 0,2 arttığını açıkladı. Genel endeks ise yıllık bazda yüzde 3 artış kaydetti.
Harvard ekonomisti Jason Furman sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı değerlendirmede kurumun konut hesaplamasında büyük bir hata yaptığını savundu. Furman ekim ayı verisinin sıfır kabul edilmesinin ABD enflasyon verileri hesaplamasında rakamların düşük gösterilmesine yol açtığını belirtti.
Furman bu hatanın siyasi olmasının çok düşük bir ihtimal olduğunu ve kurumun yargı kullanmak yerine algoritmaya sadık kaldığını ifade etti. Konut verileri hariç tutulsa bile enflasyonun yine de daha düşük olacağını ancak düşüşün bu kadar keskin olmayacağını ekledi. Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü Kıdemli Araştırmacısı Jed Kolko ise kurumun bu konuyu açıklığa kavuşturmasını umduğunu dile getirdi.
Uzmanlar veri toplama sürecini eleştirdi
Navy Federal Credit Union ekonomisti Long düşük manşet enflasyon rakamının arkasındaki büyük itici gücün gerçek gibi göründüğünü söyledi. Benzin fiyatları ulusal ortalamanın altında ve 3 doların altında istikrarlı bir düşüşe devam ederek dört yıldan fazla bir sürenin en düşük seviyelerine geriledi. Bu düşüş ABD enflasyon verileri üzerinde aşağı yönlü bir baskı unsuru oluşturdu.
Pantheon Macroeconomics Başekonomisti Sam Tombs kasım ayı için normalden daha yüksek fiyat tekliflerinin büyük bir kısmının indirim döneminde alınmış olabileceğine dikkat çekti. Veri toplama sürecinin kapanmanın sona ermesinden sonra ancak ayın 14’ünde yeniden başladığı için kasım ayı ABD enflasyon verileri dikkatle ele alınmalıdır uyarısında bulundu.
Aralık ayı verileri durumu netleştirecek
Ekonomistler aralık ayı verilerinin piyasaya daha net bir tablo sunacağını öngördü. Hükümetin veri toplama faaliyetleri kapanmanın ardından normal programına dönmeye başladığından bu verilerin 13 Ocak tarihinde açıklanması planlandı. Bu durum Federal Rezerv yönetimine gelecek ayın sonlarında alacağı faiz kararı öncesinde ABD enflasyon verileri hakkında daha sağlıklı bir analiz imkanı sunacak.
Long önemli olan noktanın aralık ve ocak verilerinin ne göstereceğini bekleyip görmek olduğunu ifade etti. Enflasyonun muhtemelen kasım ayında azalmadığını ancak daha da kötüye gitmediğinin görüldüğünü belirtti. Bu gelişme Fed yönetimine duraklama ve değerlendirme için zaman kazandırdı.
