Tรผrk lirasฤฑnฤฑn dรผn son yฤฑllarฤฑn en รงalkantฤฑlฤฑ gรผnlerinden birini geรงirmesinin ardฤฑndan uluslararasฤฑ basฤฑnda da Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn ekonomi politikalarฤฑ ve piyasanฤฑn bundan sonrasฤฑna dair beklentilerine yรถnelik yorum ve analizler yer alฤฑyor.
Bu yorum ve analizlerde, Tรผrk lirasฤฑndaki deฤer kaybฤฑnda Erdoฤan’ฤฑn faiz karลฤฑtฤฑ sรถylemleri ve Merkez Bankasฤฑ ile ilgili aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑn kurumun baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑyla ilgili yarattฤฑฤฤฑ kaygฤฑlarฤฑn รถnemli rol oynadฤฑฤฤฑna dikkat รงekiliyor.
Ayrฤฑca, bundan sonrasฤฑnฤฑn da Erdoฤan’ฤฑn atacaฤฤฑ adฤฑmlara baฤlฤฑ olduฤu konusunda basฤฑn organlarฤฑnฤฑn รถnemli bir kฤฑsmฤฑnฤฑn hemfikir olduฤu gรถrรผlรผyor.
ABD’nin en รงok satan gazetelerinden Wall Street Journal (WSJ), liradaki dรผลรผลรผ ilgili bir baลyazฤฑ kaleme aldฤฑ.
Yazฤฑda, Erdoฤan’ฤฑn Merkez Bankasฤฑ’na “Suriye lideri Beลar Esad muamelesi” yaptฤฑฤฤฑnฤฑ yazdฤฑ ve bu ay iรงinde yaptฤฑฤฤฑ bir konuลmada faizin “her tรผrlรผ ekonomik kรถtรผlรผฤรผn anasฤฑ ve babasฤฑ” olarak nitelendirdiฤi hatฤฑrlatฤฑldฤฑ.
‘ฤฐtibar kaybฤฑnฤฑn bedeli 300 baz puanlฤฑk artฤฑล’
WSJ, “Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar bu sรถzleri, enflasyonun yรผzde 11’e yaklaลmฤฑล olmasฤฑna karลฤฑnda Erdoฤan’ฤฑn Merkez Bankasฤฑ รผzerinde siyasi kontrol kurduฤunun bir gรถstergesi olarak yorumladฤฑ” dedi ve ลunlarฤฑ ekledi:
“Sermayenin รผlkeden รงฤฑkmasฤฑyla birlikte, Merkez Bankasฤฑ liradaki panik satฤฑลlarฤฑnฤฑ รถnlemeye รงalฤฑลฤฑrken, Erdoฤan da ister istemez faizlerin yรผkseldiฤini gรถrรผyor.
“รarลamba gรผnรผ Merkez Bankasฤฑ faizi yรผzde 13,5’ten yรผzde 16,5’e yรผkseltti. Bunu, Erdoฤan’ฤฑn giderek otoriterleลen yรถnetimi altฤฑnda Tรผrkiye’deki kurumlarฤฑn itibar kaybฤฑnฤฑn bedeli olarak gรถrmek gerek.
“Diktatรถrler, her siyasi kararda yaptฤฑklarฤฑ gibi, mali politika ve para politikasฤฑnฤฑ da dikte etmeyi sevdiklerinden dolayฤฑ รงok ender durumlarda iyi birer ekonomi yรถneticisi olurlar.”
‘Erdoฤan’ฤฑn planฤฑ ters tepti’
ลu anda yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn Erdoฤan’ฤฑn “politika kaprisleriyle” ilgili risk almak istemediklerini vurgulayan WSJ, Erdoฤan’ฤฑn seรงimler รถncesinde faizleri dรผลรผk tutmak istediฤini sรถyledi.
WSJ, “Ancak, bu plan ters tepti ve ลimdi de kurdaki yรผkseliลten yabancฤฑlar ile Batฤฑlฤฑ politikacฤฑlarฤฑ sorumlu tutmaya รงalฤฑลacak. Tรผrkler, yaลananlarฤฑn hesabฤฑnฤฑ Erdoฤan’dan sorarlarsa akฤฑllฤฑlฤฑk etmiล olurlar” dedi.
ABD’de faiz artฤฑrฤฑm beklentilerinin dolarฤฑ gรผรงlendirmesi ve Tรผrkiye’de de Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑna yรถnelik kaygฤฑlar liranฤฑn son gรผnlerde ciddi deฤer kaybฤฑna uฤramasฤฑna neden oldu. Dolar/TL kuru, dรผn 4.92’nin รผzerine รงฤฑkarak tรผm zamanlarฤฑn en yรผksek dรผzeyini gรถrdรผ.
Lira, yฤฑl baลฤฑndan bu yana yaklaลฤฑk yรผzde 20 deฤer kaybederek, dolar karลฤฑsฤฑnda en fazla gerileyen geliลmekte olan รผlke para birimleri arasฤฑnda yer aldฤฑ.
Faizler yรผzde 20’ye รงฤฑkabilir
Bloomberg haber ajansฤฑ da Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn 300 baz puanlฤฑk faiz artฤฑrฤฑmฤฑnฤฑ “aรงฤฑk yaranฤฑn รผstรผnรผ yara bandฤฑyla kapatmaya” benzetti ve piyasada artฤฑลlarฤฑn devam etmesi beklentisinin olduฤunu ifade etti.
Bloomberg’e konuลan Tacirler Yatฤฑrฤฑm Baลekonomisti รzlem Bayraktar Gรถkลen, 300 baz puanฤฑn “asgari bir artฤฑrฤฑm” olarak nitelendirdi ve “Liradaki zayฤฑflamaya baฤlฤฑ olarak tรผketici enflasyonunun artmasฤฑyla birlikte yeni faiz artฤฑrฤฑmlarฤฑ iรงinde beklentiler sรผrecek” dedi.
Commerzbank analisti Tatha Ghose de kurda istikrarฤฑn saฤlanabilmesi iรงin faizlerin yรผzde 20 seviyesine kadar yรผkseltilmesinin gerekebileceฤini ifade etti.
ABD’nin bir diฤer รถnde gelen gazetesi New York Times gazetesi de liradaki deฤer kaybฤฑnฤฑn Erdoฤan’ฤฑn tekrar seรงilme ลansฤฑnฤฑ tehlikeye attฤฑฤฤฑnฤฑ รถne sรผrdรผ.
Gazetede Carlotta Gall imzasฤฑyla yayฤฑnlanan yazฤฑda, kurdaki yรผkseliลin seรงim kampanyasฤฑnฤฑ baลlatmaya hazฤฑrlanan Erdoฤan iรงin “olabilecek en kรถtรผ zamanda” geldiฤi belirtildi.
Yazฤฑda, “Finans analistleri ve siyasi muhalifler, liradaki son dรถnemde gรถrรผlen dรผลรผลรผn Erdoฤan’dan ve finans yรถneticileri ile Merkez Bankasฤฑ’nฤฑ geri plana itmesinden kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyor” denildi.
‘Erdoฤan’ฤฑn sรถzleri liradaki satฤฑลฤฑ hฤฑzlandฤฑrdฤฑ’
Kurdaki yรผkseliลin seรงimlere olasฤฑ etkilerini inceleyen bir diฤer basฤฑn organฤฑ da Reuters haber ajansฤฑ oldu.
“Liradaki yรผkseliล, seรงimleri gรถlgede bฤฑrakฤฑyor” baลlฤฑklฤฑ haberde, Erdoฤan’ฤฑn 24 Haziran’dan sonra para politikasฤฑ alanฤฑnda daha aktif rol oynayacaฤฤฑ yรถnรผndeki sรถzlerinin ardฤฑndan satฤฑลlarฤฑn hฤฑzlandฤฑฤฤฑna dikkat รงekildi.
Haberde, enflasyondaki yรผkseliลin รถzellikle orta sฤฑnฤฑf รผzerinde baskฤฑ oluลturduฤu belirtilirken, ekonomik sฤฑkฤฑntฤฑlara raฤmen seรงimlerden Erdoฤan’ฤฑn galip รงฤฑkma olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn yรผksek olduฤu vurgulandฤฑ. BBC Tรผrkรงe
