TBMM Plan ve Bรผtรงe Komisyonu, Gelir Vergisi ile Kurumlar Vergisi kanunlarฤฑnฤฑ birleลtiren, 2013’te Meclis’e gรถnderilen, hรผkรผmetin yenilediฤi Gelir Vergisi Kanunu Tasarฤฑsฤฑnฤฑ alt komisyona sevk etti.
Maliye Bakanฤฑ Naci Aฤbal, AK Parti Isparta Milletvekili Sรผreyya Sadi Bilgiรง baลkanlฤฑฤฤฑnda toplanan komisyonda, tasarฤฑyla ilgili bilgi verdi.
Aฤbal, uyguladฤฑklarฤฑ gelir politikalarฤฑnฤฑn temel amacฤฑnฤฑ, “ekonomik kalkฤฑnmayฤฑ desteklemek, ekonomide kayฤฑt dฤฑลฤฑlฤฑฤฤฑ azaltmak, รผretim, istihdam ve yatฤฑrฤฑmlarฤฑ teลvik etmek, yurt iรงi tasarruflarฤฑ artฤฑrmak, bรถlgesel geliลmiลlik farklarฤฑnฤฑn azaltฤฑlmasฤฑna katkฤฑda bulunmak, etkin, basit ve adil bir vergi sistemi oluลturarak kamu finansmanฤฑnฤฑ saฤlam temellere dayandฤฑrmak” olarak sฤฑraladฤฑ. Aฤbal, bu amaca ulaลabilmek iรงin vergi kanunlarฤฑnฤฑn gรถzden geรงirilerek, mevzuatฤฑn sadeleลtirilmesi, etkin, uygulanabilir hale getirilmesi iรงin รถzellikle belirsiz alanlarฤฑn giderilmesi, vergi muafiyet ve istisnalarฤฑnฤฑn, ekonomik ve sosyal politikalar ile kamu finansmanฤฑ imkanlarฤฑ รงerรงevesinde yeniden deฤerlendirilmesi, ekonomide karar alฤฑcฤฑlar iรงin รถngรถrรผlebilirliฤi saฤlamak amacฤฑyla vergi dรผzenleme ve uygulamalarฤฑnda istikrar kazandฤฑrmak, mรผkelleflerin gรถnรผllรผ uyumunu artฤฑrmaya yardฤฑmcฤฑ olacak ลekilde mรผkellef haklarฤฑnฤฑ artฤฑrmak ลeklinde รถngรถrรผlerinin bulunduฤunu anlattฤฑ.
Tasarฤฑyla ek, geรงici ve mรผkerrer maddeleriyle birlikte 233 maddeden oluลan Gelir Vergisi Kanunu ile 49 maddeden oluลan Kurumlar Vergisi Kanunu birleลtirilerek, 92 maddeden oluลan yeni bir Gelir Vergisi Kanunu oluลturulmasฤฑnฤฑn รถngรถrรผldรผฤรผnรผ ifade eden Aฤbal, tasarฤฑnฤฑn Haziran 2013’te Meclis’e sunulmasฤฑndan รถnce ilgili tรผm taraflardan gรถrรผล ve รถneri alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Aฤbal, tasarฤฑyla, yatฤฑrฤฑm, รผretim, istihdam, tasarruflarฤฑn teลvik edilmesi, vergiye gรถnรผllรผ uyumun artฤฑrฤฑlmasฤฑ, kayฤฑtlฤฑ ekonomiye geรงiลin hฤฑzlandฤฑrฤฑlmasฤฑ, vergi tabanฤฑnฤฑn geniลletilmesi, vergi adaletinin pekiลtirilmesi, vergi gรผvenliฤinin gรผรงlendirilmesi, sosyal ve รงevresel politikalarla uyumlu gelir vergisi sisteminin kurulmasฤฑ, dรผzenlemenin uygulanmasฤฑnda esnekliฤin, etkinliฤin artฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn amaรงlandฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Vergi oranlarฤฑnda artฤฑล รถngรถrmรผyoruz
Bakan Aฤbal, tasarฤฑnฤฑn getirdiฤi yenilikler hakkฤฑnda bilgi verdi.
Tasarฤฑda, hรผkรผmetleri dรถneminde daha รถnce yatฤฑrฤฑm, รผretim ve istihdamฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑna olumlu katkฤฑlar saฤlamak amacฤฑyla dรผลรผrdรผkleri vergi oranlarฤฑ ve tarife yapฤฑsฤฑnฤฑn korunduฤuna iลaret eden Aฤbal, tasarฤฑda vergi oranlarฤฑnda bir artฤฑล รถngรถrmediklerini bildirdi.
Aฤbal, tasarฤฑda, tasarruflarฤฑn katma deฤeri yรผksek yatฤฑrฤฑmlara yรถnlendirilmesi ile รผretim, istihdam ve rekabetรงiliฤin artฤฑrฤฑlmasฤฑ amacฤฑyla yatฤฑrฤฑm teลvik sistemi kapsamฤฑnda yรผrรผtรผlen indirimli kurumlar vergisi uygulamasฤฑnฤฑn, “indirimli gelir vergisi” adฤฑ altฤฑnda korunduฤunu vurguladฤฑ.
ฤฐลletmelerin yaptฤฑฤฤฑ Ar-Ge harcamalarฤฑnฤฑn yรผzde 200โe kadarlฤฑk kฤฑsmฤฑnฤฑn kazanรง ve matrahtan indirilmesi uygulamasฤฑna devam edileceฤine dikkati รงeken Naci Aฤbal, bu amaรงla katma deฤeri yรผksek hizmet ihracฤฑna yรถnelik teลviklerin de tasarฤฑda yer aldฤฑฤฤฑnฤฑ anlattฤฑ.
Aฤbal, “Yurt dฤฑลฤฑna mimarlฤฑk, mรผhendislik, tasarฤฑm, yazฤฑlฤฑm, รงaฤrฤฑ merkezi, muhasebe kaydฤฑ tutma gibi alanlarda hizmet veren iลletmelerin, bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazancฤฑn yarฤฑsฤฑ gelir vergisinden istisna edilmektedir. Yine bu kapsamda, eฤitim ve saฤlฤฑk alanฤฑnda yabancฤฑlara hizmet veren iลletmelerin kazanรงlarฤฑnฤฑn yarฤฑsฤฑ gelir vergisinden mรผstesna tutulmaktadฤฑr. รlkemizin beลeri sermaye kapasitesini ve kalitesini daha yukarฤฑ seviyelere รงฤฑkarmak amacฤฑyla eฤitime saฤlanan vergisel teลvikler artฤฑrฤฑlmaktadฤฑr.” dedi.
รiftรงilerin yanฤฑnda รงalฤฑลanlara vergi indirimi
Tasarฤฑda getirdikleri รถnemli yeniliklerden birinin genรง giriลimcilerin teลvik edilmesi olduฤunu dile getiren Aฤbal, bu amaรงla ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle ilk defa gelir vergisine tabi olacak, 29 yaลฤฑnฤฑ doldurmamฤฑล genรง giriลimcilerin iล kurmalarฤฑnฤฑn, 3 yฤฑl sรผreli vergi teลviฤiyle desteklendiฤini sรถyledi.
Aฤbal, tasarฤฑyla, tarฤฑmda verimliliฤin artฤฑrฤฑlmasฤฑ ve รถlรงek ekonomisine ulaลฤฑlabilmesi amacฤฑyla tarฤฑm sektรถrรผnde kurumsallaลmayฤฑ, รถlรงek aรงฤฑsฤฑndan bรผyรผmeyi teลvik edici uygulamalarฤฑ getirdiklerini kaydetti. Aฤbal, bu kapsamda, mรผnhasฤฑran zirai faaliyette bulunan ve iลletme bรผyรผklรผฤรผnรผ en az yรผzde 50 oranฤฑnda aลan ลirketlerin, รงiftรงi sayฤฑlacaฤฤฑnฤฑ, รงiftรงi ve รงiftรงi sayฤฑlanlarฤฑn yanฤฑnda รงalฤฑลan iลรงilerin asgari รผcrete karลฤฑlฤฑk gelen รผcretleri iรงin vergi indirimi getirildiฤini bildirdi. Aฤbal, biรงerdรถver, kamyon veya ikiden fazla traktรถre sahip olmanฤฑn, tek baลฤฑna gerรงek usulde vergilendirmeyi gerektirmeyeceฤini ifade etti.
Ticari kazanรง olarak vergilendirmeyi gerektiren sertifikalฤฑ tohum, yumru ve fide yetiลtiriciliฤi ile hayvan fetรผsรผ รผreticiliฤi de zirai faaliyet kapsamฤฑna alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Aฤbal, “Tarฤฑmda kullanฤฑlan iktisadi kฤฑymetler, mevcut amortisman oranฤฑnฤฑn iki katฤฑna kadar itfa edilebilecektir. รngรถrรผlen deฤiลikliklerle, tarฤฑmda kurumsallaลma, รถlรงek ekonomisine geรงiล, profesyonel yรถnetim, kaynaklarฤฑn daha etkin ve verimli kullanฤฑlmasฤฑ amaรงlanmaktadฤฑr.” diye konuลtu.
-Mรผkellef haklarฤฑna yรถnelik yenilik
Aฤbal, mevcut Gelir Vergisi Kanunu’nda geรงici maddeyle yรถnlendirilen menkul kฤฑymet ve diฤer sermaye piyasasฤฑ araรงlarฤฑnฤฑn vergilendirilmesine yรถnelik dรผzenlemenin, tasarฤฑyla kalฤฑcฤฑ hale getirildiฤini vurguladฤฑ. Aฤbal, bรถylece yatฤฑrฤฑmcฤฑlar aรงฤฑsฤฑndan รถngรถrรผlebilirliฤin รถnemli รถlรงรผde arttฤฑrฤฑlacaฤฤฑnฤฑ dile getirdi.
Yurt iรงi tasarruflarฤฑ arttฤฑrmaya yรถnelik destek unsurlarฤฑnฤฑn yer aldฤฑฤฤฑ tasarฤฑyla, ลirketlerin halka aรงฤฑlmasฤฑnฤฑ teลvik ederek sermayenin tabana yayฤฑlmasฤฑnฤฑn kolaylaลtฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Maliye Bakanฤฑ Aฤbal, tasarฤฑyla ilgili ลu bilgileri verdi:
“Halka aรงฤฑlmak รผzere elden รงฤฑkarฤฑlan hisse senetlerinden elde edilecek kazanรงlara vergi istisnasฤฑ yรผzde 75’den yรผzde 90โa kadar รงฤฑkarฤฑlacak. Halka aรงฤฑk ลirketlerin hisseleri bir yฤฑldan fazla sรผreyle elde tutulduktan sonra vergisiz olarak satฤฑlabilecektir. Tasarฤฑyla, bireysel katฤฑlฤฑm sermayesi, giriลim sermayesi dรผzenlemeleri ile yatฤฑrฤฑmcฤฑlar desteklenmektedir. Tasarฤฑyla vergiye gรถnรผllรผ uyumun artฤฑrฤฑlmasฤฑ ve kayฤฑtlฤฑ ekonomiye geรงiลin hฤฑzlandฤฑrฤฑlmasฤฑna katkฤฑ saฤlamak amacฤฑyla รถnemli adฤฑmlar atฤฑlmaktadฤฑr. Bu รงerรงevede, Gelir Vergisi Kanunu daha basit, sade ve kolay anlaลฤฑlabilir bir ลekilde hazฤฑrlanmฤฑลtฤฑr. Tasarฤฑda, beyanname verme sรผreleri bir ay รถne รงekilerek, dรถrdรผncรผ dรถnem geรงici vergi beyannamesi kaldฤฑrฤฑlmaktadฤฑr. Geรงici verginin iade talebi, ilgili yฤฑlฤฑn sonuna kadar yapฤฑlabilirken, bu sรผre zamanaลฤฑmฤฑ sรผresine รถtelenerek, mรผkellef haklarฤฑna yรถnelik รถnemli bir yenilik getirilmektedir.
Bu tasarฤฑda, idare ile mรผkellefler arasฤฑnda ihtilaflara sebebiyet vermiล olan belirsiz alanlarฤฑn netleลtirilmesine yรถnelik dรผzenlemeler de yapฤฑlmaktadฤฑr. รrneฤin, รถzel inลaat iลlerinin vergilendirilmesine yรถnelik hรผkรผmler net hรผkรผmlere baฤlanmaktadฤฑr. Ticari kazanรงlarฤฑn vergilendirilmesindeki belirsizlikleri gidermek amacฤฑyla ticari organizasyon tanฤฑmฤฑna tasarฤฑda yer verilmektedir. Basit usule tabi mรผkelleflerin kayฤฑtlarฤฑnฤฑ kendilerinin tutabilmesine olanak saฤlanmaktadฤฑr. Kurumlarฤฑn, yรถnetim kurulu baลkan ve รผyelerine ortaklฤฑk payฤฑ ile iliลkili olmaksฤฑzฤฑn รถdenen kar paylarฤฑnฤฑn รผcret olarak tarifeye gรถre vergilendirilmesi รถngรถrรผlmektedir.”
Vergi tabanฤฑnฤฑ geniลletme ve vergi adaletini gรผรงlendirme
Tasarฤฑyla vergi tabanฤฑnฤฑ geniลletmeye ve vergi adaletini gรผรงlendirmeye yรถnelik รถnemli dรผzenlemeler yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑn altฤฑnฤฑ รงizen Aฤbal, Tรผrkiyeโde kalma sรผresi 3 tam yฤฑlฤฑ aลan yabancฤฑ iล adamlarฤฑ, uzmanlar, memurlar, basฤฑn ve yayฤฑn รงalฤฑลanlarฤฑnฤฑn, tรผm kazanรงlarฤฑ รผzerinden Tรผrkiyeโde vergilendirileceฤini kaydetti.
Tam mรผkellefiyet รถlรงรผtรผnรผn, OECD uygulamalarฤฑna paralel olarak 12 aylฤฑk herhangi bir kesintisiz dรถnemde, toplam 183 gรผn veya daha fazla Tรผrkiyeโde kalanlarฤฑ kapsayacak ลekilde dรผzenlendiฤini vurgulayan Aฤbal, basit usule tabi olmanฤฑn ลartlarฤฑ arasฤฑna iลyeri emlak vergi deฤeri de eklenerek, vergilemede etkinlik saฤlandฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Aฤbal, ayrฤฑca, birden fazla iลyerinde ticari faaliyette bulunanlar ile รถngรถrรผlen haller hariรง, ticari faaliyetini birden fazla taลฤฑtla yรผrรผtenlerin, basit usulden yararlanamayacaฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Serbest meslek kazancฤฑ istisnasฤฑndan yararlananlar
Tasarฤฑyla serbest meslek kazancฤฑ istisnasฤฑndan yararlananlar ile รผcret geliri elde edenlerin beyan yoluyla vergilendirilmelerinin yeni esaslara baฤlandฤฑฤฤฑna iลaret eden Aฤbal, ลรถyle konuลtu:
“Mevcut Gelir Vergisi Kanunu’nda, serbest meslek erbabฤฑndan sanatรงฤฑlar, yapฤฑmcฤฑlar, sunucu, besteci, senarist, ressam, gazeteci ve yazarlar halihazฤฑrda elde ettikleri gelir ne olursa olsun, yรผzde 17 oranฤฑnda stopaj yapฤฑlmak suretiyle vergilendirilmektedir. Bu kiลiler defter tutmamakta, beyanname vermemektedir. Ayrฤฑca, tek iลverenden รผcret alanlar da tutarฤฑ ne olursa olsun halihazฤฑrda beyanname vermemektedir. Tasarฤฑyla yaptฤฑฤฤฑmฤฑz dรผzenlemeye gรถre, serbest meslek kazancฤฑ istisnasฤฑndan yararlananlardan geliri 220 bin TLโyi aลanlar beyanname vereceklerdir. Ancak bu kiลiler defter tutmak zorunda olmayacaklar; gelirlerinden gerรงek ya da gรถtรผrรผ giderleri indirebileceklerdir. รcretlilerde ise tek iลverenden alฤฑnan รผcret geliri 220 bin TLโyi aลanlar beyanname vereceklerdir. Birden fazla iลverenden alฤฑnan รผcretler toplamฤฑ 110 bin TLโyi aลฤฑyorsa bu kiลiler de beyanname vereceklerdir. Bu kapsamda beyanname verenler, gelirlerinden, yaptฤฑklarฤฑ baฤฤฑลlarฤฑ ve hesaplanan vergilerinden eฤitim ve saฤlฤฑk giderlerinin belirli bir kฤฑsmฤฑnฤฑ dรผลebilecekler. Bรถylelikle, beyanname veren mรผkellef sayฤฑsฤฑnฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑ, verginin tabana yayฤฑlmasฤฑ รถngรถrรผlmektedir.
Ayrฤฑca beyannameli sistemin yaygฤฑnlaลabilmesi amacฤฑyla, belirlenen eลik deฤerlerin indirilmesi yoluyla vergi tabanฤฑnฤฑ geniลletebilme konusunda Bakanlar Kuruluna yetki verilmektedir. ฤฐลyerleri, arazi-arsalar ve 69 bin TL รผzeri konut kira geliri elde edenler iรงin yรผzde 25 gรถtรผrรผ gider uygulamasฤฑnฤฑn kaldฤฑrฤฑlฤฑyor. 30 bin ila 69 bin TL arasฤฑ konut kira geliri elde edenler iรงin gรถtรผrรผ gider yรผzde 15โe indirilmektedir. 30 bin TLโye kadar konut kirasฤฑ elde edenler iรงin ise gรถtรผrรผ gider mevcutta olduฤu gibi yรผzde 25 olarak uygulanmaya devam edilecektir. Gรถtรผrรผ gider uygulamasฤฑndan yararlanamayacak mรผkellefler, kiralamaya konu taลฤฑnmazlar iรงin yaptฤฑklarฤฑ gerรงek giderlerini gelirlerinden indirebilecektir. Ayrฤฑca, teknolojik geliลmeler ฤฑลฤฑฤฤฑnda her tรผrlรผ elektronik ortam veya alan adlarฤฑnฤฑn kiralanmasฤฑ ile bazฤฑ haklarฤฑn kiralanmasฤฑndan elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradฤฑ olarak vergilendirilecektir.”
Kreล ve anaokulu hizmetleri
Maliye Bakanฤฑ Aฤbal, eฤitim ve saฤlฤฑkla ilgili giderlerin, mevcut durumda gelir vergisi matrahฤฑnฤฑn tespitinde indirim olarak dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ anฤฑmsatarak, tasarฤฑda ise bu harcamalarฤฑn belirli bir yรผzdesinin, matrah yerine hesaplanan vergiden indirilmesinin รถngรถrรผldรผฤรผnรผ bildirdi.
Aฤbal, vergi alacaฤฤฑnฤฑ gรผvence altฤฑna almak ve vergi kaรงฤฑrmaya yรถnelik giriลimlerin รถnรผne geรงebilmek amacฤฑyla tasarฤฑda yer verilen vergi gรผvenlik mรผesseselerine de deฤindi.
Tasarฤฑda รงocuk tanฤฑmฤฑ kapsamฤฑnฤฑn geniลletildiฤine dikkati รงeken Aฤbal, vesayeti altฤฑnda bulunmak ลartฤฑyla kardeลler ve anne babasฤฑnฤฑ kaybetmiล kardeล รงocuklarฤฑ ile torunlar iรงin de mรผkelleflerin, kendi รงocuklarฤฑnda olduฤu gibi vergi indirimlerinden yararlandฤฑrฤฑlacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Aฤbal, รผรงรผncรผ รงocuk iรงin รผcretlerde รถzel indirim oranฤฑnฤฑn yรผzde 5โten yรผzde 10โa รงฤฑkartฤฑlmasฤฑnฤฑn รถngรถrรผldรผฤรผnรผ vurguladฤฑ.
Kadฤฑnlarฤฑn รงalฤฑลma hayatฤฑna katฤฑlฤฑmฤฑnฤฑ, aile, toplum refahฤฑnฤฑ arttฤฑrmak iรงin kreล ve anaokulu hizmetlerinin desteklendiฤini aktaran Aฤbal, ลรถyle devam etti:
“Tรผrk aile yapฤฑsฤฑnฤฑn sosyal deฤerleriyle uyumlu olarak, kira gelirleri iรงin eลin anne ve babasฤฑnฤฑn kullanฤฑmฤฑna bedelsiz olarak tahsis edilen konutlarda emsal kira bedeli esasฤฑ uygulamasฤฑndan vazgeรงilmektedir. รฤrencilere, bakฤฑma muhtaรง olanlara ve yaลlฤฑlara destek saฤlanacaktฤฑr. Bu amaรงla, รถฤrenci yurtlarฤฑ, bakฤฑmevleri ve huzurevlerine รถdenen oda ve yatak รผcretlerinin gayrimenkul sermaye iradฤฑndan indirilmesine olanak saฤlanmaktadฤฑr. Isฤฑ yalฤฑtฤฑmฤฑ ve enerji tasarrufuna yรถnelik harcamalarฤฑn elde edilen kira gelirinden doฤrudan gider olarak indirilebilmesine imkan saฤlanmaktadฤฑr. Bรถylece, enerji tรผketiminde tasarrufun artฤฑrฤฑlmasฤฑ ve dฤฑลa baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑn azaltฤฑlmasฤฑ amaรงlanmaktadฤฑr. ฤฐkamet amacฤฑyla kullanฤฑlan tek konutun elden รงฤฑkarฤฑlmasฤฑndan doฤan kazanรงlar vergiden istisna edilmektedir. Sosyal devlet olmanฤฑn bir gereฤi olarak, kรผรงรผk รงapta iล yapan, kazancฤฑ ancak geรงimini saฤlamaya yeterli olan kiลiler gelir vergisinden muaf tutulmaktadฤฑr. รlkemizde sporun geliลimine katkฤฑ saฤlayabilmek amacฤฑyla, amatรถr sporcu istihdam edilen iลyerlerine belirli ลartlar dahilinde saฤlanan vergi istisnasฤฑnฤฑn kapsamฤฑ geniลletilmektedir. “
Maliye Bakanฤฑ Aฤbal, Gelir Vergisi Kanunu Tasarฤฑsฤฑ ile kamu finansmanฤฑnฤฑ saฤlam temellere dayandฤฑran, sรผrdรผrรผlebilir ekonomik kalkฤฑnmayฤฑ hedefleyen, katma deฤeri yรผksek รผretimi destekleyen, uluslararasฤฑ รถrneklerle uyumu gรถzeten, mรผkellef odaklฤฑ, mรผkellef haklarฤฑnฤฑ gรผรงlendiren, etkin, verimli ve adilbir vergi sistemine ulaลma yolunda รถnemli bir adฤฑm atฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถzlerine ekledi.
Bakan Aฤbal’ฤฑn sunumunun ardฤฑndan tasarฤฑ 17 kiลiden oluลan alt komisyona sevk edildi.
