ABD Temsilciler Meclisi Silahlฤฑ Kuvvetler Komisyonuโnun hazฤฑrladฤฑฤฤฑ yasa tasarฤฑsฤฑna gรถre Tรผrkiye, Rusyaโdan S-400 fรผze savunma sistemlerini satฤฑn alฤฑrsa Kongre, Ankaraโya F-35 savaล jetlerinin satฤฑลฤฑna yasak konacak. Ayrฤฑca ABD Savunma Bakan Vekili Patrick Shanahan, bรถyle bir durumda Tรผrkiyeโyi F-35 programฤฑndan tamamen dฤฑลlanacaฤฤฑnฤฑ belirtti.
Russia Todayโe (RT) konuลan Rus uzmanlar, Tรผrk Silahlฤฑ Kuvvetleriโnin Rus yapฤฑmฤฑ silahlara geรงmesinin Amerikan savunma sanayiinin otoritesini baltalฤฑyor olabileceฤi tahmininde bulundu.
Rusya Bilimler Akademisi ABD ve Kanada Enstitรผsรผ Siyasi ve Askeri Araลtฤฑrmalar Merkezi Baลkanฤฑ Vladimir Batyuk, ABDโnin Ankaraโya F-35 avcฤฑ uรงaklarฤฑnฤฑ satmaktan vazgeรงmesi durumunda birkaรง milyar dolarlฤฑk zarara uฤrayabileceฤini, fakat Washingtonโun, Rusyaโnฤฑn F-35โlerle ilgili verilere ulaลabileceฤi endiลesiyle bu adฤฑmฤฑ atmaya hazฤฑr olduฤunu belirtti.
‘ABD, RUSYA’NIN F-35’LERLE ฤฐLGฤฐLฤฐ GฤฐZLฤฐ VERฤฐLERE ULAลMASINDAN ENDฤฐลE EDฤฐYOR’
RTโye konuลan Batyuk, โABD sadece Tรผrkiyeโnin deฤil, diฤer รผlkelerin de Rus S-400 fรผze savunma sistemlerini almaktan vazgeรงmelerini istiyor, zira Rus muharebe kontrol sistemine โdost-dรผลmanโ verilerinin girilmesi gerekiyor. Pentagon bu gerekรงeyle Rusyaโnฤฑn gizli bilgilere ulaลabileceฤinden endiลeleniyorโ ifadelerini kullandฤฑ.
‘PATRฤฐOT GรRรลMELERฤฐNDE GELฤฐลME KAYDEDฤฐLEMEDฤฐ’ Washingtonโun Rus sistemlerinin yerine Ankaraโya Raytheon ลirketinden Patriot fรผze savunma sistemlerini satฤฑn almayฤฑ รถnerdiฤini, ancak bu yรถndeki gรถrรผลmelerde ลimdiye kadar bir geliลme kaydedilmediฤini hatฤฑrlatan Batyuk, ลรถyle konuลtu:
โAmerikan Patriot sistemleri, taktik ve teknik รถzellikleri bakฤฑmฤฑndan daha iyi olan Rus yapฤฑmฤฑ S-400 sistemlerinden 2 kat pahalฤฑ. ABD, Rusya’nฤฑn รถzelikle bu yรถnde silah yarฤฑลฤฑnda รถne geรงtiฤini gizlemiyorโ.
Bu arada Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan, ฤฐstanbulโda dรผzenlenen IDEF 2019 Uluslararasฤฑ Silah Fuarฤฑโnda yaptฤฑฤฤฑ konuลmada Tรผrkiye’nin katฤฑlฤฑmฤฑ olmadan F-35 Lightning II geliลtirmeye yรถnelik รงokuluslu projenin รงรถkeceฤini sรถylemiลti.
‘F-35โLERDE BฤฐRรOK SORUN TESPฤฐT EDฤฐLDฤฐ’
Pentagon son birkaรง yฤฑldฤฑr Lockheed Martinโin geliลtirdiฤi 5. nesil F-35 Lightning II bombardฤฑman ve avcฤฑ uรงaฤฤฑnฤฑ devreye almaya รงalฤฑลฤฑyor, ancak sรถz konusu uรงaฤฤฑn orduda yaygฤฑn bir ลekilde kullanฤฑlmasฤฑnฤฑ engelleyen bir dizi teknolojik sorun mevcut.
F-35โlerde yaลanan en รถnemli sorunlarฤฑndan biri, program yazฤฑlฤฑmlarฤฑnฤฑn verimsizliฤi ve teknik bakฤฑm tutarฤฑnฤฑn รงok yรผksek olmasฤฑ. Aฤustos 2018โde Washington merkezli Project on Government Oversight (POGO) isimli baฤฤฑmsฤฑz araลtฤฑrma grubu tarafฤฑndan hazฤฑrlanan raporda uรงaklarฤฑn savaลa uygun olmadฤฑฤฤฑ, pilotlarฤฑ tehlikeye sokacaฤฤฑ aรงฤฑklandฤฑ. Rapora gรถre, F-35’lerde รงok sayฤฑda eksik var ve uรงaklar, รงalฤฑลma standartlarฤฑnฤฑ karลฤฑlamadฤฑฤฤฑ gibi, dayanฤฑklฤฑlฤฑk testlerini de geรงemedi.
RTโye konuลan Rus askeri uzman Yuriy Knutov, F-35โlerin ลimdilik karmaลฤฑk ve โolgunlaลmamฤฑลโ bir makine olduฤunu sรถyledi. Knutov, โBirรงok รผlke, รถrneฤin Avustralya, yรผksek fiyatฤฑ ve sistemdeki mevcut sorunlar nedeniyle F-35โleri satฤฑn almaktan vazgeรงti. ABDโnin mรผttefiklerinin uรงaฤa gรถsterdiฤi ilgide hฤฑzlฤฑ bir dรผลรผล var, F-35โlerin yaptฤฑklarฤฑ kazalar ve program yazฤฑlฤฑmฤฑndaki sorunlar potansiyel alฤฑcฤฑlarฤฑ uzak tutuyor. Fakat Washington, satฤฑลlarฤฑn seviyesini dรผลรผrmemek iรงin siyasi baskฤฑ araรงlarฤฑ kullanmaktan รงekinmiyor. รrneฤin bugรผn ABD Almanyaโya Eurofighter Typhoon uรงaklarฤฑndan vazgeรงip F-35 satฤฑn almasฤฑ iรงin baskฤฑ yapฤฑyorโ ifadelerini kullandฤฑ.
Washington ile anlaลma gereฤi Ankaraโya 2018โden itibaren toplam 100 adet F-35 teslim edilecekti. Ancak ABD Senatosuโnun uรงaklarฤฑn teslimatฤฑnฤฑ askฤฑya alฤฑncaya kadar sadece 2 adet F-35 teslim edildi.
Buna yanฤฑt olarak Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Mevlรผt รavuลoฤlu, Ankaraโnฤฑn faklฤฑ bir tedarikรงiden ihtiyaรงlarฤฑnฤฑ karลฤฑlayabileceฤini aรงฤฑkladฤฑ. รavuลoฤlu, โF-35 ya da Rusya yapฤฑmฤฑ uรงaklar var. F-35 olmazsa ben yine ihtiyacฤฑm olan uรงaฤฤฑ baลka bir yerden almak durumundayฤฑm. Ta ki kendi uรงaฤฤฑmฤฑ รผretene kadarโ ifadelerini kullandฤฑ. รte yandan Rus devlet savunma sanayi ลirketi Rostec’in CEO’su Sergey รemezov, Tรผrkiye F-35 programฤฑndan รงฤฑkarฤฑlฤฑrsa Rusyaโnฤฑn Rus Su-57 avcฤฑ uรงaklarฤฑnฤฑn teslimatฤฑ iรงin iลbirliฤine hazฤฑr olduฤunu belirtti. รemezov, โTรผrkiye, bu uรงak iรงin cazip bir pazar. Eฤer Tรผrkiye, Rus Su-57 savaล uรงaฤฤฑ almak isterse bu alanda iล birliฤi yapmaya hazฤฑrฤฑzโ dedi.
‘TรRKฤฐYE’NฤฐN RUS SฤฐLAHLARINA GEรMESฤฐ ABD SAVUNMA SANAYฤฐฤฐNฤฐN OTORฤฐTESฤฐNฤฐ BALTALIYOR’
Yuriy Knutov, Tรผrkiyeโnin S-400 sistemlerine geรงiล yapmasฤฑnฤฑn ve 5. nesil Su-57 savaล uรงaklarฤฑnฤฑ alabileceฤi yรถnรผndeki aรงฤฑklamalarฤฑn Amerikan savunma sanayiinin otoritesini baltaladฤฑฤฤฑnฤฑ, bu durumda Washingtonโun ancak siyasi yรถntemlerle baskฤฑ yaparak Ankaraโyฤฑ kendi รผrรผnlerine โdรถnmesiniโ saฤlamaya รงalฤฑลmaktan yapacak baลka bir ลeyin olmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Knutov, โEฤer Tรผrkiye bu konuda ABDโye tamamen sฤฑrt รงevirirse, bu NATO blokunun bรถlรผnmeye baลladฤฑฤฤฑna dair bir sinyal olacak. Rus silahlarฤฑ, ABDโninkilerine gรถre daha ucuz ve รงok daha iyi. F-35 uรงaฤฤฑ ise, askeri bir deฤeri olmayan ve verilen gรถrevleri yerine getirme kapasitesine sahip olmayan pahalฤฑ bir oyuncakโ ifadelerini kullandฤฑ.
