ABD Baลkanฤฑ Donald Trump ile รin Devlet Baลkanฤฑ Xi Jinping arasฤฑnda Perลembe gรผnรผ gerรงekleลecek zirve รถncesinde, รin’in yeni bir Boeing uรงak sipariลi taahhรผdรผnde bulunacaฤฤฑna dair umutlar zayฤฑflฤฑyor. Konuya yakฤฑn iki kiลinin รarลamba gรผnรผ aktardฤฑฤฤฑna gรถre, Boeing yรผzlerce yeni jet sipariลi gรผvence altฤฑna almak yerine, Mayฤฑs ayฤฑnda varฤฑlan 200 uรงaklฤฑk anlaลmayฤฑ sonuรงlandฤฑrmaya รงalฤฑลฤฑyor.
Boeing iรงin 200 uรงaklฤฑk anlaลma รถne รงฤฑkฤฑyor
Gรถrรผลmelerin gizliliฤi nedeniyle isimlerinin aรงฤฑklanmasฤฑnฤฑ istemeyen kaynaklara gรถre, mรผzakereler halen belirsizliฤini koruyor. ABD Baลkanฤฑ Trump’ฤฑn รin Devlet Baลkanฤฑ Xi Jinping ile Pekin’de gerรงekleลtirdiฤi son zirveyle eล zamanlฤฑ imzalanan geรงici anlaลma, Boeing‘i รin’deki yolcu uรงaฤฤฑ sipariลleri rekabetine yeniden dahil etmiลti. ABD merkezli uรงak รผreticisi 2017’den bu yana รin pazarฤฑndan fiilen dฤฑลlanmฤฑล durumdaydฤฑ, bu sรผreรงte Avrupalฤฑ rakip Airbus dรผnyanฤฑn en bรผyรผk havacฤฑlฤฑk pazarlarฤฑndan birinde pazar payฤฑnฤฑ artฤฑrmayฤฑ sรผrdรผrmรผลtรผ.
Airbus ve Boeing’in piyasa tahminlerine gรถre รin’in 2045 yฤฑlฤฑna kadar yaklaลฤฑk 9 bin yeni jet sipariลi vermesi bekleniyor; bu rakam dรผnyada herhangi bir bรถlgeye kฤฑyasla en yรผksek talep anlamฤฑna geliyor. Bu yฤฑl gerรงekleลen iki Trump-Xi zirvesinin yeni bir Boeing satฤฑn alma dalgasฤฑnฤฑ tetiklemesi รถngรถrรผlรผyordu. Bahar zirvesi รถncesinde Boeing yetkilileri ile ABD ve รin makamlarฤฑ 500 adede varan bir jet anlaลmasฤฑnฤฑ gรถrรผลรผyordu.
Mayฤฑs zirvesinin ardฤฑndan Boeing ฤฐcra Kurulu Baลkanฤฑ Kelly Ortberg, beklenenden kรผรงรผk kalan 200 uรงaklฤฑk anlaลmanฤฑn sipariลlerin “ilk dilimi” olduฤunu belirtmiล, รin pazarฤฑnฤฑn yeniden aรงฤฑlmasฤฑnฤฑn asฤฑl kazanฤฑm olduฤunu vurgulamฤฑลtฤฑ. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar ve havacฤฑlฤฑk analistleri Perลembe gรผnkรผ zirvede yeni bir bรผyรผk sipariลin geleceฤini beklerken, Ortberg geรงen hafta bu ihtimali dรผลรผk gรถsteren aรงฤฑklamalarda bulundu.
Boeing’in รin’deki etkisi zayฤฑflฤฑyor
Havacฤฑlฤฑk danฤฑลmanlฤฑk ลirketi AeroDynamic Advisory’nin genel mรผdรผrรผ Richard Aboulafia, “200 uรงaklฤฑk sipariลin korunabilmesi bile bir zafer sayฤฑlฤฑr” deฤerlendirmesinde bulundu. Stratejik ve Uluslararasฤฑ Araลtฤฑrmalar Merkezi’nde (CSIS) รin uzmanฤฑ olan Scott Kennedy ise yeni yolcu uรงaฤฤฑ anlaลmalarฤฑnฤฑn bu zirvenin รถncelikleri arasฤฑnda yer almadฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti. Kennedy’ye gรถre ABD ve รin yetkilileri, ticaret mรผtarekesinin uzatฤฑlmasฤฑ, yapay zeka gรผvenlik รถnlemleri, Tayvan’a silah satฤฑลฤฑ ile soya fasulyesi ve nadir toprak minerali ihracatฤฑna iliลkin ticaret anlaลmalarฤฑna daha fazla odaklanฤฑyor.
Kennedy, “Pek รงok ticaret iliลkisi bu gรถrรผลmelere rehin durumda” ifadesini kullandฤฑ ve “Yeni uรงak sipariลleri fayda saฤlar ancak bu zirve iรงin bir zorunluluk olduฤunu dรผลรผnmรผyorum” diye ekledi. Boeing, Ortberg’in geรงen haftaki aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑn รถtesinde yorum yapmaktan kaรงฤฑndฤฑ. รin Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑ ve รผlkenin Washington bรผyรผkelรงiliฤi yorum taleplerine yanฤฑt vermedi. ABD Ticaret Temsilciliฤi ofisi de aynฤฑ ลekilde sessiz kaldฤฑ.
ABD Hazine Bakanฤฑ Scott Bessent, 10 Kasฤฑm’da sona ermesi planlanan ticaret mรผtarekesinin iki ay uzatฤฑlmasฤฑ konusunda anlaลmaya varฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ รarลamba gรผnรผ aรงฤฑkladฤฑ; bu adฤฑmฤฑn daha kapsamlฤฑ bir ticaret anlaลmasฤฑ iรงin ek zaman tanฤฑyacaฤฤฑ belirtildi.
Airbus rekabette รถne geรงti
Singapur merkezli havacฤฑlฤฑk danฤฑลmanlฤฑk ลirketi Endau Analytics’in kurucusu Shukor Yusof, Airbus’ฤฑn son yฤฑllarda รin’de Boeing’e kฤฑyasla daha fazla ilerleme kaydettiฤini belirtti. Yusof bunun nedenleri arasฤฑnda Airbus’ฤฑn Tianjin’deki nihai montaj hattฤฑna sahip olmasฤฑnฤฑ ve รin-Avrupa iliลkilerinin รin-ABD iliลkilerine gรถre “daha ฤฑlฤฑmlฤฑ” seyretmesini gรถsterdi. Yusof, “Boeing bรถlgemizdeki etkisinin bรผyรผk bรถlรผmรผnรผ kaybetti; bunun kฤฑsmen siyasi nedenleri var, ama esas olarak kendi iรง sorunlarฤฑndan kaynaklanฤฑyor” deฤerlendirmesinde bulundu.
Boeing ile รin arasฤฑnda, รถzellikle Mayฤฑs ayฤฑnda duyurulan 200 uรงaklฤฑk anlaลma konusunda ilerleme umutlarฤฑ tรผmรผyle sรถnmรผล deฤil. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Pazartesi gรผnรผ Fox News’e yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada yaklaลฤฑk 140 yolcu uรงaฤฤฑ sipariลinin “iyi durumda” olduฤunu, 10 sipariลin ise sonuรงlandฤฑrฤฑlma aลamasฤฑnda bulunduฤunu ifade etti. Konuya yakฤฑn kiลilerden biri, sรถzleลmelerin tamamlanabilmesi halinde Mayฤฑs anlaลmasฤฑnฤฑn bir bรถlรผmรผne iliลkin nihai ayrฤฑntฤฑlarฤฑn zirve sฤฑrasฤฑnda duyurulabileceฤini kaydetti.
Anlaลma imzalanmadan รถnce รin tarafฤฑnda, Trump’ฤฑn daha รถnceki tehditlerinin ardฤฑndan yedek parรงa eriลiminin garanti altฤฑna alฤฑnฤฑp alฤฑnmayacaฤฤฑna dair kaygฤฑlar bulunuyordu. รin Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑ Mayฤฑs ayฤฑnda, ABD’nin Boeing anlaลmasฤฑ kapsamฤฑnda uรงak motoru parรงalarฤฑ ve bileลenleri iรงin tedarik garantisi verdiฤini aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ.
Boeing ile รin arasฤฑndaki 200 uรงaklฤฑk anlaลma ne durumda?
Mayฤฑs ayฤฑnda varฤฑlan anlaลma kapsamฤฑnda yaklaลฤฑk 140 sipariลin iyi durumda olduฤu, 10 sipariลin ise sonuรงlandฤฑrฤฑlma aลamasฤฑnda bulunduฤu ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer tarafฤฑndan aรงฤฑklandฤฑ. Nihai ayrฤฑntฤฑlarฤฑn bir bรถlรผmรผ zirve sฤฑrasฤฑnda duyurulabilir.
Boeing neden 2017’den bu yana รin pazarฤฑnda zorluk yaลฤฑyor?
ลirket, 2017’den itibaren รin pazarฤฑndan fiilen dฤฑลlanmฤฑล durumdaydฤฑ, bu sรผreรงte Avrupalฤฑ rakibi Airbus Tianjin’deki montaj hattฤฑ ve daha ฤฑlฤฑmlฤฑ seyreden รin-Avrupa iliลkileri sayesinde pazar payฤฑnฤฑ artฤฑrdฤฑ.
