“Trump Düzeni” ve 100 Liralık Motorin Kabusu

Tarih 2 Ekim 2018; motorinin uluslararası piyasadaki (Platts Genoa, High CIF Med Average) ton fiyatı 749 dolardı. Pandemi ile tanıştığımız günlerde (11 Mart 2020) aynı fiyat 378 dolar seviyelerinde oluşmuştu.

Pandemiden kurtulup takvimler 7 Mart 2022’yi gösterdiğinde ise motorin 1.284 dolara kadar çıktı. 15 Haziran 2022 günü tarihi zirvesini yaşayan ve hepimize korkulu rüyalar gördüren motorin, 1.441 dolardan fiyatlanmıştı. Dün itibarıyla ise Platts Genoa High CIF Med Average fiyatı 738 dolar olarak gerçekleşti.

Sayın Başkan Trump; Venezuela’ya kayyum atarken uyguladığı yöntemlerin çok daha detaylısını, sır gibi saklanan ve kimseye açıklanmayan silahları kullanacağını, en büyük savaş gemilerini gönderdiğini söylüyor İran’a. Gemiler Hürmüz Boğazı açıklarında bekliyor.

Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın başdanışmanı, “Eğer ABD silaha başvurursa insanlık tarihinin daha önce görmediği en büyük karşılığı vereceklerini” açıkladı. Ama insan bu açıklamayı duyunca, ister istemez yakın geçmişte İran’ın İsrail’e nasıl karşılık verdiğini ya da veremediğini düşünüveriyor.

İnsanın aklına, son birkaç ay içinde gösterilerde ölen İranlı sayısı geliyor. Resmi rakam 3.600 ise gerçekte ölen sayısının minimum 3 katı olduğu iddialarını, ülke içindeki enflasyonu, işsizliği, internetin hâlâ çalışmadığını ve kaçınılmaz iç huzursuzlukları hatırlıyor…

İnsan düşünüyor da düşünüyor. Beynim henüz Zelenski’yi bile çözememişken; Putin’in tek mermi atmadan Suriye’yi Şara’ya bırakmasını, Esad ve ailesinin ne karşılığında Moskova’ya alınıp yerleştirildiğini daha yeni idrak edebildik.

Trump sürekli kıymetli madenlerden, değerli elementlerden bahsediyor. Venezuela petrol yataklarından çok lityum madenleri ile bilinir. Bilinen kaynaklara göre Afganistan, yaklaşık 200 trilyon dolarlık yeraltı madenine sahip. Uçsuz bucaksız ve çok verimli kenevir tarlaları da işin cabası. Grönland ise bizim için yeni çekilen bir Hollywood dizisi gibi oldu; nasıl finalize olacağını merakla bekliyoruz.

Trump Amca’nın bizlere verdiği mesaj aslında oldukça açık: “Değerli madenleri, nadir elementleri olan ya da stratejik öneme sahip ülkelerde; seçim, demokrasi, o parti bu parti, eğitim, modernleşme, gelişim, güçlü ve adil bir ekonomik yapı gibi detaylara tahammülüm yok. Bu ülkeleri benim belirlediğim, benim istediğim belirli aileler veya zümreler yönetmeli; bu ülkelerin ne kadar gelişeceğine ben karar vermeliyim.” Geçen hafta Afganistan kız öğrencilerin eğitim görmesini yasakladı ve bir dizi yeni kuralı yürürlüğe soktu. Yani mesaj net: Afganistan geri kalmalı, belirli bir aile ya da zümre tarafından “sorunsuz” yönetilmeli.

Bakalım Trump İran’ı ne zaman vuracak? Kimilerine göre bu hafta sonu, kimilerine göre önümüzdeki hafta.

Peki, silahlı müdahale sonrası motorin fiyatı hemen 1.000 doların üzerine çıkar mı? Eğer aniden çıkar ve 1.400, hatta 1.500 dolar seviyelerine gelirse; bu durum 55 TL/Litre olan motorin pompa fiyatının anında 80, belki de 100 TL olması anlamına gelebilir. Bu da enflasyonun bizim adımıza korkunç boyutlarda artması demek. Hep birlikte yaşayıp göreceğiz. Maalesef umutlu olmaktan başka elimizden bir şey gelmiyor.

Özdilek COŞKUN

Tüm Yazıları

Özdilek Coşkun, Türkiye akaryakıt sektöründe uzun yıllar boyunca üst düzey yöneticilik yapmış, alanında tanınmış bir yatırım danışmanı ve iş insanıdır. Özdilek Coşkun, Türkiye akaryakıt sektöründe uzun yıllar boyunca üst düzey yöneticilik yapmış, alanında tanınmış bir yatırım danışmanı ve iş insanıdır. Opet Petrolcülük AŞ'nin kuruluş sürecinde görev almış, Kadoil ve Alpet gibi büyük akaryakıt şirketlerinde üst düzey yöneticilik (Genel Müdürlük) yapmıştır.