2016 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk 3 ayฤฑnda ekonominin durumunu en iyi yansฤฑtan gรถsterge milli gelir gรถstergesi.
Geรงen hafta sonu yayฤฑnlanan yฤฑlฤฑn ilk 3 ayฤฑna ait milli gelir rakamlarฤฑndan รถฤrendik ki, halkฤฑn tรผketimi yรผzde 6.9, devletin tรผketimi yรผzde 10.9 artฤฑnca, yฤฑlฤฑn ilk 3 ayฤฑnda yรผzde 4.8 bรผyรผmรผลรผz.
Bรผyรผme, รผretime dayanฤฑr. รretim artฤฑnca ekonomi bรผyรผr. รretimin artmasฤฑ ise talebe baฤlฤฑdฤฑr. Talep; (1) ฤฐรง talep ve (2) Dฤฑล talep-ฤฐhracat diye ikiye ayrฤฑlฤฑr. Yฤฑlฤฑn ilk 3 ayฤฑnda dฤฑล talep – ihracat artmadฤฑ. ฤฐhracatta yรผzde 6.2 gerileme var.
Ama iรง talep o kadar รงok arttฤฑ ki, bu sayede beklenenin รผzerinde bir bรผyรผme gerรงekleลti.
Yฤฑlฤฑn ilk 3 ayฤฑnda tarฤฑmda รผretim artฤฑลฤฑ yรผzde 2.7 oranฤฑnda. Sanayide รผretim artฤฑลฤฑ yรผzde 5.9 gibi yรผksek bir oranda oldu. Daha รถnce yayฤฑnlanan Sanayi รretim Endeksi de yฤฑlฤฑn ilk 3 ayฤฑnda sanayi รผretiminde yรผzde 5.6 artฤฑลฤฑ iลaret etmiลti.
Borsa ลirketleri nasฤฑl?
Yฤฑlฤฑn ilk 3 ayฤฑnda talepte gรถrรผlen artฤฑล ve sanayi รผretimde gรถrรผlen artฤฑล acaba Borsa ลirketleriโne nasฤฑl yansฤฑdฤฑ?
Milliyet Ekonomiโnin Borsa Yazarฤฑ Zeynep Aktaลโa sordum. O da zahmet edip benim iรงin iki bรถlรผmlรผ bir tablo hazฤฑrladฤฑ.
Tabloyu yazฤฑnฤฑn altฤฑnda bulacaksฤฑnฤฑz. Tablonun ilk bรถlรผmรผnde, Borsaโda hisse senedi iลlem gรถren 12โsi perakendeci, 7โsi toptancฤฑ 19 โTicaret ลirketiโnin ,ikinci bรถlรผmรผnde ise 163 imalat sanayi ลirketinin 2016 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk 3 ayฤฑndaki faaliyet sonuรงlarฤฑ veriliyor.
Cari fiyatla verilen satฤฑล rakamlarฤฑnฤฑ deฤerlendirirken, 2015 yฤฑlฤฑnฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre tรผketici fiyatlarฤฑnฤฑn ortalama yรผzde 8, yurtiรงi รผretici fiyatlarฤฑnฤฑn ortalama yรผzde 5 oranฤฑnda arttฤฑฤฤฑnฤฑ dikkate almakta yarar vardฤฑr.
Ticarette % 10 artฤฑล
Borsada hisse senedi iลlem gรถren perakende satฤฑล yapan ลirketler, รผlkenin en bรผyรผk zincir maฤazalarฤฑ.
2015 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk 3 ayฤฑnda toplam satฤฑลlarฤฑnda cari fiyatla yรผzde 10 artฤฑล var. Satฤฑลlarฤฑn maliyeti yรผzde 9.6 oranฤฑnda. Faaliyet kรขrlarฤฑ รงok dรผลรผk. Net kรขrlarฤฑ satฤฑล gelirinin yรผzde 1.06โsฤฑ. รz sermayelerinin yรผzde 2.1โi kadar kรขr edebilmiลler.
Aslฤฑnda ticaret ลirketlerinde cironun bรผyรผk bรถlรผmรผ ile kรขrฤฑn tamamฤฑna yakฤฑnฤฑ tek bir perakendeci market zincirine ait. Kalan 11 perakendeci ลirketin 6โsฤฑ zararda. Beลinin รงok az kรขrฤฑ var.
Toptan ticaret yapan 7 ลirketten doฤru dรผrรผst kรขr edenler otomotiv ve ilaรง sektรถrรผnde olan ลirketler.
Bir yฤฑl รถnceye gรถre perakende ve toptancฤฑ ลirketlerin toplam borรงlarฤฑnda yรผzde 25 artฤฑล var. Borรงlar satฤฑล gelirlerinin yรผzde 133โe, รถz sermayenin yรผzde 272โsine ulaลmฤฑล durumda.
Sanayide artฤฑล % 9.8
Borsada hisse senedi iลlem gรถren 163 sanayi ลirketinde satฤฑล gelirleri 2016 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk 3 ayฤฑnda, bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 9.8 oranฤฑnda, satฤฑlan mallarฤฑn maliyeti ise yรผzde 9.4 oranฤฑnda artmฤฑล durumda.
Sanayi ลirketlerinde satฤฑล gelirlerine gรถre kรขrlฤฑlฤฑk yรผzde 6.0 oranฤฑnda. Net kรขr รถz sermayenin yรผzde 3.1โi oranฤฑnda.
Sanayi ลirketlerinin toplam borรงlarฤฑ bir yฤฑlda yรผzde 16 oranฤฑnda artarak รถz sermayenin yรผzde 140โฤฑna yรผkselmiล. Toplam borรง satฤฑล gelirlerinin yรผzde 274โรผ bรผyรผklรผฤรผnde.
Toplam borรงlar kadar toplam varlฤฑklar da artฤฑyor ama, borรง artฤฑลฤฑ satฤฑลlardaki artฤฑลฤฑn รผzerinde.
Borsa ลirketleri kรขrsฤฑz
Ticaret ลirketlerinin ve sanayi ลirketlerinin de net kรขrlarฤฑnฤฑn dรผลรผklรผฤรผ, รถnce ekonominin sonra borsanฤฑn ciddi sorunudur.
รz sermaye kรขr getirmiyor ise, ticarete ve sanayiye giriลler yavaลlar ve durur. Ticarette yรผzde 2, sanayide yรผzde 3 ortalama รถz sermaye kรขrlฤฑlฤฑฤฤฑ รงok dรผลรผk kรขrlฤฑlฤฑktฤฑr. (ฤฐลte bunun iรงin tรผccar ve sanayici gayrimenkulcรผ oluyor.)
Borsa endeksi iniyor, รงฤฑkฤฑyor. Spekรผlatรถrler iniลe, รงฤฑkฤฑลa dayalฤฑ para kazanmak iรงin borsada kalฤฑyor.
Ama borsada esas olan, ลirketlerin kรขrlฤฑlฤฑฤฤฑdฤฑr. ลirketler kรขr edecek ki, birikimler Borsaโya aksฤฑn. Sermaye, รถzellikle kรผรงรผk birikimcinin tasarrufu borsaya โtemettรผโ iรงin gelir.
Burada verilen rakamlar borsa ลirketlerinin ortalama rakamlarฤฑ. Tabii ki, รงok baลarฤฑlฤฑ olan ve ortalamanฤฑn รผzerinde kรขr saฤlayan ลirketlerimiz var. Ama borsa ลirketlerinin genel durumunun pek parlak olmadฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
