Tรผrkiye ฤฐnsan Haklarฤฑ ve Eลitlik Kurumu (TฤฐHEK), ‘bayan ve aileye uygun’ ilanฤฑyla kiracฤฑ arayan, bekรขr erkeฤe ev kiralamayan ev sahibi ile emlakรงฤฑya, ayrฤฑmcฤฑlฤฑk yasaฤฤฑnฤฑ ihlal ettikleri gerekรงesiyle sฤฑrasฤฑyla 5 bin ve 3 bin lira idari para cezasฤฑ uygulanmasฤฑna karar verdi.
ฤฐstanbul’da yaลayan Y.A, erkek olduฤu gerekรงesiyle kendisine ev kiralanmamasฤฑ รผzerine cinsiyet temelli ayrฤฑmcฤฑlฤฑฤa uฤradฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek TฤฐHEK’e baลvuru yaptฤฑ. Baลvuruyu inceleyen TฤฐHEK, emlakรงฤฑ ล.M’den yazฤฑlฤฑ gรถrรผล talep etti. ล.M, yazฤฑlฤฑ gรถrรผลรผnde, ev sahibinin aile binasฤฑna bekar erkekleri istemediฤini, gayrimenkul danฤฑลmanlarฤฑnฤฑn ev sahibinin kriterlerine uygun kiracฤฑ bulmakla mรผkellef olduฤunu ifade etti.
Talimat ev sahibinden
“Bekar erkeklere evin kiralanmamasฤฑ” talimatฤฑnฤฑn ev sahibi tarafฤฑndan verildiฤi iddiasฤฑ nedeniyle kurum, ev sahibi E.G’den de yazฤฑlฤฑ gรถrรผล istedi. Muhatap ev sahibi, daha รถnce dairesini bekar erkeklere kiraladฤฑฤฤฑnda รงok sorun yaลadฤฑฤฤฑnฤฑ, bu sebeple dairesini bekarlara kiralamak istemediฤini belirtti. TฤฐHEK, yapฤฑlan incelemenin ardฤฑndan, ev sahibi ve emlakรงฤฑnฤฑn ayrฤฑmcฤฑlฤฑk yasaฤฤฑnฤฑ ihlal ettiฤine, ev sahibi E.G. hakkฤฑnda 5 bin, emlakรงฤฑ ล.M. hakkฤฑnda ise 3 bin lira idari para cezasฤฑ uygulanmasฤฑna karar verdi.
Cinsiyet temelli รถn yargฤฑ
Kararda, emlak mรผลaviri ve baลvuran arasฤฑndaki cinsiyet ve medeni hal รผzerinden gerรงekleลen diyaloglarฤฑn ve somut olayฤฑn niteliฤinin baลvuranฤฑn cinsiyetinden kaynaklandฤฑฤฤฑ belirtilerek, ลu ifadelere yer verildi:
“Kiralanmak istenen evin internet sitesindeki ilanฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda ‘bayana ve aileye’ uygundur ibaresi gรถrรผlmektedir. Bu ilandan, bekรขr kadฤฑnlarฤฑn evi kiralama konusunda sorun yaลamadฤฑklarฤฑ, dolayฤฑsฤฑyla ev sahibinin medeni hal temelinde deฤil, cinsiyet temelinde bir รถn yargฤฑsฤฑnฤฑn olduฤu anlaลฤฑlmaktadฤฑr.
Ayrฤฑca ev sahibinin yapmฤฑล olduฤu savunma ve emlak mรผลavirinin yapmฤฑล olduฤu ‘ev sahibi aile binasฤฑna bekar beyefendiler istemiyor’ ลeklindeki savunma da ev sahibinin bekar kadฤฑnlarฤฑn aile binasฤฑna uygun ancak bekar erkeklerin uygun olmadฤฑฤฤฑ yรถnรผndeki รถn yargฤฑsฤฑnฤฑ ispatlamaktadฤฑr.”
Ayrฤฑmcฤฑlฤฑk yasaฤฤฑ ihlali
Kararda, Borรงlar Kanunu’nun 27’nci maddesinde “Kanunun emredici hรผkรผmlerine, ahlaka, kamu dรผzenine, kiลilik haklarฤฑna aykฤฑrฤฑ veya konusu imkansฤฑz olan sรถzleลmeler kesin olarak hรผkรผmsรผzdรผr.” ifadelerinin yer aldฤฑฤฤฑ, bu hรผkรผm gereฤi ev sahibinin emlak mรผลaviri ile ayrฤฑmcฤฑlฤฑk talimatฤฑ iรงeren sรถzleลme yapmasฤฑnฤฑn 6701 sayฤฑlฤฑ Tรผrkiye ฤฐnsan Haklarฤฑ ve Eลitlik Kurumu Kanunu’nun emredici hรผkรผmlerine aykฤฑrฤฑ olduฤu belirtildi.
Emlak mรผลavirinin ev sahibinin verdiฤi talimatฤฑ yerine getirdiฤini ifade etse de 6701 sayฤฑlฤฑ Kanun kapsamฤฑnda ayrฤฑmcฤฑlฤฑk talimatฤฑnฤฑ uygulamasฤฑnฤฑn yasak olduฤu vurgulanan kararda, ลunlar kaydedildi:
“Bu รงerรงevede emlakรงฤฑnฤฑn ev sahibinin kriterlerine uygun kiracฤฑ bulduฤunu ve ev sahibinin aile binasฤฑna bekar erkek istemediฤini sรถylemesi, ayrฤฑmcฤฑlฤฑk talimatฤฑ aldฤฑฤฤฑnฤฑ ve bunu da uyguladฤฑฤฤฑnฤฑ gรถstermektedir. Baลvurana bekar erkek olduฤu iรงin ev kiralanmamasฤฑ olayฤฑ, ev sahibinin talimat vermesi ve emlakรงฤฑnฤฑn bu talimatฤฑ uygulamasฤฑ sonucu gerรงekleลmiลtir. Bu nedenle ev sahibi ve emlak mรผลaviri ล.M’nin ayrฤฑmcฤฑlฤฑk yasaฤฤฑnฤฑ ihlal ettiฤi tespit edilmiลtir.”
