Ukrayna’nฤฑn yanฤฑ sฤฑra Moldova’ya da AB liderler zirvesinde aday รผlke statรผsรผ tanฤฑnmasฤฑ bekleniyor. Adaylฤฑk statรผsรผ, AB’nin doฤu sฤฑnฤฑrฤฑndaki bu kรผรงรผk รผlke iรงin tarihi bir karar olacak.
DW Tรผrkรงe’deki habere gรถre Rusya’nฤฑn Ukrayna’ya karลฤฑ baลlattฤฑฤฤฑ savaล dรถrdรผncรผ ayฤฑnฤฑ doldururken, Avrupa Birliฤi (AB) net bir siyasi mesaj vermek istiyor: 23-24 Haziran tarihlerinde yapฤฑlacak AB liderler zirvesinde Ukrayna ve Moldova iรงin adaylฤฑk statรผsรผ tanฤฑnmasฤฑ รถngรถrรผlรผyor. Rus iลgali gรถz รถnรผnde bulundurulduฤunda, yaklaลฤฑk sekiz yฤฑl รถnce AB anlaลmalarฤฑna imza atan her iki รผlke iรงin de AB perspektifi sunulmasฤฑ gรผรงlรผ sembolik anlam taลฤฑyan tarihi bir karar olacak.
27 รผlkeli AB’nin oybirliฤi ile karar almasฤฑ gerekiyor. Her iki รผlkeye de aday statรผsรผ verileceฤine kesin gรถzรผyle bakฤฑlฤฑyor.ย Almanya Baลbakanฤฑ Olaf Scholz,ย Fransa Cumhurbaลkanฤฑ Emmanuel Macron, ฤฐtalya baลbakanฤฑ Mario Draghi ve Romanya Cumhurbaลkanฤฑ Klaus Iohannis 16 Haziran tarihindeki Kiev ziyaretleri sฤฑrasฤฑnda zaten adaylฤฑk lehine aรงฤฑklamalarda bulundular. AB Parlamentosu ve AB Komisyonu da Ukrayna ve Moldova’nฤฑn รผyeliฤe kabul edilmesi yรถnรผnde tavsiye bulundu. Ancak รผyelik sรผrecinin ilerlemesi bazฤฑ somut koลullara baฤlandฤฑ. AB Komisyonu Baลkanฤฑ Ursula von der Leyen Ukrayna’nฤฑn da,ย Moldova’nฤฑn da “รถnemli reformlarฤฑ” uygulamak zorunda olduฤunu sรถyledi.
AB รผyesi Romanya sฤฑnฤฑrฤฑnda olan Moldova AB รผyeliฤi iรงin resmi baลvuruyu Mart 2022’de yaptฤฑ. ลimdi bu kรผรงรผk รผlkenin hayalini gerรงekleลtirip gerรงekleลtirmemek AB’ye kalmฤฑล durumda. Kasฤฑm 2020’de yapฤฑlan cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ seรงimlerinde Rus yanlฤฑsฤฑ aday Igor Dodon’a karลฤฑ zafer kazanan Moldova Cumhurbaลkanฤฑ Maia Sandu hedeflerini DW’ye anlatmฤฑลtฤฑ. รlkesinin yolsuzluk ve kรถtรผ yรถnetimden kurtulmasฤฑnฤฑ istediฤini sรถyleyen Sandu, baฤฤฑmsฤฑz yargฤฑ ve hukukun รผstรผnlรผฤรผ ilkelerine baฤlฤฑ kalacaฤฤฑnฤฑ ve “Avrupa’ya entegrasyonun cumhurbaลkanฤฑ” olacaฤฤฑnฤฑ sรถylemiลti. Bundan altฤฑ ay sonra Batฤฑ yanlฤฑsฤฑ partisi PAS genel seรงimlerde yรผzde 52 oy alarak zafer kazanmฤฑลtฤฑ.
AB halihazฤฑrda Moldova’nฤฑn en bรผyรผk ticari ortaฤฤฑ konumunda. Moldova ihracatฤฑnฤฑn yรผzde 70’ini baลta Almanya ve Romanya olmak รผzere AB รผlkelerine yapฤฑyor. Yurt dฤฑลฤฑnda รงalฤฑลmak iรงin Moldova’yฤฑ terk eden yaklaลฤฑk 1 milyon Moldovalฤฑnฤฑn รงoฤu AB’de yaลฤฑyor ve รงalฤฑลฤฑyor. Bu kiลilerin yaptฤฑklarฤฑ para transferleri gayrisafi yurtiรงi hasฤฑlanฤฑn yรผzde 30’una tekabรผl ediyor. Romanya ile tarihsel baฤlarฤฑ nedeniyle Moldovalฤฑlarฤฑn รผรงte birinin Romanya vatandaลlฤฑฤฤฑ da bulunuyor. 2014 yฤฑlฤฑndan bu yana Moldova vatandaลlarฤฑnฤฑn Schengen Bรถlgesi’nde vizesiz seyahat etmesi mรผmkรผn.
