ABD’de ortalama uzun vadeli mortgage oranları bu hafta, yedi ayın zirvesinden gerileyerek, satışa sunulan ev sayısının düşük olması ve yüksek borçlanma maliyetleriyle karşı karşıya kalan ev alıcıları için bir nebze olsun nefes aldırdı.
Mortgage firması Freddie Mac‘in Perşembe günkü açıklamasına göre, önceki hafta % 6,79 olan 30 yıllık konut kredilerindeki ortalama oran, bu hafta %6,71’e geriledi. Geçen yılın aynı döneminde bu oran %5,23 seviyesindeydi.
Bu düşüş, ortalama oranın Kasım ayının başında yedi ayın zirvesi olan %7,08’e çıkmasından sonra yaşandı. Önceki hafta %6,18 olan 15 yıllık sabit faizli ipoteklerin ortalama oranı da bu hafta %6,07’ye düştü. Bu oran bir yıl önce %4,38 idi.
Yüksek oranlar, ev alıcılarına ek maliyetler getirerek, sürekli yükselen ev fiyatları karşısında Amerikalıların ev alma imkanlarını sınırlıyor. Özellikle, son yıllarda %3 civarında seyreden 30 yıllık mortgage oranlarında bu yılki iki katı artış, evlerini satmayı düşünen ya da yeniden finanse etmeyi planlayan ev sahiplerini bu adımları atmaktan alıkoyuyor. Piyasadaki ev sayısının tarihi düşük seviyelerde olmasının bir nedeni de bu.
Freddie Mac’in Baş Ekonomisti Sam Khater, “Yüksek oranlar ve diğer maliyet zorlukları devam ederken, stok sıkıntısı ev alıcılarının önündeki en büyük engeli oluşturuyor” ifadelerini kullandı.
Bu yıl, yüksek mortgage oranları ve az sayıda mevcut ev nedeniyle durgun bir dönem geçiren ABD konut piyasası yavaş yavaş toparlanmaya başladı. National Association of Realtors verilerine göre, ABD’deki ikinci el ev satışları, Nisan ayında sona eren 12 aylık dönemde %23,2 düşerek, dokuz ay üst üste %20 veya daha fazla düşüş yaşadı.
Az sayıda evin bulunması, fiyatların yükselmesine neden oldu. Nisan ayında ulusal medyan ev fiyatı, bir önceki yıla göre sadece %1,7 azalarak 388.800 dolara düştü.
Artan maliyetlere rağmen ev almayı sürdürenler de bulunuyor. Redfin emlak komisyoncusunun verilerine göre, Nisan ayında ABD’deki ev satışlarının %33,4’ü nakit ödeme yapılarak gerçekleştirildi. Bu oran, bir önceki yıl %30,7 olan orandan daha yüksek ve son dokuz yıldaki en yüksek nakit alım oranını temsil ediyor.
Mortgage oranları son zamanlarda, kredi verenlerin kredi fiyatlandırmasında rehber olarak kullandıkları 10 yıllık Hazine tahvili getirisindeki yükselişe paralel olarak arttı. Bu getiri, iki hafta önce %3,81 ile Mart’tan bu yana en yüksek seviyesine çıkmıştı. Perşembe günü ise %3,74 seviyesinde seyrediyordu.
Faiz oranlarındaki belirsizlik, gelecek hafta yapılacak Fed faiz politikası toplantısının ardından da devam edebilir ve mortgage oranlarında daha fazla dalgalanma yaratma riski taşıyor.
Fed, yüksek seyreden enflasyonu kontrol altına almak amacıyla, son 14 ayda 10 kez faiz artışına gitti. Ancak Fed Başkanı Jerome Powell ve diğer merkez bankası yetkilileri, bu ayki politika yapıcılar toplantısında faiz artırımına gitmeme sinyali verdi. Bu, Fed’in önceki faiz artışlarının ekonomi üzerindeki etkilerini değerlendirme şansı kazanması anlamına gelebilir.
