Mortgage faizlerinin dรผลmesi ve piyasada satฤฑlฤฑk konut sayฤฑsฤฑnฤฑn artmasฤฑyla birlikte, Eylรผl ayฤฑnda ABD konut satฤฑลlarฤฑ hฤฑzlandฤฑ. Ulusal Emlakรงฤฑlar Birliฤi (NAR) Perลembe gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, geรงen ay ikinci el konut satฤฑลlarฤฑnฤฑn Aฤustos ayฤฑna gรถre yรผzde 1,5 artarak mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล yฤฑllฤฑk 4,06 milyon adede ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Bu veri, ลubat ayฤฑndan bu yana kaydedilen en hฤฑzlฤฑ satฤฑล hฤฑzฤฑ olarak kayฤฑtlara geรงti.
Satฤฑลlar, geรงen yฤฑlฤฑn Eylรผl ayฤฑna gรถre yรผzde 4,1 artฤฑล gรถsterdi. Aรงฤฑklanan son satฤฑล rakamlarฤฑ, ekonomistlerin beklediฤi yaklaลฤฑk 4,07 milyon adedin biraz altฤฑnda kaldฤฑ. Ulusal ortalama satฤฑล fiyatฤฑ ise Eylรผl ayฤฑnda bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 2,1 artarak 415.200 dolara yรผkseldi. Bu, konut fiyatlarฤฑnฤฑn yฤฑllฤฑk bazda 27. ay รผst รผste artฤฑล kaydettiฤi ve 1999’a kadar geriye giden verilerde Eylรผl ayฤฑ iรงin en yรผksek ortalama satฤฑล fiyatฤฑ olduฤu anlamฤฑna geldi.
Konut satฤฑลlarฤฑ neden hฤฑzlandฤฑ? Faiz ve arz dengesi
ABD konut satฤฑลlarฤฑ, mortgage faizlerinin tarihi dรผลรผk seviyelerden yรผkselmeye baลladฤฑฤฤฑ 2022’den bu yana dรผลรผล yaลฤฑyordu ve daha รถnce kullanฤฑlmฤฑล konut satฤฑลlarฤฑ geรงen yฤฑl yaklaลฤฑk 30 yฤฑlฤฑn en dรผลรผk seviyesine gerilemiลti. Ancak, mortgage faizleri, ABD iล piyasasฤฑna iliลkin endiลelerin artmasฤฑyla Federal Rezerv’in ana faiz oranฤฑnฤฑ dรผลรผrme kararฤฑndan รถnce, Temmuz ayฤฑnda dรผลmeye baลladฤฑ.
Freddie Mac‘e gรถre, geรงen ay satฤฑn alฤฑnan konutlar muhtemelen Temmuz ve Aฤustos aylarฤฑnda sรถzleลmeye baฤlandฤฑ. Bu aylarda 30 yฤฑllฤฑk mortgage faizleri ortalama yรผzde 6,75 ile yรผzde 6,56 arasฤฑnda deฤiลiyordu. Faiz oranlarฤฑndaki bu dรผลรผล, Eylรผl ayฤฑnda ve bu ay daha da hฤฑzlandฤฑ ve geรงen hafta ortalama faiz oranฤฑ yรผzde 6,27’ye kadar geriledi.
Dรผลรผk faiz oranlarฤฑ ev alฤฑcฤฑlarฤฑnฤฑn satฤฑn alma gรผcรผnรผ artฤฑrsa da, yฤฑllarca sรผren fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn ardฤฑndan birรงok Amerikalฤฑ iรงin borรงlanma maliyetleri hala ev satฤฑn almayฤฑ zorlaลtฤฑrฤฑyor. ABD’de ortalama ev satฤฑล fiyatฤฑ, pandeminin ilk yฤฑllarฤฑnda konut piyasasฤฑnฤฑn aลฤฑrฤฑ ฤฑsฤฑnmasฤฑndan รถnce, son altฤฑ yฤฑlda yรผzde 53 arttฤฑ. Mevcut mortgage oranlarฤฑyla ev satฤฑn alabilecek gรผcรผ olan alฤฑcฤฑlar, piyasada daha geniล bir emlak seรงeneฤinden faydalanarak arz ve talebin daha dengeli hale gelmesini saฤladฤฑ.
ฤฐlk kez ev alanlar ve piyasadaki arz durumu
NAR verilerine gรถre, geรงen ayฤฑn sonunda 1,55 milyon satฤฑlmamฤฑล ev vardฤฑ. Bu rakam Aฤustos ayฤฑna gรถre yรผzde 1,3, geรงen yฤฑlฤฑn Eylรผl ayฤฑna gรถre ise yรผzde 14 artฤฑล gรถsterdi. Bu rakam, pandemiden รถnce tipik olan yaklaลฤฑk 2 milyon satฤฑlฤฑk evin hala oldukรงa altฤฑnda seyrediyor.
Satฤฑlฤฑk evlerin, รถzellikle de piyasanฤฑn daha uygun fiyatlฤฑ kesimindekilerin kronik kฤฑtlฤฑฤฤฑ, yeni bir ev satฤฑn almak iรงin kullanabilecekleri ev sermayesi kazanรงlarฤฑ olmayan ilk kez ev satฤฑn alanlar รผzerinde baskฤฑ yaratmaya devam ediyor. ฤฐlk kez ev satฤฑn alanlar, geรงen ay konut satฤฑลlarฤฑnฤฑn sadece yรผzde 30’unu oluลturdu. Tarihsel olarak, bu kesim toplam konut satฤฑลlarฤฑnฤฑn yรผzde 40’ฤฑnฤฑ oluลturuyordu.
Eylรผl ayฤฑ sonu envanteri, mevcut satฤฑล hฤฑzฤฑnda 4,6 aylฤฑk arz anlamฤฑna geliyor ve bu, Aฤustos sonu arz seviyesine eลittir. Bu, geรงen yฤฑlฤฑn Eylรผl ayฤฑndaki 4,2 aydan bir artฤฑลa iลaret ediyor. Geleneksel olarak, 5 ila 6 aylฤฑk arz, alฤฑcฤฑlar ve satฤฑcฤฑlar arasฤฑnda dengeli bir pazar olarak kabul ediliyordu.
Evlerin satฤฑลฤฑ da daha uzun sรผrรผyor
NAR’a gรถre, geรงen ay evler genellikle satฤฑลa รงฤฑkmadan รถnce 33 gรผn piyasada kaldฤฑ. Bu sรผre, Aฤustos ayฤฑnda 31 gรผn ve geรงen yฤฑlฤฑn Eylรผl ayฤฑnda 28 gรผndรผ. Evler piyasada ne kadar uzun sรผre kalฤฑrsa, satmak isteyen ev sahipleri, alฤฑcฤฑlara daha iyi bir fiyat teklif etmek iรงin o kadar fazla baskฤฑ altฤฑnda kalฤฑr.
