Halkฤฑn Kurtuluล Partisi (HKP), Suriye’ye giderken silah ve mรผhimmat taลฤฑdฤฑฤฤฑna dair gรถrรผntรผleri geรงen hafta yayฤฑmlanan Milli ฤฐstihbarat Teลkilatฤฑ (MฤฐT) TIR’larฤฑyla ilgili olarak Tรผrkiye’nin taraf olmadฤฑฤฤฑ Lahey’deki Uluslararasฤฑ Ceza Mahkemesi’ne (UCM) baลvuruda bulundu.
Haziran ayฤฑndaki seรงimlere katฤฑlacak olan sosyalist HKP baลvurusunda, Cumhurbaลkanฤฑ Tayyip Erdoฤan, Baลbakan Ahmet Davutoฤlu, ฤฐรงiลleri eski Bakanฤฑ Efkan Ala ve MฤฐT Mรผsteลarฤฑ Hakan Fidan hakkฤฑnda savaล suรงu iลlendiฤi iddiasฤฑyla ihbarda bulundu.
Reuters’a bilgi veren HKP Genel Baลkanฤฑ Nurullah Ankut, “MฤฐT TIR’larฤฑnda silah taลฤฑnmasฤฑ sadece Erdoฤan yรถnetiminin deฤil, ABD, ฤฐngiltere ve AB’nin de ortak iลledikleri bir savaล suรงudur. Biz de konuyu Lahey UCM Savcฤฑlฤฑฤฤฑ’na taลฤฑdฤฑk ve savaล suรงu ihbarฤฑnda bulunduk. Bu baลvurudan olumlu sonuรง รงฤฑkma olasฤฑlฤฑฤฤฑ yรผksek” dedi.
UCM, insanlฤฑฤa karลฤฑ iลlenen suรงlar, soykฤฑrฤฑm suรงlarฤฑ ve saldฤฑrฤฑ suรงlarฤฑna bakan uluslararasฤฑ bir mahkeme olarak gรถrev yapฤฑyor.
Reuters’ฤฑn sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtlayan CHP ฤฐzmir Milletvekili ve AฤฐHM eski Yargฤฑcฤฑ Rฤฑza Tรผrmen, UCM’nin Tรผrkiye’deki yรถneticiler hakkฤฑnda cezai bir karar vermesinin mรผmkรผn olmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, “Savcฤฑlฤฑฤa bรถyle bir ihbarda bulunulabilir. Savcฤฑlฤฑk bu ihbarฤฑ yerinde gรถrรผrse yakalama kararฤฑ da รงฤฑkarabilir. Taraf devletlerin insanlฤฑฤa karลฤฑ suรง iลlediฤi รถne sรผrรผlen kiลileri ya yargฤฑlama ya da uluslararasฤฑ ceza mahkemesine teslim etme yรผkรผmlรผlรผฤรผ var. Ama bu taraf devletler iรงin. Tรผrkiye Lahey’de taraf deฤil bรถyle bir yรผkรผmlรผlรผฤรผ de olamaz” dedi.
Tรผrmen, bu durumun istisnasฤฑ olarak Sudan Devlet Baลkanฤฑ Beลir iรงin รงฤฑkarฤฑlan yakalama kararฤฑnฤฑ gรถsterdi ve “ลayet Birleลmiล Milletler Gรผvenlik Konseyi savaล suรงlusu kararฤฑ รงฤฑkarฤฑrsa, o zaman taraf olmayan devletler iรงin de hukuki durum doฤabilir. Ama Tรผrkiye bakฤฑmฤฑndan bu etkinin doฤacaฤฤฑnฤฑ sanmฤฑyorum” diye konuลtu.
Cumhuriyet gazetesi geรงen Cuma gรผnรผ MฤฐT’e ait olan ve Suriye’ye giden TIR’larda gรผvenlik gรผรงlerinin silah parรงalarฤฑ bulmasฤฑnฤฑ gรถsterdiฤini iddia ettiฤi bir video kaydฤฑ yayฤฑnlamฤฑลtฤฑ.
Gรถrรผntรผlerde polis memurlarฤฑnฤฑn ve jandarmalarฤฑn TIR’larda yer alan sandฤฑklarฤฑ aรงtฤฑฤฤฑ ve Cumhuriyet gazetesinin silah ve mรผhimmat olarak tanฤฑmladฤฑฤฤฑ malzemeleri bulmasฤฑ gรถrรผlรผyor. Gazete, gรถrรผntรผlerin 19 Ocak 2014 tarihine ait olduฤunu belirtirken, bu gรถrรผntรผleri nasฤฑl elde ettiฤini aรงฤฑklamadฤฑ.
Reuters video kaydฤฑnฤฑn gerรงek olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑ doฤrulayamadฤฑ ancak gรถrรผntรผlerdeki TIR’lardan bir bรถlรผmรผnรผn plakalarฤฑnฤฑn Adana’da 19 Ocak’ta MฤฐT TIR’larฤฑnฤฑn aranmasฤฑ ile ilgili dava dosyasฤฑnda yer alan ve Reuters tarafฤฑndan gรถrรผlen tanฤฑk ifadelerinde verilen plakalarla รถrtรผลtรผฤรผ gรถrรผldรผ.
Erdoฤan daha รถnce konuyla ilgili yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamalarda, TIR’larฤฑn Suriye’deki Tรผrkmenlere yardฤฑm gรถtรผren MฤฐT TIR’larฤฑ olduฤunu sรถylemiลti.
Savaล suรงu ihbarlarฤฑnฤฑn gerekรงeleri arasฤฑnda uluslararasฤฑ hukukun hiรงe sayฤฑlmasฤฑnฤฑn da bulunduฤunu sรถyleyen Ankut, “Bunu baฤฤฑmsฤฑz bir devlet olan Suriye’nin sฤฑnฤฑrlarฤฑna doฤrudan saldฤฑrฤฑ olarak gรถrรผyoruz. Bunu รถncelikle halkฤฑmฤฑza teลhir etmek istiyoruz” dedi.
Lahey’deki savcฤฑlฤฑฤฤฑn baลvurularฤฑnฤฑ kabul etmesi durumunda Erdoฤan ve diฤer yรถneticilerin savaล suรงu iลleyip iลlemediklerini tespit etmeye รงalฤฑลacaฤฤฑnฤฑ kaydeden Ankut, “Bu ekibin, hatta Bakanlar Kurulu’nun tamamฤฑnฤฑn INTERPOL tarafฤฑndan aranmasฤฑ, hatta uluslararasฤฑ mahkemenin รถnรผne รงฤฑkarฤฑlmalarฤฑ gerekir” iddiasฤฑnda bulundu.
AKP’nin hukukรงularฤฑndan Meclis Anayasa Komisyonu Baลkanฤฑ Burhan Kuzu ise Lahey UCM’ye yapฤฑlan baลvurunun, hรผkรผmete gรถzdaฤฤฑ ve pรผskรผrtme amaรงlฤฑ olduฤunu savundu.
“Bizim oralarda (Suriye) olmamamฤฑz iรงin yerli-yabancฤฑ bir pรผskรผrtme hareketi bu. Ortada bir suรง varsa savcฤฑlarฤฑn TIR’larฤฑ aramasฤฑdฤฑr suรง” diyen Kuzu, MฤฐT TIR’larฤฑ konusunun seรงimde kullanmak amaรงlฤฑ bir hamle olduฤunu savundu.
Kaydฤฑn yayฤฑnlanmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan Cumhuriyet Gazetesi Genel Yayฤฑn Yรถnetmeni Can Dรผndar hakkฤฑnda ฤฐstanbul Cumhuriyet Baลsavcฤฑlฤฑฤฤฑ’nca soruลturma baลlatฤฑlmฤฑลtฤฑ. Erdoฤan da Dรผndar hakkฤฑnda mรผebbet hapis cezasฤฑ istemiyle dava aรงmฤฑลtฤฑ.
Ana muhalefet partisi CHP’nin hukukรงu kรถkenli Konya Milletvekili Atilla Kart da, Erdoฤan ve AKP kadrolarฤฑnฤฑn MฤฐT TIR’larฤฑyla ilgili uluslararasฤฑ mercilerde yargฤฑlanmasฤฑnฤฑn kaรงฤฑnฤฑlmaz olduฤunu savundu.
“MฤฐT TIR’larฤฑyla ilgili bรผtรผn veriler biraraya gelince Tรผrkiye Cumhuriyeti Hรผkรผmeti, Baลbakanฤฑ, Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ ve pek รงok yetkilinin savaล suรงu anlamฤฑnda ihlaller iรงinde olduklarฤฑ, Anayasa’nฤฑn 92. maddesini ihlal ettiklerine dair somut bulgular var” diyen Kart, “Bunun sonucunda uluslararasฤฑ ceza davasฤฑnฤฑn baลlamasฤฑ kaรงฤฑnฤฑlmaz” dedi.
Anayasanฤฑn 92. maddesi, savaล hali ilanฤฑ ve silahlฤฑ kuvvet kullanฤฑlmasฤฑna izin vermeyi dรผzenliyor.
